Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 02-Ιουλ-2021 10:00

    Πώς η ΕΕ μπορεί να απευθυνθεί στη ρωσική κοινωνία

    Πώς η ΕΕ μπορεί να απευθυνθεί στη ρωσική κοινωνία
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    της Maria Domanska

    Η αντιπολίτευση της Ρωσίας και η κοινωνία των πολιτών της χώρας βρίσκονται υπό τεράστια πίεση και κίνδυνο καθώς το καθεστώς γίνεται όλο και πιο απολυταρχικό. Οποιουδήποτε είδους δραστηριότητα μπορεί τώρα να θεωρηθεί ως "εγκληματική” ή "εναντίον του κράτους”.

    Ζητείται απεγνωσμένα μια βιώσιμη στρατηγική της ΕΕ. Το ζήτημα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Ρωσία συνδέεται άμεσα με τη σταθερότητα και την ασφάλεια της ίδιας της ένωσης.

    Καθώς το καθεστώς του Ρώσου προέδρου Πούτιν δεν είναι εκτεθειμένο στις προκλήσεις που αντιμετώπισε ο αμφιλεγόμενος ηγέτης της Λευκορωσίας, Alexander Lukashenko, μια τέτοια στρατηγική πρέπει να έχει δύο όψεις και να είναι μακροπρόθεσμη.

    Πρώτον, πρέπει να διασφαλίσει την επιβίωση της ρωσικής αστικής κοινωνίας και να αποτρέψει τη μαζική καταστολή. Δεύτερον, πρέπει να προσπαθήσει και σταδιακά να αποδυναμώσει τα θεμέλια του ρωσικού απολυταρχισμού και να εκμεταλλευτεί τα τρωτά του σημεία.

    Τα μέτρα θα πρέπει συνολικά να απευθύνονται τόσο στο ρωσικό κοινό όσο και στην κυβερνώσα ελίτ. Οι συμπεριφορές της τελευταίας θα είναι κρίσιμες για τις μελλοντικές πολιτικές εξελίξεις.

    Από τώρα και στο εξής, το μεγαλύτερο μέρος της δραστηριότητας της ρωσικής κοινωνίας των πολιτών είναι πιθανό να λάβει χώρα στο εξωτερικό και στο διαδίκτυο. Παρά την αυξανόμενη λογοκρισία, το διαδίκτυο έχει προσφάτως αντικαταστήσει την ελεγχόμενη από το κράτος τηλεόραση ως τη βασική πηγή πληροφοριών για τους Ρώσους. Αυτό αυξάνει τις πιθανότητες για μια αποτελεσματική διασυνοριακής επικοινωνία με την κοινή γνώμη.

    Σε αυτό το πλαίσιο, η Ευρώπη θα πρέπει να προετοιμάζεται να φιλοξενήσει Ρώσους πολιτικούς μετανάστες, συμπεριλαμβανομένων ανεξάρτητων ΜΜΕ και να τους προσφέρει προστασία από το ρωσικό κράτος καθώς και οικονομική και οργανωτική βοήθεια. Το ισχυρό εγχώριο crowdfunding είναι πιθανό να παραλύσει από το Κρεμλίνο.

    Πρέπει να εξασφαλιστεί παράλληλη νομική και οικονομική βοήθεια και ισχυρή ηθική υποστήριξη για όσους παραμένουν στη Μόσχα και υφίστανται καταπίεση.

    Οι Ρώσοι πολιτικοί ακτιβιστές που εδρεύουν στην ΕΕ, θα πρέπει να αντλήσουν από την άφθονη ευρωπαϊκή εμπειρία της δημοκρατίας για να αναπτύξουν περαιτέρω την τεχνογνωσία τους για μελλοντικές μεταρρυθμίσεις. Την ίδια στιγμή, η μονομερής απελευθέρωση της βίζας για το ευρύ κοινό, θα ήταν πολύτιμη στο να φέρει τα πρότυπα της δημοκρατικής διακυβέρνησης πιο κοντά στους απλούς Ρώσους. Η απομόνωσή τους από τη Δύση, παραμένει ένας από τους στρατηγικούς στόχους του Κρεμλίνου. Το ταξίδι και η άμεση αλληλεπίδραση με τις ευρωπαϊκές πραγματικότητες θα βοηθήσει ώστε να σπάσουν τα αντί-δυτικά στερεότυπα που διαιωνίζονται από τα κρατικά ελεγχόμενα μέσα.

    Όσον αφορά στη φωνή της ΕΕ εναντίον των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, θα πρέπει να είναι ισχυρότερη και πιο συνεπής από ποτέ. Οι δηλώσεις πρέπει να υποστηρίζονται από πιο αυστηρές και ευρύτερες κυρώσεις εναντίον εκείνων που βοηθούν το καθεστώς να ευημερήσει εν μέσω της αυξανόμενης καταστολής.

    Οι στόχοι των κυρώσεων της ΕΕ θα πρέπει να περιλαμβάνουν μεγάλες επιχειρήσεις και ολιγάρχες των οποίων η ροή ρωσικού βρώμικου χρήματος στην Ευρώπη θα πρέπει να σταματήσει, καθώς και στα μεσαίας βαθμίδας μέλη των δυνάμεων καταστολής, συμπεριλαμβανομένων εισαγγελέων και δικαστών που εμπλέκονται σε δίκες με πολιτικά κίνητρα.

    Τέτοια μέτρα έχουν ελάχιστες πιθανότητες να αλλάξουν τη συμπεριφορά τους άμεσα. Αλλά μπορούν να αυξήσουν σημαντικά το τίμημα της περαιτέρω συνεργασίας με το καθεστώς και να βοηθήσουν ώστε να αποτραπεί μαζικός τρόμος, όπως αυτός στη Λευκορωσία

    Η συνεχής επικοινωνία μεταξύ της δημοκρατικής αντιπολίτευσης της Ρωσίας και της ρωσικής κοινωνίας στα επόμενα χρόνια, μαζί με την σταθερή στάση της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, θα μπορούσε να υπονομεύσει τις απολυταρχικές βάσεις. Εκτός από το ότι βασίζονται στην καταστολή, στηρίζονται στην κοινωνική απάθεια, σε μια επικρατούσα αίσθηση απουσίας εξουσίας και στην έλλειψη πολιτικής εναλλακτικής

    Η διάβρωση αυτών των θεμελίων έχει ήδη ξεκινήσει. Η σταδιακή εξάντληση των οικονομικών και πολιτικών πόρων της νομιμότητας του καθεστώτος οδηγεί σε αυξανόμενες, διαμαρτυρίες και αυξημένη ζήτηση για αλλαγή.

    Καθώς οι προηγούμενες βαλβίδες ασφαλείας -προσομοίωση νομικών και δημοκρατικών διαδικασιών- έχουν αφαιρεθεί, το Κρεμλίνο χάνει την επαφή με την κοινωνία. Η καταστολή ως πρωταρχικός μηχανισμός κρατικής διαχείρισης, καθιστά το σύστημα λιγότερο σταθερό. Με τον καιρό, αυτό το μέσο (καταστολή) θα γίνει πιο δαπανηρό και λιγότερο αποτελεσματικό.

    Για να γίνει πολιτικός παράγοντας, αυτές οι κοινωνικές τάσεις πρέπει να αξιοποιηθούν από τη ρωσική δημοκρατική αντιπολίτευση και να παρουσιαστούν με ένα ελκυστικό, ρεαλιστικό, υποστηριζόμενο από την ΕΕ πρόγραμμα για μετά τον Πούτιν μεταρρυθμίσεις που θα έχουν στόχο την εκτεταμένη φτώχεια, τα οικολογικά προβλήματα και τη διαφθορά.

    Θα πρέπει επίσης να εξεταστούν οι διαφορές μεταξύ των ρωσικών περιοχών. Οι τοπικές ατζέντες και η ιδέα της κοινωνικά προερχόμενης δημοκρατίας, έχει πολύ μεγαλύτερη απήχηση στο κοινό από ό,τι αφηρημένα πολιτικά δικαιώματα και ελευθερίες.

    Σε ό,τι αφορά στην Ευρώπη, πρέπει να διδαχθεί μαθήματα από τη δεκαετία του 1990, όταν οποιαδήποτε μεταρρυθμιστική ατζέντα θεωρούνταν ως υποστηριζόμενη από τη Δύση. Αυτή τη φορά, θα πρέπει να βασιστεί στην πολιτική ενδυνάμωση των πολιτών, στην αίσθηση τους για συνιδιοκτησία του κράτους και στην ευρεία συμμετοχή στον δημόσιο διάλογο για το μέλλον της Ρωσίας.

    Αυτό το στενό παράθυρο ευκαιριών για συστημική μεταμόρφωση, πιθανότατα θα ανοίξει μόνο στη διάρκεια προεδρικής διαδοχής.

    Ασφαλώς, είναι αδύνατο να προβλέψουμε ποιος θα γίνει τότε ηγέτης της δημοκρατικής αντιπολίτευσης και ποιοι θα είναι οι τακτικοί σύμμαχοι στην άλλη πλευρά του οδοφράγματος.

    Για αυτό η στρατηγική της ΕΕ χρειάζεται να μην βασίζεται τόσο πολύ στο να επενδύει σε συγκεκριμένα ονόματα όσο στην ανάπτυξη έτοιμων μηχανισμών για την άμεση εμπλοκή στις διαπραγματεύσεις με πολιτικές δυνάμεις σε όλους τους τομείς -εκτός εκείνων που διακυβεύουν περισσότερα υπό την εξουσία του Πούτιν.

    Αυτά, θα πρέπει να περιλαμβάνουν καρότο και μαστίγιο. Από τη μια πλευρά, γενναιόδωρη βοήθεια στις μεταρρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένης μιας ολοκληρωμένης ασπίδας κατά της κρίσης για την κοινωνία. Από την άλλη πλευρά, θα πρέπει να μην αναγνωριστεί η νέα ηγεσία και να επιβληθούν περαιτέρω κυρώσεις σε περίπτωση παραβίασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

    Ωστόσο, μια τέτοια πολυεπίπεδη προσφορά θα πρέπει να θεωρηθεί αξιόπιστη. Η κυβερνώσα ελίτ της Ρωσίας, η οποία θεωρεί τη Λευκορωσία πεδίο δοκιμών για τεχνικές επιβίωσης της απολυταρχίας, αναμφίβολα θα αντλήσει διδάγματα από την τρέχουσα απάντηση της ΕΕ στα εγκλήματα του Λουκασένκο.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://carnegieeurope.eu/strategiceurope/84858

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ