Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 09-Μαρ-2022 07:40

    Τι σημαίνει για την Ευρώπη ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία

    Τι σημαίνει για την Ευρώπη ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Της Rosa Balfour

    Στις 24 Φεβρουαρίου, σήμανε το ξυπνητήρι της Ευρώπης. Κανένα από τα προηγούμενα γεγονότα που δικαιολογούσαν αυτή την "ταμπέλα” -οι πόλεμοι στην πρώην Γιουγκοσλαβία, η 11η Σεπτεμβρίου, η Αραβική άνοιξη, οι πόλεμοι σε Σύρια και Λιβύη, η προσάρτηση της Κριμαίας- δεν προκάλεσε αυτή την αξιοσημείωτη ιστορική αλλαγή που σημειώθηκε από την ημέρα που ο Πούτιν επέλεξε τον δρόμο μιας ολομέτωπης εισβολής στην Ουκρανία.

    Στην κλιμάκωση της κρίσης, οι Ευρωπαίοι είχαν προετοιμαστεί για το ανακοινωθέν πακέτο κυρώσεων, το οποίο έδωσε στην ΕΕ την δυνατότητα να απαντήσει με ταχύτητα που κανείς δεν ανέμενε. Η ίδια η δημόσια στρατηγική της Ουάσιγκτον που ανακοίνωσε τα σχέδια του Κρεμλίνου για επίθεση, δεν θα μπορούσε να απορριφθεί. Για εβδομάδες, οι ΗΠΑ αποκάλυπταν τις αδιαμφισβήτητες πληροφορίες σχετικά με τη συγκέντρωση στρατού. Η ομιλία του Άντονι Μπλίνκεν στα Ηνωμένα Έθνη στις 17 Φεβρουαρίου ήταν ακριβώς διατυπωμένη για να αναγνωρίσει την προηγούμενη στρατιωτική δράση που δικαιολογήθηκε λανθασμένα από τις ΗΠΑ. Η ανταλλαγή πληροφοριών ήταν μέρος μιας ευρύτερης δέσμευσης με τους Ευρωπαίους, για να τους υποχρεώσουν να λάβουν στα σοβαρά την απειλή της στρατιωτικής συγκέντρωσης.

    Ωστόσο μεταξύ των Ευρωπαίων ηγετών, η δυσπιστία εξακολουθούσε να κυριαρχεί έως ότου ξύπνησαν στις 24 Φεβρουαρίου. Εάν το Κρεμλίνο είχε επιλέξει να συνεχίσει να υπονομεύει την Ουκρανία μέσω υβριδικών, κυβερνο-στρατιωτικών επεμβάσεων στην περιοχή της Ντονμπάς, η Ευρώπη δεν θα είχε σκεφτεί μια τέτοια ιστορική ανατροπή της βαθιά ριζωμένης άποψης για τη Ρωσία.

    Σε μια νύχτα, ο Πούτιν σπατάλησε την εκτεταμένη επιρροή που είχε στην Ευρώπη. Το πώς να αντιμετωπιστεί η Ρωσία ήταν το πιο διχαστικό ζήτημα για την ΕΕ, τουλάχιστον μετά τη διεύρυνση της στην Κεντρική Ευρώπη και στη Βαλτική το 2004. Η στρατηγική σύγκλιση γύρω από μια κοινή αξιολόγηση του κινδύνου, ήταν η πιο άπιαστη φιλοδοξία όσων πιέζουν για μια ισχυρότερη ΕΕ στην παγκόσμια πολιτική σκηνή. Η εισβολή στην Ουκρανία επιτέλους έβαλε τα κράτη-μέλη στην ίδια σελίδα.

    Η στρατηγική αλλαγή θα διαρκέσει πέρα από την πιεστική έκτακτη ανάγκη του πολέμου έναντι στην Ουκρανία. Βοήθησε να γεφυρωθεί ένα μεγάλο χάσμα εμπιστοσύνης μεταξύ της Δυτικής και Κεντρικής Ευρώπης που έπληττε κάθε συζήτηση σχετικά με τον ρόλο της ΕΕ στην ασφάλεια.

    Η κυβέρνηση του τριμερούς συνασπισμού της Γερμανίας έκανε μια αξιοσημείωτη στροφή ανακοινώνοντας αυξημένες αμυντικές δαπάνες και τερματίζοντας την ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία. Με μια κίνηση, κάθε κόμμα απέρριψε ιδεολογικές τοποθετήσεις ετών: το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα την ιστορική Ostpolitik της, οι Πράσινοι την αντίθεσή τους στις αμυντικές δαπάνες, και το φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα την αντίθεσή του στο δημόσιο χρέος.

    Η λίστα συνεχίζεται. Ο Γάλλος πρόεδρος Μακρόν είναι τώρα ακόμη πιο πιθανό να κερδίσει τις προεδρικές εκλογές του Απριλίου ενώ τρεις εκ των άλλων υποψηφίων προσπαθούν να δικαιολογήσουν τις μέχρι τώρα θέσεις τους υπέρ του Πούτιν. Οι χώρες που είχαν αντιταχθεί στο άνοιγμα της ΕΕ στους πρόσφυγες από τη Σύρια και το Αφγανιστάν είναι μεταξύ εκείνων που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή όσων υποδέχονται πρόσφυγες από την Ουκρανία. Η Φινλανδία και η Σουηδία ενδέχεται να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ. Η Πολωνία φτιάχνει τις σχέσεις της με τις Βρυξέλλες. Το Ηνωμένο Βασίλειο συνεργάζεται με την ΕΕ.

    Στην ΕΕ, αυτές οι στρατηγικές αλλαγές έχουν ήδη μεταφραστεί σε τακτική, δίνοντας μια νέα ώθηση στις καλές προθέσεις που έχουν σταματήσει εδώ και καιρό στην ασφάλεια και στην άμυνα, με μια αναθεωρημένη στρατηγική πυξίδα να αναμένεται να εγκριθεί αργότερα τον Μάιο, λίγους μήνες πριν από τη Νέα Στρατηγική Έννοια του ΝΑΤΟ, τον Ιούνιο.

    Οι προσπάθειες που στοχεύουν στην ενεργειακή διαφοροποίηση, προχωρούν μετά από χρόνια αγνόησης του προβλήματος για ανεξαρτητοποίηση από τη Ρωσία. Η η ΕΕ μπορεί να είναι πιθανό να βρει κάποια νέα κατανόηση για τη μεταναστευτική πολιτική, μετά από χρόνια μακράς στασιμότητας. Και η απαίτηση από την Ουκρανία, τη Γεωργία και τη Μολδαβία για προοπτική ένταξης, θα πυροδοτήσει μια νέα συζήτηση σχετικά με τη φθίνουσα διαδικασία της διεύρυνσης της ΕΕ.

    Η ΕΕ διέσχισε πολλά απαραίτητα "όρια” τις τελευταίες 10 ημέρες για να μείνει ενωμένη και να χτίσει την ανθεκτικότητα της να ανταποκρίνεται, αλλά δεν θα πρέπει να παραβλέπει τη μεγαλύτερη εικόνα. Το τέλος του παιχνιδιού δεν είναι ακόμη ορατό και η δουλειά των Ευρωπαίων θα είναι δύσκολη καθώς αρχίζουν να αισθάνονται τις επιπτώσεις των κυρώσεων. Η ενεργειακή μετάβαση θα έχει νικητές και ηττημένους. Όπως και το 2015-2016, οι πρόσφυγες ίσως γίνουν αποδιοπομπαίοι τράγοι για τους λαϊκιστές. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες πρέπει να προετοιμάσουν τους πολίτες για έναν μακρύ πόλεμο.

    Καθώς η κλιμάκωση αυξάνεται και εάν το Κρεμλίνο δεν υποχωρήσει υπό το βάρος των κυρώσεων, πρέπει να σχεδιαστεί μια πορεία προς τον τερματισμό του πολέμου και προς την αποφυγή μιας πυρηνικής αντιπαράθεσης. Δεν γνωρίζουμε πώς μπορεί να μοιάζει αυτό το μονοπάτι, αλλά πρέπει να περιλαμβάνει την επικοινωνία με στόχο τη ρωσική κοινωνία και να αποφύγει τη δαιμονοποίηση της.

    Καθώς η Ευρώπη βυθίζεται στην χειρότερη κρίση της από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο κόσμος περιμένει την απάντηση της. 35 κράτη απείχαν από την ψηφοφορία για το ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ που καταδικάζει τη Ρωσία. Αυτό δεν οφείλεται μόνο στην ιστορία στενών σχέσεων με τη Ρωσία και προηγουμένως με τη σοβιετική ένωση ούτε επειδή κάποιες χώρες, όπως το Μάλι, έχουν ρωσικές ομάδες μισθοφόρων που ελέγχουν την ασφάλεια της.

    Ο κόσμος βλέπει επίσης πώς η Ευρώπη αντιμετωπίζει τους πρόσφυγες που φτάνουν από την Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένου του ρατσισμού που πολλοί Αφρικανοί και Ασιάτες βίωσαν στα σύνορα. Μπορεί να προκαλέσει ανησυχίες ότι οι ανθρωπιστικές προσπάθειες στην Ουκρανία και στην Ανατολική Ευρώπη μπορεί να αποβούν εις βάρος των δεσμεύσεων σε άλλες χώρες. Θα θέσει ερωτήματα σχετικά με την αλληλεγγύη της Ευρώπης σε κρίσεις που λαμβάνουν χώρα γεωγραφικά μακρύτερα.

    Όταν η Ευρώπη ζητά από τον κόσμο αλληλεγγύη, ο κόσμος αναρωτιέται για την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη σε πολλές άλλες πρόσφατες συγκρούσεις. Προσφέροντας την υποστήριξη της Κένυας στην Ουκρανία στα Ηνωμένα Έθνη, ο πρεσβευτής της έδωσε την πιο καυστική κριτική στα δύο μέτρα και σταθμά της Ευρώπης, κάνοντας παραλληλισμούς μεταξύ των κινήσεων του Πούτιν να επαναχαράξει τα σύνορα και της χάραξης των συνόρων στην Αφρική από αποικιοκράτες.

    Η γεωπολιτική αφύπνιση της ΕΕ δεν πρέπει να οδηγήσει σε μια πιο εσωστρεφή ματιά, εστιάζοντας στις ευρωπαϊκές δυνατότητες και στην ανθεκτικότητα, σε βάρος της δέσμευσης με τον ευρύτερο κόσμο.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://carnegieeurope.eu/strategiceurope/86587

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ