Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 28-Σεπ-2020 00:04

    ΕΕ σε Ρωσία: Μείνε έξω από τη Λευκορωσία

    ΕΕ σε Ρωσία: Μείνε έξω από τη Λευκορωσία
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Των Tanja A. Borzel και Thomas Risse

    Όταν ο πρόεδρος της Λευκορωσίάς, Alexander Lukashenko χειραγώγησε τα αποτελέσματα των προεδρικών εκλογών στη χώρα του στις 9 Αυγούστου 2020, για να διατηρήσει την μόνη εναπομείνασα δικτατορία του ενός στην Ευρώπη, προκάλεσε μια λαϊκή εξέγερση η οποία συνεχίζεται ακόμη.

    Οι δυνάμεις ασφαλείας του Lukashenko έχουν προσπαθήσει να καταστείλουν την κοινωνία των πολιτών, μεταξύ άλλων και μέσω σοβαρών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων -μια κλασική αντίδραση για ένα απολυταρχικό καθεστώς που έχει χάσει τη νομιμότητά του.

    Το αποτέλεσμα είναι μια μάχη για την τάξη σε συνδυασμό και με το ποιος θα ελέγχει το κράτος. Και ασφαλώς, η Ρωσία για άλλη μια φορά προσπαθεί να αναμιχθεί στις εσωτερικές υποθέσεις ενός εκ των γειτόνων της.

    Ο συνδυασμός της λαϊκής εξέγερσης, της βίαιης καταστολής, της μάχης για την τάξη και της εξωτερικής παρέμβασης, έχει καταλήξει σε μια εκρηκτική κατάσταση η οποία θα μπορούσε κάλλιστα να μετατραπεί σε απειλή ασφάλειας για την ΕΕ.

    Επομένως, τι μπορούν να κάνουν η ΕΕ και τα κράτη-μέλη της για να μετριάσουν τον κίνδυνο για την τάξη και να αποτρέψουν την κατάρρευση της διακυβέρνησης και τη βίαιη σύγκρουση στη Λευκορωσία;

    Η έρευνα σχετικά με τις εξωτερικές προσπάθειες για την προστασία και την προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τη δημοκρατία καθώς και για την μετασχηματιστική δύναμη της Ευρώπης, έχει αποδείξει ξανά και ξανά ότι πρώτον, είναι δύσκολο να προωθηθεί η αλλαγή καθεστώτος από το εξωτερικό όταν δεν υπάρχουν φιλελεύθερες δυνάμεις που να απαιτούν δημοκρατική αλλαγή στο εσωτερικό.

    Δεύτερον ωστόσο, οι εξωτερικοί υποστηρικτές της δημοκρατίας μπορούν να ενδυναμώσουν τους εγχώριους φορείς και την αστική κοινωνία στην κινητοποοίησή τους για δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις, γέρνοντας την εγχώρια ισορροπία δυνάμεων υπέρ των φιλελεύθερων συνασπισμών για μεταρρυθμίσεις.

    Στη Λευκορωσία, συναντάμε ένα τέτοιο δημοκρατικό κίνημα. Ωστόσο, η άμεση υποστήριξη της ΕΕ για την τόνωση της κοινωνικής κινητοποίησης θα ήταν σχεδόν σίγουρα αντιπαραγωγική. Θα έδινε στον Lukashenko μια δικαιολογία να εντείνει την καταστολή ενάντια στην φερόμενη παρέμβαση των εχθρικών εξωτερικών δυνάμεων.

    Ομοίως, μπορεί να παράσχει στον Ρώσο πρόεδρο Putin ένα πρόσχημα για να υποστηρίξει τον Lukashenko με ρωσικές δυνάμεις ασφαλείας, παρόλο που το στρατιωτικό δόογμα της Ρωσίας παρέχει μόνο στρατιωτική βοήθεια σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης εναντίον της Λευκοορωσίας ή ενέργειες που περιλαμβάνουν τη χρήση στρατιωτικής ισχύος.

    Η φιλελεύθερη αντιπολίτευση στη Λευκορωσία έχει προσεκτικά αποφύγει τις δηλώσεις υπέρ της ΕΕ ή κατά της Ρωσίας. Σε αντίθεση με το κίνημα του Maidan το 2013-2014 στην Ουκρανία, καμία σημαία της ΕΕ δεν κυμάτισε ούτε ακούστηκαν αιτήματα για ανεξάρτητο κράτος. Αντιθέτως, οι διαδηλωτές επικαλούνται τον πατριωτισμό της Λευκορωσίας και την αποφασιστηκότητά τους για να υποστηρίξουν τα αιτήματα τους για δημοκρατική αλλαγή.

    Επομένως, υπάρχει κάτι που η ΕΕ και τα κράτη-μέλη μπορούν να κάνουν για να προάγουν την αλλαγή καθεστώτος στη Λευκορωσία χωρίς να ρισκάρουν την κατάρρευση της διακυβέρνησης και τη βίαιη σύγκρουση;

    Όχι ακριβώς. Αντί για τον Lukashenko, η ΕΕ πρέπει να εστιάσει στη Ρωσία. Η λαϊκή εξέγερση στη Λευκορωσία κατέληξε σε μια κατάσταση στην οποία ο Lukashenko και το απολυταρχικό του καθεστώς είναι περισσότερο από ποτέ εξαρτημένο από τη Ρωσία αναφορικά με την απόκτηση του ελέγχου με βία καθώς και αναφορικά με την παροχή συλλογικών αγαθών και υπηρεσιών.

    Η αποκοπή της ρωσικής γραμμής σωτηρίας του Lukashenko είναι πιθανό να αυξήσει τις πιθανότητες της δημοκρατικής αντιπολίτευσης στη Λευκορωσία να ανατρέψει την εσωτερική ισορροπία δυνάμεων προς όφελός τους και να υποχρεώσει να διαπραγματευτεί μια ειρηνική μετάβαση. Η ΕΕ και τα κράτη-μέλη της θα πρέπει να ασκήσουν τεράστια πίεση στη Ρωσία να ακολουθήσει το παράδειγμα τους και να μην μπλέκεται στις εσωτερικές υποθέσεις της Λευκορωσίας. Αφήστε τους Λευκορώσους να τα βγάλουν πέρα με τις υποθέσεις τους.

    Το καθεστώς του Putin είναι εύθραυστο, τόσο πολικά όσο και οικονομικά. Η πανδημία έχει φέρει πτώση των τιμών αερίου και πετρελαίου από τα οποία εξαρτάται η οικονομία της Ρωσίας. Οι προσπάθειες να δηλητηριάσει μια εξέχουσα φιγούρα της ρωσικής αντιπολίτευσης, τoν Alexei Navalny, έχουν προκαλέσει λαϊκή κατακραυγή. Ακόμη και κάποιοι Γερμανοί πολιτικοί έχουν ζητήσει την αναστολή της ολοκλήρωσης του αγωγού Nord Stream 2. Χωρίς να αγνοούμε τη βιαιότητα του περιστατικού με τον Navalny, είναι πολλά περισσότερα αυτά που διακυβεύονται στη Λευκορωσία.

    Η ΕΕ και τα κράτη-μέλη της θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν όλη τη μόχλευση που διαθέτουν, συμπεριλαμβανομένου του αγωγού Nord Stream 2 και των στοχευμένων κυρώσεων εναντίον των Ρώσων ολιγαρχών, για να αποτρέψουν τον Putin από το να εμπλακεί περαιτέρω στη Λευκορωσία.

    Μέχρι στιγμής, οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης της Λευκορωσίας έχουν δείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα στην αντιμετώπιση του καταπιεστικού καθεστώτος του Lukashenko.

    Η έρευνα μας αποδεικνύει ότι η κοινωνική εμπιστοσύνη και η νομιμότητα μεταξύ των εγχώριων παραγόντων και της κοινωνίας των πολιτών, δημιουργεί και διατηρεί ισχυρές ικανότητες συλλογικής δράσης εναντίον απολυταρχικών καθεστώτων.

    Υπάρχουν πιθανότητες οι Λευκορώσοι να μπορέσουν να εργαστούν για τη δική τους ειρηνική αλλαγή του καθεστώτος εάν αφεθούν στις δικές τους δυνάμεις. Οποιαδήποτε εξωτερική παρέμβαση θα είναι μόνο εναντίον τους.

    Παρόλες τις συζητήσεις για μια ευρωπαϊκή γεωπολιτική στρατηγική, η άσκηση της μέγιστης πολιτικής και οικονομικής πίεσης στη Ρωσία θα μιλούσε τη γλώσσα της εξουσίας η οποία είναι πραγματικά ευθυγραμμισμένη με τις ευρωπαϊκές φιλελεύθερες αξίες.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://carnegieeurope.eu/strategiceurope/82780

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ