Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 26-Μαϊ-2021 08:38

    Η Ευρώπη -επιτέλους- ξυπνάει για το τι συμβαίνει στη Λευκορωσία

    Η Ευρώπη -επιτέλους- ξυπνάει για το τι συμβαίνει στη Λευκορωσία
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Της Judy Dempsey

    Ο καιρός για ήπιες δηλώσεις αξιωματούχων της ΕΕ έχει τελειώσει.

    Μια επιβατική πτήση της Ryanair από την Αθήνα στο Βίλνιους στις 23 Μαΐου, υποχρεώθηκε σε προσγείωση στο Μινσκ, στην πρωτεύουσα της Λευκορωσίας. Το πλήρωμα έμαθε ότι υπήρχε βόμβα στο αεροπλάνο. Αλλά δεν υπήρχε.

    Αντιθέτως, στο αεροπλάνο ήταν ο Roman Protasevich, ο κορυφαίος ανεξάρτητος δημοσιογράφος, ακτιβιστής και συντάκτης του Nexta, του καναλιού της αντιπολίτευσης στο Telegram.

    Μόλις άνοιξαν οι πόρτες του αεροπλάνου, ο Protasevich συνελήφθη από αξιωματούχους ασφαλείας. Αργότερα, εμφανίστηκε σε video στην κρατική τηλεόραση, με μώλωπες. Υποχρεώθηκε ξεκάθαρα να κάνει μια ομολογία ότι έπληξε τα συμφέροντα της Λευκορωσίας.

    Αυτά πιέζονταν να κάνουν επί σοβιετικής εποχής οι αντιφρονούντες και εκείνοι που θεωρούνταν ταραχοποιοί. Αλλά τώρα είναι 2021. Αυτά τα πράγματα συμβαίνουν σε μια χώρα που συνορεύει με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Είναι μια χώρα με 9,5 εκατ. ανθρώπους, εκ των οποίων πολλοί διαδηλώνουν ειρηνικά από τον περασμένο Αύγουστο, ενάντια στις νοθευμένες προεδρικές εκλογές.

    Έκτοτε ο Alexander Lukaashenko, που βρίσκεται στην εξουσία στη Λευκορωσία από το 1994, έχει καταφύγει στην καταστολή. Χιλιάδες νέων και ηλικιωμένων, ανδρών και γυναικών, μαθητών, εργαζομένων, καλλιτεχνών, βρίσκονται στη φυλακή. Τα ανεξάρτητα ΜΜΕ έχουν σχεδόν καταστραφεί.

    Μέχρι την απαγωγή του Protasevich, η αντίδραση της ΕΕ σε αυτά που συνέβαιναν στη Λευκορωσία ήταν χλιαρή. Κάποιες οικονομικές κυρώσεις επιβλήθηκαν σε υψηλόβαθμους αξιωματούχους, συμπεριλαμβανομένου του ίδιου του Lukashenko, καθώς και σε κάποιες επιχειρήσεις και στους διευθυντές τους. Και αυτό ήταν όλο.

    Αυτό ενίσχυσε την αίσθηση ότι η ΕΕ είναι ανίσχυρη. Ανεξαρτήτως από τι μέτρα έλαβαν οι Ευρωπαίοι ηγέτες, παρά το εξαιρετικό θάρρος των Λευκορώσων πολιτών, το μέλλον της χώρας βρισκόταν στα χέρια ενός καθεστώτος που υποστηρίζεται από τη Μόσχα.

    Αλλά η παράνομη εκτροπή του αεροπλάνου της Ryanair, η απαγωγή του protasevich και η παρουσία τεσσάρων Ρώσων στο αεροπλάνο -φερόμενοι πράκτορες που παρέμειναν στο Μινσκ αφότου επετράπη στο αεροπλάνο να αποχωρήσει για το Βίλνιους- έχει επιτέλους κινητοποιήσει την ΕΕ. Η ασφάλεια του εναέριου χώρου της και των επιβατών της -και η αντίδραση της ΕΕ- δοκιμάστηκαν από τον Lukashenko.

    Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 24ης Μαΐου, οι ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν σε μια λίστα ενεργειών ως απάντηση στην αεροπειρατεία. Απαίτησαν την άμεση απελευθέρωση του protasevich και της φίλης του, Sofia Sapega. Συμφώνησαν επίσης να απαγορεύσουν στις αεροπορικές εταιρείες της Λευκορωσίας να πετάνε στον εναέριο χώρο της ΕΕ και να χρησιμοποιούν τα αεροδρόμια. Θα υπάρξει νέα δέσμη στοχευμένων κυρώσεων επίσης. Όλα αφορούν στην απομόνωση του Lukashenko.

    Τόσο απλό ήταν.

    Ο Lukashenko μπορεί πάντα να στηρίζεται στον Ρώσο πρόεδρο Vladimir Putin για να βοηθήσει. Στην πραγματικότητα, τα μέτρα της ΕΕ θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν από τη Ρωσία, η οποία δεν έχει καμία πρόθεση να αφήσει τη Λευκορωσία να στραφεί προς τη δημοκρατία. Για αυτό η ΕΕ πρέπει να λάβει πιο τολμηρά μέτρα και να αποφύγει να απομονώσει τους απλούς Λευκορώσους που θέλουν δίκαιες και ελεύθερες εκλογές και να δοθεί τέλος στο καθεστώς του Lukashenko. Ανεξάρτητα από το ποιες θα είναι οι προθέσεις του Putin αναφορικά με τη Λευκορωσία, δεν υπάρχει επιστροφή στο status quo ante του περασμένου Αυγούστου.

    Εκτός του νέου γύρου κυρώσεων, η ΕΕ, με τη στήριξη των ΗΠΑ, θα πρέπει να υιοθετήσει μια διπλή στρατηγική.

    Το πρώτο στοιχείο είναι η υποστήριξη των Λευκορώσων πολιτών.

    Οι κυρώσεις δεν είναι ποτέ σαφείς. Στην περίπτωση της Λευκορωσίας, θα μπορούσαν να κάνουν μια μεγάλη διαφορά εάν η πρόθεση απομόνωσης του Lukashenko συνδυαζόταν με το να βοηθήσουν τους πολίτες της χώρας και την αντιπολίτευση.

    Η Λιθουανία και η Πολωνία ήδη δίνουν πολλή στήριξη. Η Βαρσοβία έχει γίνει κόμβος για την αναμετάδοση ειδήσεων στη Λευκορωσία μέσω του δικτύου Belsat, το οποίο έχει ιδρυθεί εδώ και χρόνια. Η Λιθουανία έχει δημιουργήσει εκπαιδευτικές εγκαταστάσεις για μαθητές. Πολλά περισσότερα θα μπορούσαν να γίνουν.

    Η ΕΕ θα μπορούσε να δώσει βίζα σε όσους αντιμετωπίζουν διώξεις ή κινδυνεύουν να συλληφθούν. Θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει σχολεία και Πανεπιστήμια για τους Λευκορώσος που θέλουν να σπουδάσουν στην Ευρώπη. Θα μπορούσε να παράσχει νομική βοήθεια σε αυτούς που βρίσκονται στη φυλακή. Θα μπορούσε να δηλώσει ανοιχτά τη στήριξη της για όλους τους πολιτικούς κρατούμενους που είναι φυλακισμένοι. Για να κρατά τους Λευκορώσους ενήμερους, θα μπορούσε να κάνει καλύτερη χρήση των social media, ένα εργαλείο που ο Lukashenko διαλύει κάθε ημέρα.

    Σε ό,τι αφορά τα συνδικάτα των οποίων οι ηγέτες γενναία διεξάγουν απεργίες, γνωρίζοντας τα αντίποινα που αντιμετώπιζαν, η ΕΕ θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα ταμείο για να υποστηρίξει εκείνους που απολύθηκαν. Αυτό είναι σημαντικό. Μια πρόσφατη έρευνα που διεξήχθη από το Κέντρο για Ανατολικοευρωπαϊκές και διεθνείς σπουδές, (ZOiS), έδειξε ότι ένας όλο και μεγαλύτερος αριθμός Λευκορώσων ανησυχεί για την οικονομική του κατάσταση.

    Αυτή είναι μια ευκαιρία για την ΕΕ να στηρίξει την κοινωνία της χώρας στο σύνολο της. Για αρχή, η πρόεδρος της Κομισιόν Ursula von der Leyen υποσχέθηκε στις 24 Μαϊου ένα οικονομικό και επενδυτικό πακέτο 3 δισ. ευρώ "έτοιμο για να πάει στη Λευκορωσία, όταν αποκτήσει δημοκρατία”.

    Η πολιτική της ΕΕ προς τη Λευκορωσία αναπόφευκτα έχει μια ρωσική συνιστώσα. Εάν η Ρωσία συνεχίσει να στηρίζει τον Lukashenko, ιδιαίτερα προσφέροντας υπηρεσίες κατασκοπείας και ασφάλειας, η ΕΕ και οι ΗΠΑ -και ο Putin- πρέπει να αναγνωρίσουν ότι οι ημέρες του καθεστώτος του Lukashenko έχουν τελειώσει.

    Εάν η ΕΕ, οι ΗΠΑ και ιδιαίτερα η Γερμανία έχουν κάποια επιρροή στον Putin, αυτό είναι ο αγωγός αερίου nord Stream 2. Η αναβολή αυτού του αμφιλεγόμενου project, θα πρέπει να είναι το δεύτερο στοιχείο της στρατηγικής της ΕΕ.

    Ο αγωγός είναι σχεδόν έτοιμος. Αν και η κυβέρνηση Biden στις ΗΠΑ έχει άρει την απειλή των κυρώσεων σε εκείνες τις εταιρείες που εμπλέκονται στο project -για χάρη των σχέσεων με τη Γερμανία- τώρα είναι η ώρα να επανεξεταστεί αυτή η απόφαση.

    Αν μη τι άλλο, η υπόθεση του Lukashenko δείχνει ότι η ΕΕ σήμερα πρέπει να μας προετοιμάσει για την επόμενη ημέρα. Το να περιμένουμε δεν αποτελεί επιλογή.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://carnegieeurope.eu/strategiceurope/84602

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ