Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 06-Ιουλ-2021 08:43

    Εντείνεται ο ανταγωνισμός μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας, Κίνας για την Ανταρκτική

    Εντείνεται ο ανταγωνισμός μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας, Κίνας για την Ανταρκτική
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Της Natalia Azarova

    Η Συνθήκη της Ανταρκτικής είναι ήδη 60 χρόνια παλιά. Ενώ μπορεί να μην υπάρχουν τόσο έντονες διεθνείς διαμάχες για τον Νότιο Πόλο όσο για τον Βόρειο Πόλο, ο ανταγωνισμός μεταξύ των παγκόσμιων δυνάμεων παραμένει. Η κατάσταση σήμερα για κάθε χώρα που προσπαθεί να επεκτείνει την επιρροή της στην Ανταρκτική, θυμίζει το καθεστώς που επικρατούσε στην Αρκτική πριν από μία δεκαετία. Για μια ακόμη φορά, η Κίνα υπήρξε πιο ισχυρή δύναμη των τελευταίων ετών, και εξελίσσει τη συνεργασία της με τη Ρωσία στην Αρκτική για να ενισχύσει τη θέση της στην αυξανόμενη αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ.

    Η ανταρκτική, η οποία όπως και η ήπειρο της Ανταρκτική περιλαμβάνει τα ύδατα τριών παρακείμενων ωκεανών και τα νησιά που βρίσκονται εκεί, πάντα προσελκύει την προσοχή των παγκόσμιων δυνάμεων. Η Αυστραλία, η Αργεντινή, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νέα Ζηλανδία, η Νορβηγία, η Γαλλία και η Χιλή, έχουν όλες διεκδικήσει μεμονωμένα τμήματα της Ανταρκτικής, με τις εδαφικές διαφωνίες για αυτή την τεράστια περιοχή, να απειλούν να εξελιχθούν σε μια μεγάλη διεθνή σύγκρουση τον περασμένο αιώνα.

    Η ένταση μειώθηκε το 1959, όταν 12 χώρες υπέγραψαν τη Συνθήκη της Ανταρκτικής. Η Συνθήκη διακήρυττε ότι η Ανταρκτική θα έπρεπε να χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά για ειρηνικούς σκοπούς και ότι όλες οι άλλες διαφωνίες για την εδαφική ακεραιότητα θα έπρεπε να μπουν στην άκρη. Η συνθήκη έχει τώρα την υπογραφή 54 χωρών.

    Για πολύ καιρό, τα πιο ενεργά κράτη στην Ανταρκτική ήταν η Ανταρτική, οι ΗΠΑ, ευρωπαϊκές χώρες, και τη Ρωσία, αλλά τα τελευταία χρόνια, η Κίνα, η οποία προσχώρησε στη συνθήκη το 1983, έχει διαδραματίσει έναν όλο και πιο εξέχοντα ρόλο.

    Η Ανταρκτική, δεν είναι τόσο σημαντική για την Κίνα όσο η Αρκτική, η οποία είναι πιο κοντά και προσφέρει περισσότερες ευκαιρίες. Ωστόσο, η επέκταση της παρουσίας της στο Νότιο Πόλο είναι ένας άλλος τρόπος για την Κίνα να επιβεβαιώσει το status της ως ένας πραγματικά παγκόσμιος ηγέτης. Το Πεκίνο επενδύει στην έρευνα, στις υποδομές και σε logistics. Τον επόμενο χρόνο σκοπεύει να ανοίξει το πέμπτο ερευνητικό της κέντρο εκεί, και επίσης έχει σχέδια να προσθέσει ένα πυρηνικό παγκοθρααυστικό στα υφιστάμενα δύο πολικά παγοθραυστικά.

    Το Πεκίνο αντιλαμβάνεται απόλυτα ότι δεν μπορεί να διακυβεύει τους ισχυρισμούς του για το έδαφος της Ανταρκτικής για την ώρα και ότι η εξόρυξη ορυκτών εκεί θα εξακολουθεί να απαγορεύεται για καιρό ακόμη. Για την ώρα, δεν υπάρχει δημόσια συζήτηση εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων ορυκτού, αλλά το 2048 αναμένεται να αναθεωρηθεί το πρωτόκολλο της Μαδρίτης, και είναι απίθανο το status quo να παραμείνει στη θέση του.

    Υπάρχουν διάφορες πιθανές εκβάσεις. Η παγκόσμια ενεργειακή κρίση θα μπορούσε να παρακινήσει τις χώρες να επιτρέψουν την εξόρυξη πόρων της Ανταρκτικής, η οποία θα γινόταν πιο προςβάσιμη εξαιτίας της παγκόσμιας υπερθέρμανσης. Ή θα μπορούσε να επιτευχθεί μια νέα συμφωνία, ρυθμίζοντας την δραστηριότητα στην Ανταρκτική. Η τρέχουσα απαγόρευση μπορεί ενδεχομένως να αναθεωρηθεί πριν από το 2048.

    Υπάρχουν πολλά πιθανά αποτελέσματα. Η παγκόσμια ενεργειακή κρίση θα μπορούσε να ωθήσει τις χώρες να επιτρέψουν την εξόρυξη πόρων της Ανταρκτικής, οι οποίοι θα γίνουν πιο προσβάσιμοι. Η τρέχουσα απαγόρευση μπορεί κάλλιστα να αναθεωρηθεί πριν από το 2048.

    Η Αυστραλία έχει άλλους λόγους να είναι δυσαρεστημένη. Το 2013, η Κίνα πρότεινε τη δημιουργία μιας νέας ειδικής περιοχής γύρω από τον σταθμό Kunlun, ο οποίος βρίσκεται στον τομέα της Αυστραλίας. Η Κίνα επιμένει ότι αυτή η περιοχή των 20.000 τμ απαιτεί "υψηλότερη ασφάλεια” εξαιτίας της "σημαντικής επιστημονικής, οικολογικής και υλικοτεχνικής αξίας”.

    Άλλο ένα κράτος που παρακολουθεί την αύξηση της κινεζικής δραστηριότητας στην περιοχή με ανησυχία, είναι οι ΗΠΑ. Εάν πριν από 10 χρόνια η Κίνα υστερούσε σημαντικά έναντι της Αμερικής σε σχέση με τη χρηματοδότηση του προγράμματος της Ανταρκτικής και με τον αριθμό των υπαλλήλων στα ερευνητικά κέντρα, τώρα έχει σχεδόν καλύψει τις περισσότερες πτυχές. Στο μεταξύ, οι εργασίες για τον εκσυγχρονισμό των υποδομών των ΗΠΑ, έχουν τεθεί σε αναστολή λόγω της πανδημίας κορονοϊού.

    Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοι τους πιθανότατα θα συνεχίσουν να προωθούν προτάσεις για νέες προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές. Σε μια κοινή υπουργική διακήρυξη στις 28 Απριλίου μετά από μια συνάντηση για τον προσδιορισμό των Θαλάσσιων Προστατευμένων περιοχών στον Νότιο Ωκεανό, 15 χώρες -μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και αρκετές χώρες της ΕΕ- επαναβεβαίωσαν τη δέσμευση τους να δημιουργήσουν ένα σύστημα προστατευμένων περιοχών, και δήλωσαν ότι ενώνουν τις προσπάθειές τους να συνεχίσουν να οικοδομούν συναίνεση στις προτάσεις.

    Στο μεταξύ, δεν μπορεί να πει κανείς ότι δεν υπάρχουν τομείς κοινού ενδιαφέροντος μεταξύ των παγκόσμιων δυνάμεων στην Ανταρκτική. Όταν πιέσαν για την καθιέρωση θαλάσσιου πάρκου στη Θάλασσα Ross, οι ΗΠΑ προσπάθησαν να διασφαλίσουν την υποστήριξη της Κίνας και της Ρωσίας. Ένας από τους εμπλεκόμενους στις διαπραγματεύσεις ήταν ο τότε ΥΠΕΞ, John Kerry, ο οποίος τώρα έχει διοριστεί ειδικός προεδρικός απεσταλμένος για το κλίμα. Η Ανταρκτική θα μπορούσε επομένως να γίνει μια σπάνια περιοχή συνεργασίας εν μέσω των τρεχουσών σχέσεων που προκαλούν οι συγκρούσεις μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://carnegie.ru/commentary/84886

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ