Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 08-Οκτ-2020 08:31

    Η διφορούμενη μάχη της ΕΕ για το κράτος δικαίου

    Η διφορούμενη μάχη της ΕΕ για το κράτος δικαίου
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Της Judy Dempsey

    Δεν είναι ότι η πρόεδρος της Κομισιόν, Ursula von der Leyen, δεν ήξερε για τη θλιβερή κατάσταση του κράτους δικαίου και την χαμηλή τήρηση των αξιών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

    Αλλά για να το εξηγήσει, η Κομισιόν στις 30 Σεπτεμβρίου, δημοσίευσε το πρώτο της report για την "κατάσταση του κράτους δικαίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση".

    Η 26σελιδη έκθεση, συνοδευόμενη από 27 ξεχωριστές αναφορές για κάθε ένα από τα κράτη-μέλη, είναι δύσκολο ανάγνωσμα. Είναι πολύ μεγάλο. Η γλώσσα είναι συχνά γραφειοκρατική ή ασαφής. Το πιο θλιβερό από όλα είναι πως πλατειάζει.

    Προτάσεις όπως "το κράτος δικαίου είναι μια καλά εδραιωμένη αρχή" στη Σελίδα 1, είναι ένα μόνο παράδειγμα. Και αυτό που διαβάζει κανείς στη σελίδα 5: "Ο μηχανισμός του ευρωπαϊκού κράτους δικαίου αναμένεται να εξελιχθεί και να συνεχίσει να βελτιώνεται μέσω διοργανικών συζητήσεων και διαλόγου με τα κράτη-μέλη, ως μια συλλογική άσκηση εκμάθησης και ως ενεργοποίηση της υποστήριξης της ΕΕ".

    Αυτά τα λόγια σίγουρα θα έχουν προκαλέσει ανατριχίλα στους ηγέτες της Βουλγαρίας, της Ουγγαρίας και της Πολωνίας, οι οποίοι βρίσκονται σε θέση να αγνοήσουν πλήρως το κράτος δικαίου για αρκετά χρόνια!

    Παρά την τεράστια ζημιά που έχουν προκαλέσει αυτοί οι ηγέτες στις βασικές δημοκρατικές αξίες, ιδιαίτερα πώς υπονόμευσαν τη δικαστική εξουσία –κάτι που έχει κάνει ακόμη πιο δύσκολη τη μάχη εναντίον της διαφθοράς- η Κομισιόν, τα κράτη-μέλη και οι κοινοβουλευτικές ομάδες των πολιτικών κομμάτων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ήταν πολύ αργοί για να υπερασπιστούν αυτό στο οποίο βασίζεται η ΕΕ.

    Αφού διαβάσει κανείς όλες τις αναφορές, η ετυμηγορία είναι σαφής. Το κράτος δικαίου είναι σε πολύ άσχημη κατάσταση ιδιαίτερα στην Κεντρική Ευρώπη και στη Βουλγαρία και στη Ρουμανία. Η Κομισιόν θα μπορούσε να ήταν πιο επικριτική και να αναφέρει ονόματα, αλλά έτσι όπως έχουν οι αναφορές αξίζουν.

    Ωστόσο, αποτυγχάνουν σε τρία σημεία.

    Πρώτον, η Κομισιόν δεν έχει κάνει συστάσεις. Εδώ ήταν μια ευκαιρία να αναφέρει πώς θα πρέπει να διανεμηθούν τα διαρθρωτικά και αναπτυξιακά funds στα κράτη-μέλη. Συχνά συνεισφέρουν με ποσοστό άνω του 3% του ΑΕΠ μιας χώρας. 2%! Αυτό είναι πολλά χρήματα των φορολογούμενων. Τα κεφάλαια θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για να επιβάλουν κυρώσεις στις χώρες που παραβιάζουν το κράτος δικαίου.

    Η Κομισιόν παρακράτησε όντως κάποια κεφάλαια από τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία πριν από κάποια χρόνια στο πλαίσιο του Μηχανισμού Συνεργασίας και Επικύρωσης, το οποίο αντιμετώπιζε ελλείψεις στα δικαστικά συστήματα και των δύο χωρών, και τον αγώνα εναντίον της διαφθοράς. Αλλά η παρακράτηση των κεφαλαίων ήταν ένα προσωρινό μέτρο διότι η πρόοδος τελικά σημειώθηκε.

    Όποιος διαβάσει προσεκτικά την αναφορά για τη Βουλγαρία, θα συνειδητοποιήσει σύντομα πώς ο Boyko BOrisov, ο πρωθυπουργός αρκετών κεντροδεξιών κυβερνήσεων από το 2009, έχει καθυστερήσει την μετάβαση της Βουλγαρίας σε μια ισχυρή και ζωντανή δημοκρατία.

    Οι Βούλγαροι πολίτες έχουν επανειλημμένως διαδηλώσει εναντίον της διαφθοράς. Μέχρι τώρα, η Κομισιόν ήταν αδιάφορη, δημοσίως τουλάχιστον. Και οι πολίτες στην Ουγγαρία, στην Πολωνία, στη Ρουμανία και στη Σλοβακία, έχουν κουραστεί με τη διαφθορά, τον εκφοβισμό των δικαστών και την αίσθηση ότι οι μεταμορφώσεις που ξεκίνησαν μετά από το 1989 ανατρέπονται ή αμφισβητούνται τώρα.

    Κανένα από τα reports της χώρας δεν εγείρει το ζήτημα ή τις τεράστιες θυσίες που έχουν κάνει οι άνθρωποι σε αυτές τις χώρες στη διάρκεια της κομμουνιστικής εποχής και ξανά πάλι προκειμένου να γίνει δυνατή η δημοκρατική μεταμόρφωση μετά από την κατάρρευση των κομμουνιστικών καθεστώτων.

    Δεύτερον –και αυτό δεν είναι ζήτημα που εμφανίζεται στις εκθέσεις επίσης- είναι το πώς οι ξένοι ολιγάρχες, βρίσκουν άνετα, ασφαλή καταφύγια για τα λεφτά τους, τα assets τους και για την εκπαίδευση των παιδιών τους σε πολλά κράτη-μέλη. Η ικανότητά τους να επηρεάζουν την ευρωπαϊκή πολιτική είναι καλά τεκμηριωμένη.

    Εάν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ ήθελαν πραγματικά να υπερασπιστούν το κράτος δικαίου και τους μηχανισμούς διαφάνειας που αποτελούν μέρος του, τότε η Πράξη Magnitsky θα πρέπει να αποτελεί υποχρεωτικό κομμάτι της κοινοτικής νομοθεσίας.

    Και τρίτον, υπάρχουν στρατηγικές, γεωπολιτικές επιπτώσεις της διφορούμενης στάσης απέναντι στην υπεράσπιση του κράτους δικαίου.

    Στην Ομιλία της προς την Ένωση στις 16 Σεπτεμβρίου, η von der Leyen τόνισε "το κράτος δικαίου βοηθάει να προστατευτούν άνθρωποι από το δίκαιο του ισχυρού. Είναι ο εγγυητής των πιο βασικών καθημερινών δικαιωμάτων και ελευθεριών. Μας επιτρέπει να εκφράζουμε τη γνώμη μας και να ενημερωνόμαστε από έναν ελεύθερο Τύπο".

    Η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Και ένα αδύναμο κράτος δικαίου, η διαφθορά και οι επιθέσεις σε ανεξάρτητα μέσα και ακαδημαϊκούς θεσμούς στην ΕΕ είναι "δώρα" για τη Ρωσία και την Κίνα.

    Μέσω των social media και των εκστρατειών παραπληροφόρησης, χρηματοδότησης πολιτικών και ακαδημαϊκών οργανισμών και στήριξης των λαϊκιστικών κινημάτων στην Ευρώπη, η Ρωσία και η Κίνα –και άλλες χώρες που στόχο έχουν να διαιρέσουν ή να αποδυναμώσουν την ΕΕ- μπορεί να εκμεταλλευτούν την αδυναμία της Ευρώπης και να εκμεταλλευτούν την ματαιοδοξία κάποιων εκ των ηγετών τους.

    Με τον τρόπο αυτό, οι στρατηγικές επιπτώσεις είναι σαφείς. Το κράτος δικαίου είναι το μεγάλο στρατηγικό asset της ΕΕ. Οι γείτονές της θεωρούν το κράτος δικαίου ως θεμελιώδης στρατηγική επιλογή. Δείτε τι γίνεται σήμερα στη Λευκορωσία.

    Δυστυχώς είναι ένα asset που το report της Κομισιόν αγνοεί.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://carnegieeurope.eu/strategiceurope/82886

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ