Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 19-Αυγ-2020 08:45

    Ήρθε η σειρά της Λευκορωσίας για αλλαγή

    Ήρθε η σειρά της Λευκορωσίας για αλλαγή
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Της Judy Dempsey

    Οι επαναστάσεις που σάρωσαν την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη το 1989 είχαν, εκτός του στόχου της απόκτησης ελευθερίας, ένα πράγμα κοινό: ήχο. Αυτός εκφράστηκε με διαφορετικούς τρόπους.

    Οι ασυγκράτητοι Πολωνοί, μετά από πολλά χρόνια αντίθεσης του κυβερνώντος κομμουνιστικού κόμματος και μετά από έναν στρατιωτικό νόμο στη διάρκεια του 1981-1983, έκαναν τη μετάβαση στη δημοκρατία με τον ήχο των διαπραγματεύσεων της στρογγυλής τραπέζης με το καθεστώς.

    Κατά τη διάρκεια των κρύων νυχτών του Νοεμβρίου του 1989, δεκάδες χιλιάδες Τσεχοσλοβάκοι συγκεντρώθηκαν στην Πλατεία Wenceslas της Πράγας. Εκεί, κρατούσαν στα χέρια τα κλειδιά τους και τα κουνούσαν. Τι ήχος! Έλεγαν στην κομμουνιστική ηγεσία να κλειδώσει, να πετάξει τα κλειδιά της και να φύγει.

    Ήταν ένας διαφορετικός ήχος στη Ρουμανία. Ο ήχος των πυροβολισμών των ελεύθερων σκοπευτών. Ο πρόεδρος Nicolae Ceausescu προσπάθησε απεγνωσμένα να κρατηθεί στην εξουσία καταφεύγοντας στη βία. Οι ελεύθεροι σκοπευτές από την τρομερή και πανταχού παρούσα μυστική αστυνομία Securitate, προσπάθησαν να δημιουργήσουν φόβο και χάος. Στο τέλος, ο Ceausescu και η σύζυγός του Έλενα, εκτελέστηκαν. Είναι δύσκολο να ξεχάσει κανείς αυτές τις εικόνες και τους ήχους.

    Υπήρχαν και άλλοι ήχοι επίσης. Τα σφυριά που χτυπούσαν για να ρίξουν το Τείχος του Βερολίνου που είχε χωρίσει την Ευρώπη. Η κοπή του συρματοπλέγματος στα σύνορα Αυστρίας-Ουγγαρίας, που σηματοδότησε τον δρόμο για την ελευθερία.

    Υπήρξαν διάφορες επαναστάσεις έκτοτε -στην Ουκρανία, στη Γεωργία, στην Αρμενία και στα Δυτικά Βαλκάνια μετά από ένα τρομερά βίαιο εμφύλιο πόλεμο στη Γιουγκοσλαβία στη διάρκεια της δεκαετίας του ’90. Κάθε χώρα έχει έκτοτε ακολουθήσει τη δική της πορεία στη δημοκρατία. Μερικές από τις μεταβιβάσεις δεν έχουν ολοκληρωθεί. Κάποιες από τις μεταμορφώσεις είναι ατελείς. Αλλά η ελευθερία, με όλα της τα ελαττώματα, υπάρχει.

    Και τώρα είναι η σειρά της Λευκορωσίας. 

    Ο Alexander Lukashenko, πρόεδρος από το 1994, έχει χάσει κάθε εξουσία. Και σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Αφού κέρδισε τις προεδρικές εκλογές στις 9 Αυγούστου του 2020, ίσως να υπολόγισε ότι θα μπορούσε να εκφοβίσει αυτούς που διαδήλωναν για την ελευθερία, κλειδώνοντας τους μέσα, χτυπώντας τους και βασανίζοντας τους. Αυτό θα μπορούσε να εκφοβίσει αρκετά την ηγέτη της αντιπολίτευσης, Svetlana Tikhanovskaya να την υποχρεώσει να εξοριστεί στη γειτονική Λιθουανία.

    Οι κρατήσεις, η αστυνομική βία και οι άνθρωποι που ακόμη είναι αγνοούμενοι, έχουν πεισμώσει περισσότερο τους πολίτες. Οι παραδοσιακές βάσεις εξουσίας του Lukashenko -στα εργοστάσια και στην εξοχή- έχουν εξαφανιστεί.

    Όταν επισκέφθηκε ένα εργοστάσιο στο ΜΙνσκ στις 17 Αυγούστου, ο Lukashenko δήλωσε πως θα προετοίμαζε δημοψήφισμα για την αλλαγή του συντάγματος: θα μεταβιβάσω τις εξουσίες μου σε εσάς μέσω του συντάγματος. Αλλά όχι κάτω από πίεση στους δρόμους”.

    Οι εργαζόμενοι δεν ήθελαν τίποτα από αυτά. Είπαν στον Lukashenko να παραιτηθεί. "Λέτε ότι οι εκλογές ήταν άδικες και θέλετε δίκαιες; να η απάντησή σας”, τους απάντηση. "Είχαμε εκλογές. Μέχρι να με σκοτώσετε, δεν θα υπάρξουν άλλες”, πρόσθεσε. Το διαδίκτυο απενεργοποιήθηκε, αλλά όχι προτού το προσωπικό στην κρατική τηλεόραση αποχωρήσει, αφήνοντας τους τηλεθεατές με την εικόνα ενός κενού γραφείου παρουσίασης ειδήσεων.

    Στο μεταξύ, η Tikhanovskaya -που είναι ακόμη στην Λιθουανία- έχει βρει ξανά την πραγματική της φωνή. Δήλωσε μέσω του YouTube ότι ήταν έτοιμη να ηγηθεί της Λευκορωσίας σε αυτή την μεταβατική περίοδο. Δεν ήθελε βία. Αντιθέτως, δήλωσε πως "όλοι θέλουμε να βγούμε από αυτόν τον ατελείωτο κύκλο στον οποίο βρεθήκανε πριν από 26 χρόνια”.

    Είναι αυτή η έκκληση για μια ειρηνική μετάβαση την οποία επιδιώκει η αντιπολίτευση. Αλλά υπάρχουν τόσο πολλά άγνωστα. Θα παραιτηθεί ο Lukashenko από την εξουσία και αυτοί οι σκληροπυρηνικοί γύρω του, θα συμφωνήσουν σε μια μετάβαση που θα οδηγούσε σε νέες εκλογές;

    Υπάρχει επίσης το πολύ μεγάλο ζήτημα των προθέσεων της Ρωσίας. Ο Lukashenko, ο οποίος με τα χρόνια έχει ταχθεί και με την ΕΕ και με τη Ρωσία, λαμβάνει μεγάλο ρίσκο εάν ο Ρώσος πρόεδρος Vladimir Putin παρέμβει στρατιωτικά. Ο Putin θα πρέπει να υπολογίσει πολύ προσεκτικά τις πιθανές συνέπειες της προσπάθειας στήριξης του Lukashenko μέσω της χρήσης βίας. Ωστόσο η πραγματικότητα είναι ότι ο πρόεδρος της Λευκορωσίας οδεύει προς την έξοδο. Είναι απλώς θέμα χρόνου.

    Η Λιθουανία, η οποία υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής της αντιπολίτευσης της Λευκορωσίας, έχει δηλώσει πως είναι πρόθυμη με την Πολωνία και τη Λετονία να μεσολαβήσει μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης. Στο Βερολίνο, η Γερμανίδα Καγκελάριος Angela Merkel μίλησε με τον Putin στο τηλέφωνο στις 18 Αυγούστου, ανησυχώντας ξεκάθαρα για τις προθέσεις του αναφορικά με τη Λευκορωσία. Η Merkel ζήτησε την απελευθέρωση των πολιτικών κρατουμένων στη Λευκορωσία, τον τερματισμό της βίας έναντι ειρηνικών διαδηλωτών και τόνισε την ανάγκη η κυβέρνηση να ξεκινήσει έναν διάλογο με την αντιπολίτευση και την κοινωνία.

    Ας δούμε πόσο μακριά θα φτάσει στις 19 Αυγούστου, όταν οι ηγέτες της ΕΕ διεξάγουν μια έκτακτη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, και τι θα κάνει η Ρωσία. 

    Η Tikhanovskaya και εκατοντάδες χιλιάδες που ζητούν αλλαγή, δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά να δουν τις φιλοδοξίες τους να ριζοσπαστικοποιούνται. Έχουν ήδη κατηγορηθεί από τον Lukashenko ότι επηρεάζονται από ξένους πράκτορες και το ΝΑΤΟ, χωρίς καμιά δικαιολογία. Οι Λευκορώσοι έχουν κίνητρο την δική τους ανάγκη για δικαιολογία.

    Η ΕΕ ήδη δήλωσε πως δεν αναγνωρίζει το αποτέλεσμα των προεδρικών εκλογών. Η ιδέα των νέων εκλογών θα ταράξει τον Putin, του οποίου το ιστορικό σε ελεύθερες και δίκαιες εκλογές έχει αμφισβητηθεί -μέχρι στιγμής χωρίς επιτυχία- από διαδηλωτές στη Ρωσία.

    Πολλά τώρα θα εξαρτηθούν από το πότε και πώς θα επιστρέψει η Tikhanovskaya στη Λευκορωσία για να αρχίσει μια μετάβαση που έχει ήδη ξεκινήσει στους δρόμους. Το κίνημα χρειάζεται ηγεσία για να έρθει η σειρά της Λευκορωσίας να αλλάξει.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://carnegieeurope.eu/strategiceurope/82508

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ