Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 17-Σεπ-2019 11:44

    Πώς το Brexit ανατρέπει το πολιτικό σύστημα της Βρετανίας

    Πώς το Brexit ανατρέπει το πολιτικό σύστημα της Βρετανίας
    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Peter Kellner

    Στην παραβολή με το αγόρι που φώναζε ότι τον απειλούσε λύκος, θα πρέπει να θυμόμαστε ότι ο λύκος υπήρχε όντως. Ο κίνδυνος ήταν υπαρκτός. Το αγόρι δεν έκανε λάθος, απλώς είχε βιαστεί.

    Θα μπορούσε να είναι το ίδιο και με την ευθυγράμμιση της βρετανικής πολιτικής: συχνά προβλέπεται, δεν έχει ακόμη συμβεί.

    Τώρα επιτέλους, θα μπορούσε να συμβεί μπροστά στα μάτια μας. Εάν συμβεί, θα προκαλέσει μεγάλη αναστάτωση και θα επηρεάσει όχι μόνο τις σχέσεις της Βρετανίας με την Ευρώπη, αλλά το μακροπρόθεσμο μέλλον του κομματικού συστήματος στο Westminster.

     Οι άμεσες αιτίες είναι το Brexit, το οποίο έχει διχάσει τη Δεξιά, και η μαρξιστική κατάληψη του Εργατικού Κόμματος, κάτι που έχει κατακερματίσει την Αριστερά. Στην πραγματικότητα, οι όροι Δεξιά και Αριστερά, που εξακολουθούν να σημαίνουν τόσα πολλά για τους πολιτικούς, γίνονται όλο και πιο ασήμαντοι για το ευρύτερο κοινό. Τα επιχειρήματα του 20ου αιώνα μεταξύ του καπιταλισμού και του σοσιαλισμού δεν σημαίνουν τίποτα για τους ψηφοφόρους του 21ου αιώνα.

    Ως αποτέλεσμα, οι Συντηρητικοί και οι Εργατικοί, τα δύο κόμματα που έχουν κυριαρχήσει την βρετανική πολιτική για σχεδόν 100 χρόνια, δεν προκαλούν πλέον τον ενθουσιασμό που κάποτε προκαλούσαν στους ψηφοφόρους τους.

    Οι φετινές εκλογές για το Ευρωκοινοβούλιο έφεραν εντυπωσιακά αποτελέσματα στη Βρετανία. Συνολικά, η συνδυασμένη στήριξη για Συντηρητικούς και Εργατικούς έφτασε μόλις το 23%. Είναι αλήθεια πως στις επόμενες εθνικές εκλογές, ο αριθμός θα είναι πολύ υψηλότερες: με βάση το εκλογικό σύστημα της Βρετανίας, η ζαριά είναι υπέρ των μεγάλων συστημικών κομμάτων. Ωστόσο, οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το συνδυασμένο ποσοστό Συντηρητικών-Εργατικών θα διαμορφωθεί στο 60%, που θα αποτελεί το χαμηλότερο επίπεδο από το 1918.

    Αυτό που υποστηρίζει τα στοιχεία, είναι η μακροπρόθεσμη τάση. Το 1970, το 42% των Βρετανών ψηφοφόρων τάχθηκε "σθεναρά" και το 37% "αρκετά σθεναρά", με ένα από τα δύο μεγάλα κόμματα –συνολικά το 79%.

    Συγκρίνουμε αυτά με τα σημερινά στοιχεία: το 9% των Βρετανών τάσσονται σθεναρά και το 28% αρκετά σθεναρά με οποιοδήποτε πολιτικό κόμμα, μόλις στο 37% συνολικά.

    Αλλά όταν οι ίδιοι άνθρωποι ερωτώνται κάτι ανάλογο για το ποιες είναι οι θέσεις τους για το Brexit, οι αριθμοί είναι πολύ υψηλότεροι: το 44% έχει πολύ ισχυρή και το 33% αρκετά ισχυρή θέση για το Brexit, συνολικά 77% -περίπου το ίδιο ποσοστό με τις συμπεριφορές απέναντι στα βασικά πολιτικά κόμματα πριν από δύο γενιές.

    Αυτές οι τάσεις συνδυάζονται με το Brexit για να προκαλέσουν την τρέχουσα αναταραχή στη βρετανική πολιτική σκηνή, με δύο τρόπους.

    Πρώτον, συμβάλλουν στον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση έχει χάσει την κοινοβουλευτική στήριξη τις προηγούμενες ημέρες. Η αφοσίωση στα κόμματα έχει διαρραγεί όχι μόνο μεταξύ της ευρύτερης κοινής γνώμης, αλλά μεταξύ των βουλευτών στο Westminster.

    Πίσω στον 19ο αιώνα, το Συντηρητικό Κόμμα έχει συνδυάσει δύο παρορμήσεις: έναν διεθνιστικό οικονομικό φιλελευθερισμό και έναν πολιτιστικά παραδοσιακό εθνικισμό. Όταν αυτά τα δύο δουλεύουν μαζί, οι Συντηρητικοί είχαν εντυπωσιακή επιτυχία στις εκλογές. Όταν αυτά τα δύο είναι σε σύγκρουση, το κόμμα έχει πρόβλημα.

    Σήμερα, αυτό το πρόβλημα είναι τεράστιο.

    Η εθνικιστική παράταξη είναι αυτή που έχει κυριαρχήσει πλήρως. Αυτός είναι ο βασικός λόγος για τον οποίο ο ηγέτης του Συντηρητικού Κόμματος και πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Boris Johnson, έχασε την πλειοψηφία στη Βουλή.

    Το casus belli ήταν η ψήφος 21 βουλευτών εναντίον της πολιτικής του Brexit, και η επακόλουθη αποβολή τους από την ομάδα των Συντηρητικών στη Βουλή των Κοινοτήτων. Προσθέστε και τον Amber Rudd, τον υπουργό που παραιτήθηκε πριν από λίγες ημέρες και συντάχθηκε με τους 21, και τους πέντε βουλευτές που ήδη είχαν φύγει από το κόμμα, και ο συνολικός αριθμός των "αυτομολήσεων" αυξάνεται στους 27.

    Όλοι τους είναι ουσιαστικά, φιλελεύθεροι διεθνιστές. Εν ολίγοις, το Brexit έχει αυξήσει την ένταση μεταξύ των δύο πτυχών των Συντηρητικών στο σημείο που μεγάλα τμήματα και των δύο πλευρών δεν μπορούν να αντέξουν να είναι στο ίδιο κόμμα με την άλλη.

    Οι άμεσες συνέπειες αυτής της πικρίας είναι ότι ο πρωθυπουργός έχασε τον έλεγχο της Βουλής. Το Ηνωμένο Βασίλειο πρόκειται να αποχωρήσει από την ΕΕ στις 31 Οκτωβρίου, με ή χωρίς συμφωνία. Αλλά οι βουλευτές αψήφησαν τον Johnson, περνώντας ένα νόμο που λέει ότι η προθεσμία αυτή μπορεί να τηρηθεί μόνο εάν συμφωνηθεί έν α deal με την ΕΕ και στη συνέχεια εγκριθεί από τη Βουλή. Διαφορετικά, ο πρωθυπουργός πρέπει να ζητήσει από την ΕΕ παράταση για το Brexit μέχρι τον Ιανουάριο του 2020.

    Η απάντηση του Johnson ήταν να επιδιώξει πρόωρες εκλογές, με την ελπίδα ότι θα εξασφαλίσει την πλειοψηφία στη Βουλή των Κοινοτήτων, πριν από τις 31 Οκτωβρίου, έτσι ώστε το Brexit να λάβει χώρα όπως προγραμματίστηκε. Αλλά δύο φορές έχει αποτύχει να εξασφαλίσει την στήριξη που απαιτούνταν από τους βουλευτές, για να προκηρύξει εκλογές.

    Οι εκλογές συνεχίζουν να φαίνονται πιθανές, αλλά σίγουρα μετά από τις 31 Οκτωβρίου, όταν οι πιθανότητες είναι ο Johnson να αποδυναμωθεί από το ότι δεν θα έχει τηρήσει την υπόσχεσή του για έξοδο από την ΕΕ εγκαίρως, "με οποιονδήποτε τρόπο".

    Η δεύτερη άμεση συνέπεια της εξασθένισης των συνδέσεων στην βρετανική πολιτική, είναι ότι οι επόμενες εκλογές, όποτε και αν λάβουν χώρα, θα μπορούσαν κάλλιστα να οδηγήσουν σε άλλη μία βουλή στην οποία κανένα κόμμα δεν θα έχει την πλειοψηφία.

    Σε αντίθεση με πολλές άλλες χώρες, οι αυτοδύναμες, μονοκομματικές κυβερνήσεις ήταν το συνηθισμένο στο Ηνωμένο Βασίλειο. Αλλά στις δύο από τις τρεις τελευταίες εκλογές, δεν έχει επιτευχθεί μια τέτοια πλειοψηφία, και στις τρίτες επετεύχθη οριακά μία.

    Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, το σενάριο του Brexit θα φτάσει σε κάποια κατάληξη στους επόμενους μήνες, αν και οι επιπτώσεις μπορεί να διαρκέσουν χρόνια. αλλά οι αλλαγές στο κομματικό σύστημα της Βρετανίας μπορεί να χρειαστούν μια δεκαετία ή και παραπάνω για να καθιερωθούν. Η μακροχρόνια διαμάχη μεταξύ Συντηρητικών και Εργατικών και τα δύο κόμματα παραδοσιακά διαφορετικών αντιλήψεων στα δεξιά και αριστερά- μοιάζει όλο και πιο ξεπερασμένη.

    Θα αντικατασταθεί; Και αν ναι, πώς, πότε και με τι; Όταν η σκόνη καταλαγιάσει θα υπάρχουν ακόμη δύο μεγάλα κόμματα –και εάν ναι, ποια; Ή ο κατακερματισμός και οι συνασπισμοί πολλών κομμάτων θα γίνει το σύνηθες; Είναι αρκετά εφικτό η διαδικασία να καταστρέψει τον ξεχωριστό, εδώ και αιώνες, χαρακτήρα της εναλλασσόμενης εξουσίας από μεγάλα κόμματα.

    Εάν συμβεί αυτό, η ειρωνεία του δράματος του Brexit είναι ότι η βρετανική πολιτική θα καταλήξει να μοιάζει με την πολιτική που επικρατεί στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://carnegieeurope.eu/strategiceurope/79815?lang=en
     

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων