Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 24-Ιουλ-2019 10:23

    Μια νέα αρχή για την ουκρανική Βουλή

    Μια νέα αρχή για την ουκρανική Βουλή
    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Της Gwendolyn Sasse

    Οι κοινοβουλευτικές εκλογές της Ουκρανίας στις 21 Ιουλίου έχουν πετύχει αυτό που λίγοι θα είχαν σκεφτεί ως πιθανό: το νέο κόμμα του προέδρου Volodomyr Zelenskiy, Υπηρέτης του Λαού, φαίνεται ότι θα έχει μία ξεκάθαρη πλειοψηφία στη Βουλή (Rada). Σύμφωνα με το μεικτό εκλογικό σύστημα της Ουκρανίας, το κόμμα εξασφάλισε την πλειοψηφία των ψήφων και κατόρθωσε να κερδίσει πολλές από τις μονοεδρικές περιφέρειες. ΟΙ τελευταίες ήταν εδώ και καιρό προπύργιο των ολιγαρχικών συμφερόντων.

    Με καταμετρημένο περίπου το 80% των ψήφων μέχρι το απόγευμα της 22ας Ιουλίου, το κόμμα του Zelenskiy έλαβε το 43% των ψήφων και σχεδόν 250 από τις 424 έδρες της Βουλής (από σύνολο 450 εδρών -εκείνες που αντιστοιχούν στην προσαρτηθείσα στη Ρωσία Κριμαία και οι μη κυβερνητικά ελεγχόμενες περιοχές στην περιοχή του Ντονμπάς παραμένουν κενές). Μια μονοκομματική αυτοδυναμία σημειώνεται για πρώτη φορά στην ουκρανική πολιτική, από το 1991 που η χώρα κέρδισε την ανεξαρτησία της.

    Περίπου το 60%-70% των εκλεγμένων μελών της Βουλής θα είναι πρωτοεμφανιζόμενοι στη Rada και πολλοί στην επίσημη ουκρανική πολιτική γενικότερα. Αυτό σηματοδοτεί μία πρωτοφανή μεταστροφή της ελίτ στην Ουκρανία. Είναι αξιοσημείωτο ακόμη και όταν συγκρίνεται με τις αρχικές μεταβατικές αλλαγές στην Κεντρική και Νότια Ευρώπη, μετά από την πτώση του Κομμουνισμού.

    Το βασικό ερώτημα είναι εάν μια τέτοια αλλαγή σε έναν από τους λιγότερο αξιόπιστους πολιτικούς θεσμούς της Ουκρανίας θα μεταφραστεί σε ένα αποτελεσματικό νομοθετικό έργο για να ενισχύσει τη μεταρρυθμιστική διαδικασία και να φέρει ειρήνη στην Ουκρανία, όπως έχει υποσχεθεί ο Zelenskiy. Είναι μια τεράστια πρόκληση που προκαλεί και άλλα ερωτήματα. Η απουσία πολιτικής εμπειρίας στη νέα Rada θα παρεμποδίσει αυτή τη διαδικασία; Και τα διαπλεκόμενα συμφέροντα και οι αντιπαλότητες, μήπως προκύψουν και εκτρέψουν τη διαδικασία μεταρρύθμισης, όπως συνέβη στους προηγούμενους πολιτικούς κύκλους;

    Μετά από τις μαζικές διαδηλώσεις του Euromaidan το 2013-2014, οι οποίες έφεραν την ανατροπή του τότε προέδρου της Ουκρανίας Viktor Yanukovych, υπήρξε επίσης μια σημαντική μεταστροφή των βουλευτών. Ωστόσο, κάποιοι προώθησαν τα δικά τους ολιγαρχικά συμφέροντα, ενώ άλλοι υπέστησαν πλήγμα από τη στενή τους σχέση με τον επερχόμενο πρόεδρο Petro Poroshenko.

    Ο τελευταίος καθυστέρησε σημαντικές μεταρρυθμίσεις, ειδικότερα εκείνες που αφορούσαν στην καταπολέμηση της διαφθοράς. Και η ρητορική του, επικεντρωμένη σε έναν στενό προσδιορισμό του ουκρανικού έθνους σε πόλεμο, έχασε την επαφή της με την ουκρανική κοινωνία. Αυτό αποδείχτηκε μειονέκτημα για την προεκλογική του εκστρατεία και για το πολιτικό μέλλον μιας νέας γενιάς πολιτικών με μεταρρυθμιστική νοοτροπία. Η μετά το Euromaidan περίοδος, που χαρακτηρίζεται από υψηλές προσδοκίες και μεγάλες απογοητεύσεις από την πλευρά του εκλογικού σώματος, προετοίμασε το έδαφος για την θριαμβευτική νίκη του πολιτικού αουτσάιντερ Zelenskiy και του κόμματός του.

    Η στρατηγική του Zelenskiy να διεξάγει πρόωρες εκλογές, οι οποίες ήταν αρχικά προγραμματισμένες τον Οκτώβριο, απέδωσε. Όπως και στις προεδρικές εκλογές του Απριλίου, οι Ουκρανοί ψηφοφόροι έχουν εκμεταλλευτεί την ευκαιρία για να εκφράσουν τη δυσαρέσκειά τους με τις πολιτικές ελίτ της χώρας. Η δυσαρέσκειά τους, που υποτιμήθηκε από τις ελίτ, είχε φθάσει σε τέτοια επίπεδα που οι ψηφοφόροι αποδείχθηκαν πρόθυμοι να υποστηρίξουν εντελώς άγνωστους ψηφοφόρους. Η αβεβαιότητα θεωρείται τώρα ως ένα ρίσκο που αξίζει να πάρουν όταν κρίνεται σε αντιπαράθεση με το status quo.

    Τέσσερα άλλα κόμματα είναι πιθανό να ξεπεράσουν το όριο του 5% και να κερδίσουν έδρες στη Βουλή: το Πλατφόρμα Αντιπολίτευσης-για τη Ζωή, μια επαναδημιουργία του κόμματος του Yanukovych με άμεσους δεσμούς στο Κρεμλίνο (το οποίο έλαβε το 13% των ψήφων), το νέο αόριστα φιλελεύθερο κόμμα Φωνή του τραγουδιστή της ροκ Svyatoslav Vakarchuk (περίπου 6%), το σχετικά αποτυχημένο rebranding του κόμματος Ευρωπαϊκή Αλληλεγγύη του Poroshenko (περίπου 8%), και το κόμμα της πρώην πρωθυπουργό Yulia Tymoshenko, Πατρίδα (περίπου 8%).

    Ιδιαίτερα στα ρωσικά ΜΜΕ αλλά και κάποιοι δυτικοί κύκλοι, τείνουν να επικεντρώνονται στη φερόμενη ισχύ των δεξιών δυνάμεων στην ουκρανική πολιτική. Αλλά αυτές οι κοινοβουλευτικές εκλογές έχουν δείξει σαφώς ότι η ελκυστικότητά τους είναι εξαιρετικά περιορισμένη στους Ουκρανούς ψηφοφόρους.

    Λίγο κάτω από το 50%, η προσέλευση ήταν ελαφρώς χαμηλότερη από τις εκλογές του 2014. Ωστόσο, δεδομένου του timing των εκλογών στο μέσον του καλοκαιριού, δεν θα πρέπει να παρερμηνευθεί. Αν μη τι άλλο, η διεξαγωγή πρόωρων εκλογών το καλοκαίρι ήταν ένα ρίσκο από την πλευρά του Zelenskiy. Ενώ υπήρξε σημαντική διακύμανση της προσέλευσης ανά την χώρα, δεν υπάρχει κάποιο άμεσο μοτίβο, καθώς η προσέλευση ήταν χαμηλότερη στο Κίεβο καθώς και στις δυτικές και ανατολικές πόλεις.

    Το κόμμα του Zelenskiy δεν θα χρειαστεί να δημιουργήσει συνασπισμό, κάτι που αποδείχθηκε δύσκολο ακόμη και για μεταρρυθμιστικές κυβερνήσεις στο παρελθόν. Επιτρέπει στον πρόεδρο και στην κυβέρνηση να εργαστεί στενά με τη Βουλή και, κατ’ αρχήν, να δημιουργήσει τον χώρο για την θέσπιση νόμων, ιδιαίτερα από τη στιγμή που τα άλλα κόμματα στη Βουλή δεν σχηματίζουν μια ενωμένη αντιπολίτευση.

    Παρόλα αυτά, ο Zelenskiy έχει ανακοινώσει ότι θα ήταν ανοιχτός σε έναν συνασπισμό με το άλλο νέο κόμμα, Φωνή. Οι στρατηγικές και των δύο κομμάτων είναι παρόμοιες, αν και οι πολιτικές τους μοιάζουν να διαφέρουν. Ένας συνασπισμός θα διασφάλιζε ότι τα δύο κόμματα δεν θα γινόταν πολιτικοί αντίπαλοι στο προσεχές μέλλον.

    Μόλις καταμετρηθούν πλήρως οι ψήφοι, όλα τα βλέμματα θα στραφούν στον διορισμό του νέου πρωθυπουργού. Σύμφωνα με το ουκρανικό σύνταγμα, οι βουλευτές θα προτείνουν το νέο επικεφαλής της κυβέρνησης στον πρόεδρο. Το κοινοβούλιο θα πρέπει επίσης να εγκρίνει την κυβέρνηση που θα σχηματίσει ο πρωθυπουργός. Μόνο ο υπουργός Εξωτερικών και Άμυνας ορίζεται από τον πρόεδρο.

    Το θεσμικό δυναμικό για πραγματική αλλαγή υπάρχει, αλλά έρχεται με το ρίσκο ότι ο πρόεδρος και η κυβέρνηση μπορεί να ξεχάσουν τις κοινωνικοοικονομικές και πολιτικές προτεραιότητες της Ουκρανίας. Αποκλείοντας οποιονδήποτε είχε ποτέ αναλάβει θέση στην πολιτική, όπως ανακοίνωσε το κόμμα του Zelenskiy, είναι ένα τέτοιο παράδειγμα περιττής πολιτικής, δεδομένης της ανάγκης για ισορροπία μεταξύ του να ξεκινήσει άφθαρτο και να επωφεληθεί από την υφιστάμενη εμπειρία.

    Οι Ευρωπαίοι εταίροι, ιδιαίτερα τα εθνικά κοινοβούλια, θα πρέπει να εστιάσουν στο να γνωρίσουν τους νέους Ουκρανούς ομολόγους τους, προσφέροντάς τους την τεχνογνωσία και δοκιμάζοντας τη βάση για βαθύτερη συνεργασία.

    Υπάρχει λόγος να είναι κανείς σκεπτικός σχετικά με την ομαλή διεξαγωγή της νομοθετικής διαδικασίας της Ουκρανίας και των σχέσεων εκτελεστικής-νομοθετικής εξουσίας σε ό,τι αφορά στην απουσία πολιτικής πείρας. Αλλά σίγουρα αξίζει την προσπάθεια να εμπλακεί περισσότερο στο κοινοβουλευτικό επίπεδο. Με τον τρόπο αυτό θα σταλεί ένα μήνυμα στους νέους βουλευτές ότι τους παίρνουν στα σοβαρά, ότι μπορούν να ζητήσουν στήριξη και ότι οι προσδοκίες που αντιμετωπίζουν είναι υψηλές. Η ευρωπαϊκή ενασχόληση και δέσμευση είναι κρίσιμης σημασίας.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://carnegieeurope.eu/strategiceurope/79552?lang=en
     

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων