Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 30-Αυγ-2021 00:03

    Το μήνυμα της Μέρκελ, λίγο πριν τη "συνταξιοδότηση", με τις επισκέψεις σε Ρωσία και Ουκρανία

    Το μήνυμα της Μέρκελ, λίγο πριν τη "συνταξιοδότηση", με τις επισκέψεις σε Ρωσία και Ουκρανία
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Της Gwendolyn Sasse

    Λίγο πριν τη λήξη της θητείας της, η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ έκανε τη συνειδητή επιλογή να προγραμματίσει ξεχωριστά ταξίδια στη Μόσχα και το Κίεβο - και μάλιστα σε πολύ κοντινές μεταξύ τους ημερομηνίες.

    Το μήνυμα το οποίο έστειλε και στις δύο πρωτεύουσες, αλλά και στους πιθανούς διαδόχους της, οι οποίοι ανταγωνίζονται σήμερα εν όψει των γερμανικών βουλευτικών εκλογών του Σεπτεμβρίου, είναι ότι τόσο η Ουκρανία, όσο και η Ρωσία ήταν και πρέπει να παραμείνουν προτεραιότητα για την εξωτερική πολιτική της Γερμανίας, αλλά και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

    Ο δίαυλος του Πούτιν με την Ευρώπη

    Το ταξίδι της Μέρκελ στη Μόσχα μπορεί τελικά να σηματοδότησε το τέλος μιας εποχής, καθώς ήταν εκείνη που επανειλημμένα αναζητούσε την άμεση επαφή με τον πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, εν μέσω των σταθερά επιδεινούμενων εδώ και χρόνια ευρωρωσικών και γερμανορωσικών σχέσεων.

    Η Μέρκελ ήταν η μόνη στην ΕΕ που ήθελε και μπορούσε να κάνει κάτι τέτοιο, διατηρώντας τουλάχιστον έναν άμεσο δίαυλο επικοινωνίας σε μια όλο και πιο συγκρουσιακή σχέση.

    Η Μέρκελ και ο Πούτιν γνωρίζουν καλά ο ένας τον άλλον και χρησιμοποίησαν την τελευταία τους διμερή συνάντηση για να επαναλάβουν τις θέσεις τους, χωρίς να περιμένουν ότι η απόσταση μεταξύ τους θα μειωνόταν.

    Η τρέχουσα κατάσταση στο Αφγανιστάν ήταν πιθανόν το πιο παραγωγικό θέμα συζήτησής τους. Η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα και την πρόληψη της διασποράς κινδύνων ασφαλείας στον Βόρειο Καύκασο και την Κεντρική Ασία. Οι σχέσεις της με τους Ταλιμπάν και το Πακιστάν αποτελούν ενδεχομένως ένα από τα λίγα εναπομείναντα μέσα που διαθέτει για να επηρεάσει την κατάσταση επί του πεδίου.

    Η Μέρκελ πιθανότατα βολιδοσκόπησε τον Πούτιν σχετικά με την πρότασή της να προγραμματιστεί μια νέα σύνοδο κορυφής του Σχήματος της Νορμανδίας, την οποία, μαζί με τους ηγέτες της Γαλλίας, της Ρωσίας και της Ουκρανίας, δημιούργησε η ίδια για την αποκλιμάκωση και τον τερματισμό του πολέμου στην ανατολική Ουκρανία , όπου η Ρωσία υποστηρίζει τους τοπικούς αποσχιστές από το 2014.

    Δυσαρέσκεια στο Κίεβο

    Η συνάντηση μεταξύ της Μέρκελ και του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δύο ημέρες αργότερα, ήταν εμφανώς τεταμένη.

    Ο Ζελένσκι ευχαρίστησε τη Μέρκελ για τη βοήθεια της Γερμανίας, έλαβε ωστόσο επίσης και σαφή θέση ενάντια στον εξαιρετικά αμφιλεγόμενο αγωγό φυσικού αερίου Nord Stream 2. Υπογράμμισε ότι ο Nord Stream 2 δεν αποτελεί μόνον ένα οικονομικό πρόβλημα για τον ουκρανικό προϋπολογισμό, ο οποίος βασίζεται στο εισόδημα που δημιουργείται από τη διαμετακόμιση ρωσικού φυσικού αερίου, αλλά κυρίως μια ανησυχία στο πεδίο της ασφάλειας, η οποία αγνοήθηκε από τη γερμανική κυβέρνηση.

    Ούτε η πρόσφατη συμβιβαστική συμφωνία ΗΠΑ-Γερμανίας, η οποία αίρει τις κυρώσεις των ΗΠΑ σε εταιρείες που εμπλέκονται με τον Nord Stream 2 και διατυπώνει τη δέσμευση για επενδύσεις στον κλάδο της ανανεώσιμης ενέργειας της Ουκρανίας, ούτε οι προσπάθειες της Μέρκελ να διατηρήσει μέρος της διαμετακόμισης αερίου μέσω συμφωνίας με τη Μόσχα μπορούν να καθησυχάσουν αυτές τις ουκρανικές ανησυχίες.

    Ο Ζελένσκι θα προτιμούσε η Μέρκελ να είχε επισκεφθεί το Κίεβο μία ή δύο ημέρες αργότερα από την ημέρα που το έπραξε.

    Πλατφόρμα της Κριμαίας

    Μια ημέρα μετά την επίσκεψή της, στις 23 Αυγούστου, εγκαινιάστηκε επίσημα η ουκρανική "Πλατφόρμα της Κριμαίας". Αντί της Μέρκελ ή του υπουργού Εξωτερικών Χάικο Μάας, ο Γερμανός υπουργός Οικονομίας Πέτερ Άλτμαϊερ ήταν ο εκπρόσωπος της γερμανικής κυβέρνησης στην εκδήλωση.

    Αυτό το νέο φόρουμ διαβούλευσης και συντονισμού στοχεύει να εστιάσει την εγχώρια και διεθνή προσοχή στις συνέπειες της προσάρτησης της Κριμαίας από τη Ρωσία και να εργαστεί για μια μακροπρόθεσμη επανένταξη της χερσονήσου στο ουκρανικό κράτος.

    Ενώ το καθεστώς κυρώσεων της ΕΕ ως απάντηση στην προσάρτηση - στην εμπέδωση του οποίου η Μέρκελ έπαιξε κρίσιμο ρόλο - εξακολουθεί να υπάρχει, το ζήτημα αυτό καθαυτό έχει φύγει από τη λίστα των ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων τα τελευταία χρόνια.

    Η Πλατφόρμα της Κριμαίας έχει τις προοπτικές να προσθέσει περισσότερη ουσία στην τυπική φράση σχετικά με τη μη αναγνώριση της προσάρτησης, ιδίως μέσω της διάδοσης λεπτομερέστερων πληροφοριών σχετικά με την κατάσταση των Τατάρων της Κριμαίας, με τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και με τις κοινωνικοοικονομικές εξελίξεις εκεί.

    Η ανανεωμένη εστίαση του Ζελένσκι στην Κριμαία είναι σύμφωνη με τις παρατηρήσεις που έκανε κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας, όταν ζητούσε να αυξηθούν οι προσπάθειες ώστε οι πληθυσμοί της Κριμαίας και των αυτοαποκαλούμενων "λαϊκών δημοκρατιών" του Ντόνετσκ και του Λουχάνσκ να αισθάνονται μέρος της Ουκρανίας.

    Το γεγονός ότι επικεντρώνεται σε αυτό το θέμα τώρα, ωστόσο, σχετίζεται επίσης με το γεγονός ότι η υπόσχεσή του να τερματίσει τον πόλεμο στην ανατολική Ουκρανία αποδείχθηκε αδύνατο να εκπληρωθεί.

    Η δεύτερη προεκλογική του υπόσχεση, να εντείνει την καταπολέμηση της διαφθοράς, έχει μέχρι στιγμής έναν μάλλον μέτριο απολογισμό. Τελικά, η Πλατφόρμα της Κριμαίας δεν μπορεί να αντισταθμίσει την έλλειψη συγκεκριμένων αποτελεσμάτων σε άλλους τομείς πολιτικής. Επιπλέον, το ζήτημα της Κριμαίας είναι πολύ σημαντικό για να χρησιμεύει ως πολιτική μανούβρα. Εάν η νέα πρωτοβουλία δεν αποδειχθεί γεμάτη ζωτικότητα και δράσεις, αυτό θα παίξει απευθείας το παιχνίδι της Ρωσίας.

    Ανεξαρτησία

    Η άλλη ημερομηνία για την οποία ο Zelenskiy θα ήθελε να συμπέσει με την επίσκεψη της Μέρκελ ήταν η 30ή επέτειος της ουκρανικής ανεξαρτησίας στις 24 Αυγούστου. Η επίσημη γιορτή συνοδεύτηκε από στρατιωτική παρέλαση στην οποία παρουσιάστηκε νέος στρατιωτικός εξοπλισμός. Έτσι, η εικόνα που μεταδόθηκε ήταν αυτή μιας χώρας η οποία έχει δεσμευτεί να αγωνιστεί για την ανεξαρτησία της.

    Πολλά έχουν συμβεί τα τελευταία 30 χρόνια που έχουν μεσολαβήσει από την ανεξαρτησία της Ουκρανίας. Ο πρόεδρος Πούτιν ανοίγει συνεχώς το ζήτημα της ουκρανικής ανεξαρτησίας, η προσάρτηση της Κριμαίας και ο πόλεμος που υποστηρίζεται από τη Ρωσία στην ανατολική Ουκρανία ενίσχυσαν αντί να αποδυναμώσουν την αποφασιστικότητα των ουκρανικών πολιτικών ελίτ και, ακόμη πιο σημαντικό, του ουκρανικού πληθυσμού.

    Τα ταξίδια της Μέρκελ στη Μόσχα και στο Κίεβο υπογράμμισαν τις εγγενείς αντιφάσεις στην πολιτική της Γερμανίας για τη Ρωσία και την Ουκρανία. Η ιεράρχηση των διμερών οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία σε βάρος των ενεργειακών και κλιματικών πολιτικών της ΕΕ και των συμφερόντων ασφάλειας της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης απομειώνει τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας και τη βοήθεια προς την Ουκρανία σε καθεστώς ημιμέτρων.

    Παρ' όλα αυτά, προς το παρόν είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι κάποιος από τους τρεις βασικούς διεκδικητές της θέσης του Γερμανού καγκελαρίου - ο ηγέτης των Χριστιανοδημοκρατών Άρμιν Λάσετ, ο σοσιαλδημοκράτης Όλαφ Σολτς ή η ηγέτις των Πρασίνων Αναλένα Μπέρμποκ - θα παρουσίαζαν το ίδιο επίπεδο ενδιαφέροντος, δέσμευσης ή επιρροής στις αντίστοιχες σχέσεις τους με το Κίεβο και τη Μόσχα.

    Αυτό είναι το πιο ισχυρό μήνυμα των δύο ταξιδιών της Μέρκελ - τόσο για τη Γερμανία όσο και για την ΕΕ ως σύνολο.

    Μπορείτε να διαβάσετε το πρωτότυπο άρθρο εδώ

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ