Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 31-Ιουλ-2020 08:38

    Πώς η ΕΕ πέτυχε το comeback από τον κορονοϊό

    Πώς η ΕΕ πέτυχε το comeback από τον κορονοϊό
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Stefan Lehne

    Μόλις λίγους μήνες πριν, η ΕΕ παρουσίαζε μια εικόνα αποδιοργάνωσης. Τα νότια κράτη-μέλη είχαν επηρεαστεί σοβαρά από την οικονομική κρίση 2007-2008. Μεταξύ Ανατολής και Δύσης, αυξήθηκε η ένταση γύρω από το έλλειμμα του κράτους δικαίου σε Ουγγαρία και Πολωνία και γύρω από τη μεταρρύθμιση για το άσυλο. Στον Βορρά, η Ολλανδία -που πήρε τον ρόλο του Ηνωμένου Βασιλείου ως ο βασικός σκεπτικιστής στην ΕΕ- δημιούργησε έναν συνασπισμό, τη New Hanseatic League για να αντισταθεί στη βαθύτερη ολοκλήρωση. Όχι πως ήταν πολλά για να τεθεί εναντίον τους. Οι ένθερμες εκκλήσεις του Γάλλου προέδρου Emmanuel Macron για μια ισχυρότερη ευρύτερη, έπεφταν στην κλειστή πόρτα του Βερολίνου. Στη Σύνοδο Κορυφής του Φεβρουαρίου, η Γερμανία επιχειρηματολόγησε υπέρ της μείωσης του προϋπολογισμού της ΕΕ στο 1% του ΑΕΠ.

    Η κρίση του κορονοϊού αρχικά επιτάχυνε αυτές τις τάσεις. Οι εθνικές κυβερνήσεις κυριάρχησαν στη διαχείριση κρίσεων, παρακάμπτοντας τις προσπάθειες συντονισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Μια νοοτροπία "κάθε κράτος για τον εαυτό του”, άφησε μικρό περιθώριο για ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, στρέφοντας τους πληθυσμούς στις περισσότερο πληγείσες νότιες χώρες εναντίον της ΕΕ. Και οι διαπραγματεύσεις για μια οικονομική απάντηση στην κρίση, παρεμποδίστηκαν από τις ιδεολογικές διαιρέσεις μεταξύ Βορρά και Νότου.

    Η Merkel ήρθε για να σώσει την κατάσταση

    Αλλά αυτή η αρνητική δυναμική αντιστράφηκε ξαφνικά από τη Γερμανίδα Καγκελάριο Angela Merkel. Ενισχυμένη εσωτερικά από την επιτυχημένη διαχείριση του κορονοϊού, η Merkel συνειδητοποίησε ότι οι καταστροφικές οικονομικές συνέπειες της πανδημίας για τα νότια κράτη-μέλη, θέτουν μεγάλους κινδύνους για το μέλλον της ευρωζώνης. Εγκαταλείποντας τρία μακροχρόνια ταμπού με μια κίνηση, η Merkel υποστήριξε μια μαζική επέκταση των κεφαλαίων της ΕΕ, επιτρέποντας στην Κομισιόν να αντλήσει επιπλέον κεφάλαια από τις χρηματοπιστωτικές αγορές, και συμφώνησε ότι τα περισσότερα θα διανεμηθούν ως δωρεές.

    Όλα αυτά αντιστοιχούσαν σε επείγουσες απαιτήσεις από τις νότιες χώρες και τη Γαλλία. Η κίνηση της Γερμανίας ενεργοποίησε τη γαλλογερμανική συνεργασία, καταλήγοντας σε μια φιλόδοξη κοινή πρωτοβουλία. Οι χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, αρχικά ανησυχούσαν ότι η προσοχή στο νότο θα ερχόταν εις βάρος τους, είδαν τις θέσεις τους να λαμβάνονται υπόψη, με την σχέδιο Γερμανίας-Γαλλίας να καθιστά σαφές ότι θα επωφελούνταν και οι δύο πλευρές από τα νέα προγράμματα.

    Ενώ η μεγάλη πλειοψηφία των κρατών-μελών υποστήριξε το project, δεν ήταν όλοι χαρούμενοι. Οι λεγόμενες "φειδωλές” χώρες (Αυστρία, Δανία, Ολλανδία, Σουηδία και ανεπίσημα και η Φινλανδία) έκαναν πίσω και κέρδισαν κάποιες παραχωρήσεις, αλλά το μέγεθος και η δομή του προγράμματος ανάκαμψης παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό ανέπαφα. Η σύζευξη του ταμείου ανάκαμψης με τον προϋπολογισμό της ΕΕ απέδειξε την σωστή προσέγγιση, καθώς το επείγον του να βρεθεί μια απάντηση στην ύφεση, επιτάχυνε τις εργασίες για το εξαιρετικά πολύπλοκο χρηματοπιστωτικό πλαίσιο.

    Τα όρια του ταμείου ανάκαμψης

    Ισοδυναμούν αυτές οι αποφάσεις με μια ιστορική μετάβαση προς μια δημοσιονομική ένωση; Πιθανώς όχι. Το πρόγραμμα ανάκαμψης είναι αυστηρά χρονικά περιορισμένο, και η έκταση στην οποία το συλλογικό χρέος θα πρέπει να αποπληρωθεί από νέους φόρους της ΕΕ, έχει αφεθεί ανοιχτή. Η επιτυχημένη Σύνοδος Κορυφής θα οδηγήσει σε μια εποχή αρμονίας στην ΕΕ; και αυτό επίσης είναι εξαιρετικά απίθανο. Στο εμπόριο, στη νομισματική ένωση και στην ασφάλεια, θα σχηματιστούν διαφορετικοί συνασπισμοί και θα εμφανιστούν ξανά διαιρέσεις.

    Αλλά η Σύνοδος Κορυφής συνέβαλε σημαντικά στην εξάλειψη του μεγαλύτερου κινδύνου: τη διεύρυνση της οικονομικής ανισότητας μεταξύ Βορρά και Νότου. Και είχε ως αποτέλεσμα μια αξιοσημείωτη πολιτική επιστροφή στην ΕΕ, η οποία αναδείχθηκε ως βασικό εργαλείο για την εξασφάλιση της οικονομικής ανάκαμψης της Ευρώπης. Με περισσότερους πόρους και νέες ευθύνες, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ θα πρέπει επίσης τώρα να είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν τις κλιματικές και ψηφιακές προκλήσεις με μεγαλύτερη εμπιστοσύνη και αποφασιστικότητα.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://carnegieeurope.eu/2020/07/30/how-eu-managed-its-coronavirus-comeback-pub-82377

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ