Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 09-Δεκ-2021 00:05

    Τι θέλει να πετύχει ο Λουκασένκο με την αναγνώριση της Κριμαίας ως ρωσικό έδαφος

    Τι θέλει να πετύχει ο Λουκασένκο με την αναγνώριση της Κριμαίας ως ρωσικό έδαφος
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Artyom Shraibman

    Μετά από επτάμισι χρόνια αμφισβήτησης σχετικά με το εάν η Κριμαία ανήκει στη Ρωσία ή στην Ουκρανία, ο ηγέτης της Λευκορωσίας Alexander Lukashenko τελικά δήλωσε σε συνέντευξη του στη ρωσική τηλεόραση στις 30 Νοεμβρίου ότι "η Κριμαία είναι de facto ρωσική και μετά το δημοψήφισμα, η Κριμαία έγινε de jure ρωσική”.

    Από το 2014, η αμφιλεγόμενη θέση του Λουκασενκο για το καθεστώς της Κριμαιας μετά την προσάρτηση της από τη Ρωσία, είχε επιτρέψει το Μινσκ όχι μόνο να αποτελέσει πλατφόρμα διαπραγματεύσεων για την επίλυση της σύγκρουσης στην Ουκρανία, αλλά επίσης να προάγει το νέο του προφίλ ως ειρηνοποιός στη Δύση.

    Τώρα όλο αυτό έχει τελειώσει οριστικά. Η πολιτική κρίση που ξέσπασε μετά τις αμφιλεγόμενες προεδρικές εκλογές του 2020, η ευρωπαϊκή απαγόρευση πτήσεων της ΕΕ πάνω από τη Λευκορωσία ύστερα από την αναγκαστική προσγείωση αεροσκάφους της Ryanair τον Μάιο και η φιλορωσική κλίση του Λουκασένκο, σημαίνουν ότι το Μινσκ δεν είναι πλέον μια αποδεκτή σκηνή για διαπραγματεύσεις.

    Τα επιτεύγματα πέντε ετών μιας ενεργά πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής του Μινσκ από το 2014 έως το 2019, έχουν χάσει την αξία τους. Τα μπόνους που κέρδισε η Λευκορωσία με το να αποστασιοποιηθεί από τη Ρωσία, έχουν εξαφανιστεί και δεν θα επιστρέψουν σύντομα, δεδομένης της έκτασης της απογοήτευσης της Δύσης για τις παραβάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Λευκορωσία. Και εάν το Μινσκ συνέχιζε να προσποιείται ότι είναι ουδέτερο στην τωρινή κατάσταση, θα κινδύνευε να προκαλέσει την οργή και της Μόσχας.

    Σήμερα, ο Λουκασένκο εξαρτάται από την καλή θέληση και την βαθιά τσέπη του Κρεμλίνου για δύο βασικά θέματα: πόσο ειρηνικός και ομαλός θα είναι ο υπόλοιπος χρόνος του στην εξουσία και η μελλοντική μετάβαση εξουσίας. Ως εκ τούτου, προτεραιότητα του Μινσκ είναι να έχει την καλοσύνη της Μόσχας και να δώσει όσο το δυνατόν λιγότερη κυριαρχία ως αντάλλαγμα.

    Ο Λουκασένκο έχει αποφασίσει να το κάνει χρησιμοποιώντας δύο μεθόδους: από τη μία πλευρά να προχωρήσει σε ισχυρές χειρονομίες συμβολισμού, όπως η αναγνώριση της Κριμαίας ως μέρος της Ρωσίας, και από την άλλη να σύρει τη Ρωσία περαιτέρω μέσα στην γεωπολιτική αντιπαράθεση της με τη Δύση. Εξάλλου, η Μόσχα θα είναι πολύ πιο πρόθυμη να ανοίξει τα ταμεία της για ένα υπερήφανο προπύργιο που στέκεται εμπόδιο στους εχθρούς της Μόσχας, παρά για έναν σύμμαχο που συνεχώς προσπαθεί να ισορροπεί και που θέλει απλώς να ζήσει καλά χωρίς να μπει στον κόπο να μεταρρυθμίσει την οικονομία του.

    Υπάρχουν δύο πιθανές εξηγήσεις σχετικά με το για ποιον λόγο ο Λουκασένκο μίλησε τώρα για την Κριμαία και ξεκίνησε την τελευταία του σταυροφορία εναντίον της Δύσης. Η πρώτη εξήγηση είναι ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις για ένα νέο δάνειο 3 δισ. Δολαρίων για το Μινσκ από την Ευρασιατική Αναπτυξιακή Τράπεζα, η οποία ελέγχεται από τη Μόσχα. Το δεύτερο είναι ότι σε μια πρόσφατη ομιλία του σε υψηλόβαθμους αξιωματούχους του υπουργείου Εξωτερικών, ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν απροσδόκητα τόνισε ότι η Μόσχα είναι υπέρ ενός διαλόγου μεταξύ των αρχών και της αντιπολίτευσης στη Λευκορωσία.

    Όπως πολλοί αναλυτές, οι αρχές της Λευκορωσίας πιθανότατα ερμήνευσαν την συμβουλή του Πούτιν ως μια ένδειξη δυσαρέσκειας, η οποία θα μπορούσε να έχει προκληθεί από τις προσπάθειες του Μινσκ να μετατρέψουν τη διαδικασία συνταγματικής μεταρρύθμισης που υποσχέθηκε στη Μόσχα, σε έναν μηχανισμό επέκτασης της διακυβέρνησης  Λουκασένκο υπό νέο τίτλο.
    Θα υπάρξουν επίσης συνέπειες για τη σχέση μεταξύ Λευκορωσίας και Ουκρανίας ασφαλώς, αλλά η πλήρης διακοπή των σχέσεων είναι απίθανη. Πιθανότατα, το Κιέβο θα μειώσει την εκπροσώπηση του στο Μινσκ στέλνοντας σπίτι του τον Λευκορώσος πρέσβη και ανακαλώντας τον δικό του. Εάν ο Λουκασένκο επισκεφθεί την Κριμαία παραβιάζοντας την ουκρανική νομοθεσία, όπως υποσχέθηκε ότι θα κάνει, είναι πιθανές νέες ατομικές κυρώσεις, μαζί με εμπορικούς πολέμους, αλλά το Κιέβο δεν είναι προετοιμασμένο να προχωρήσει χωρίς το βασικό εισαγόμενο προϊόν του από τη Λευκορωσία: τα πετροχημικά. Τα διυλιστήρια της Λευκορωσίας έστειλαν περίπου 40% των πετροχημικών τους (βενζίνη, πετρέλαιο και πίσσα) στη γειτονική Ουκρανία, η οποία δεν έχει πιθανό αντικαταστάτη για αυτά στο προσεχές μέλλον.

    Δεδομένου ότι ο Λουκασένκο δεν είχε τίποτα άλλο να χάσει στις σχέσεις με τη Δύση και την Ουκρανία, η αναγνώριση της Κριμαίας είναι απίθανο να προαναγγέλει μια σημαντική εξέλιξη στις σχέσεις με το Κρεμλίνο. Η υποστήριξη για τις ρωσικές θέσεις αναφορικά με την Κριμαία θα είχαν εκτιμηθεί όταν θα είχε κόστος για το Μινσκ. Αλλά μια φιλική χειρονομία ου έγινε από απόγνωση, όταν η πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική της Λευκορωσίας έχει πάψει να αποδίδει καρπούς, μυρίζει ανειλικρίνεια. Σε κάθε περίπτωση, η αναγνώριση της Κριμαίας ως ρωσική περιοχή θα μπορούσε εύκολα να ανατραπεί από μια μελλοντική κυβέρνηση πρόθυμη να αποστασιοποιηθεί από το προηγούμενο καθεστώς, του οποίου η νομιμότητα αμφισβητείται.

    Για τη Μόσχα ασφαλώς, οποιαδήποτε κρίση στις σχέσεις μεταξύ Κιέβου και Μινσκ, είναι όφελος. Μειώνει την πιθανότητα οποιουδήποτε είδους συντονισμένη δράση από αυτούς τους δύο γείτονες -που είναι χώρες διέλευσης για την προμήθεια φυσικού αερίου στην Ευρώπη- στο μέλλον, ενώ αφήνει το Μινσκ με λιγότερο χώρο για ελιγμούς, μειώνοντας την πιθανότητα να επιστρέψει σε οποιουδήποτε είδους πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική.

    Μόνο ο χρόνος θα δείξει εάν αυτή η κίνηση από το Μινσκ θα επηρεάσει την οικονομική γενναιοδωρία της Μόσχας. Το καθεστώς της Λευκορωσίας πρόκειται να αποπληρώσει χρέη 3,4 δισ. Δολαρίων στο επόμενο έτος και περισσότερα από 4 δισ. Δολάρια το 2023. Λαμβάνοντας υπόψη τις επιπτώσεις των δυτικών κυρώσεων και την κατάσταση των συναλλαγματικών αποθεμάτων του Μινσκ, είναι απολύτως απαραίτητα νέα ρωσικά δάνεια.

    Τον Σεπτέμβριο ο Πούτιν υποσχέθηκε 630 εκατ. Δολάρια μέχρι το τέλος του 2022. Προφανώς δεν θα είναι αρκετά, επομένως η διπλωματία της Κριμαίας από τον Λουκασένκο και -πιο σημαντικό- η απροθυμία του Κρεμλίνου να οδηγήσει τον σύμμαχο του σε χρεοκοπία και χάος, σημαίνει ότι το Μινσκ μπορεί πιθανότατα να υπολογίζει σε μεγαλύτερο ποσό.

    Το πρόβλημα είναι ότι ο Λουκασένκο θα πρέπει να υπενθυμίζει στη Μόσχα την αφοσίωση του, και μετά την αναγνώριση της Κριμαίας, ξεμένει από επιλογές για περαιτέρω ρητορικές και συμβολικές παραχωρήσεις.

    Προχωρώντας προς τα εμπρός, θα πρέπει είτε να θυσιάσει κάτι ιερό, όπως κρατική περιουσία ή τμήματα κυριαρχίας, ή να κλιμακώσει τις σχέσεις με τους γείτονες της Λευκορωσίας σε τέτοιο βαθμό που το Κρεμλίνο δεν θα είναι σε θέση να παραμείνει στο περιθώριο. Για την ώρα, φαίνεται ότι ο Λουκασένκο γέρνει προς τη δεύτερη επιλογή, καθιστώντας τη ως τη μεγαλύτερη πηγή κινδύνου στην περιοχή σήμερα.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://carnegiemoscow.org/commentary/85944

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ