Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 25-Ιουν-2020 08:30

    Μια σημαντική στιγμή στη Ρωσία η ψηφοφορία για τις αλλαγές στο Σύνταγμα

    Μια σημαντική στιγμή στη Ρωσία η ψηφοφορία για τις αλλαγές στο Σύνταγμα
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Andrei Kolesnikov

    Η ψηφοφορία για την έγκριση των τροπολογιών στο Σύνταγμα την 1η Ιουλίου, είναι μια σημαντική στιγμή στη Ρωσία για πολλούς λόγους.

    Στόχος είναι να νομιμοποιήσει το reset του ρολογιού στην προεδρική θητεία, επιτρέποντας στον Vladimir Putin να παραμείνει στην εξουσία, και να κινητοποιήσει τις μάζες για να ανακόψει την πτώση των ποσοστών δημοτικότητας. Επίσης, στόχο έχει να κατοχυρώσει τις αξίες της "πλειοψηφίας του Putin", όπως τον προσδιορισμό της οικογένειας εξολοκλήρου από την ένωση ενός άνδρα και μιας γυναίκας, στο Σύνταγμα.

    Το να ενσωματωθεί οποιαδήποτε κρατική ιδεολογία σε νομοθεσία, έρχεται σε αντίθεση με το τωρινό σύνταγμα της μετά Boris Yeltsin εποχή, η οποία απαγορεύει την κυριαρχία οποιασδήποτε ιδεολογίας. Αλλά αυτό δεν έχει σημασία, διότι αυτό που πραγματικά εμφανίζεται εδώ είναι ένα ολοκαίνουριο Σύνταγμα της μετά τον Putin εποχής, που απλώς τυχαίνει να έχει το ίδιο κάλυμμα με αυτό της εποχής του Yeltsin.

    Το δάνειο θα εκταμιευθεί από την μεγαλύτερη ιταλική τράπεζα, την Intesa Sanpaolo, η οποία το έχει ήδη εγκρίνει και αναμένει την έγκριση των εγγυήσεων, μέσω των οποίων η κυβέρνηση θα παράσχει το 80% του ποσού, με τον οργανισμό εξαγωγικών πιστώσεων SACE.

    Οι δύο πηγές δήλωσαν πως η κυβέρνηση σύντομα θα δώσει το πράσινο φως, και μετά μένει να καθοριστούν οι λεπτομέρειες.

    Οι υπέρ-συντηρητικές αξίες του Συντάγματος του Putinείναι τόσο τεχνητές όσο η μυθική κοινότητα που είναι γνωστή ως "η πλειοψηφία". Για παράδειγμα, ο Putin έχει συμπεριλάβει τέτοιες έννοιες στο σύνταγμα όπως ο Θεός, χίλια χρόνια ιστορίας, και οι Ρώσοι ως έθνος που σχηματίζει κράτος. Αποτελούν μια ιδεολογία που είναι μια συνένωση τμημάτων από κλισέ σοβιετικής προπαγάνδας και ημί-πατριωτικές μπανάλ εκφράσεις. Είναι σαν κάποιος να ένωσε αδέξια την κομμουνιστική τριάδα "Λένιν, Κόμμα, Κομσομόλ" με τη φημισμένη τριάδα του Sergei Uvarov, "Ορθοδοξία, Απολυταρχία, Εθνικότητα", υπό τον Τσάρο Νικόλαο Ι του 19ου αιώνα.

    Η "πλειοψηφία" χρειάζεται να πειστεί ότι αυτές οι αξίες είναι κρίσιμες για τη δική της επιβίωση, ότι ταπεινώθηκε από την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και την ταραχώδη δεκαετία του 1990, και ότι αυτές οι αξίες θα κάνουν τη Ρωσία μεγάλη ξανά.

    Τα θεμέλια για την κατασκευή αυτή μιας νέας Ρωσίας, διαφορετικής από αυτή του Yeltsin, τέθηκαν τον Μάιο του 2000, στην πρώτη προεδρική θητεία του Putin. Το περίγραμμά της –ένας συνδυασμός από απολυταρχία και κρατικό καπιταλισμό- είχε διαμορφωθεί ήδη μέχρι το 2003, την χρονιά που ο ολιγάρχης Mikhail Khodorkovsky συνελήφθη και τα δημοκρατικά κόμματα  ηττήθηκαν στις κοινοβουλευτικές εκλογές.

    Η "πλειοψηφία του Putin" ήταν μια ad hoc κατασκευή που βασίστηκε λιγότερο στην ιδεολογία παρά στην πολιτική περιστροφή. Η εκδοχή αυτή της "πλειοψηφίας" ήταν σχετικά ειρηνική και δεν κινητοποιήθηκε ιδιαίτερα, καθώς ήταν προϊόν της οικονομικής ανάπτυξης που τροφοδοτούνταν με πετροδόλαρα στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Εκείνα τα χρόνια, οι ελίτ υποστηρικτές του Putin ενδιαφερόταν περισσότερο για το real estate στο εξωτερικό και για δείπνο σε ωραία εστιατόρια, παρά για τη μνήμη των προγόνων τους και τη δόξα της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας. Για να διατηρηθεί αυτή η πλειοψηφία, έπρεπε να στρατιωτικοποιηθεί και να βασιστεί σε μύθους για την ηρωική ιστορία της χώρας.

    Πρώτα ήρθε η προσάρτηση της Κριμαίας το 2014. Αφού αυτός ο στόχος επετεύχθη ήρθε οι οικοδόμηση και η κινητοποίηση της "πλειοψηφίας της Κριμαίας", η οποία ενισχύθηκε μέσω της εμφάνισης εχθρών, και εξωτερικών –η Δύση- και εσωτερικών: οι φιλελεύθεροι (άλλη μια φανταστική οργάνωση), υποστηριζόμενοι από τον εχθρό στο εξωτερικό.

    "Οι άνθρωποι" είναι μια αφηρημένη έννοια, αλλά ο "εχθρός του λαού" είναι απολύτως συγκεκριμένος. Η αρνητική του βάση –μίσος απέναντι στον εχθρό, και η νοοτροπία του "φρουρίου σε πολιορκία"- είναι μια έννοια που ενώνει. Αυτή η επιθετική συμπεριφορά έναντι ενός εχθρικού εξωτερικού κόσμου έχει ουσιαστικά αντικαταστήσει τον Μαρξισμό-Λενινισμό ως κάτι γύρω από το οποίο μπορούν να συσπειρωθούν οι Ρώσοι.

    Με τον καιρό, η ενοποιητική επίδραση της προσάρτησης της Κριμαίας –η οποία αρχικά έστειλε τη δημοτικότητα του Putin στα ύψη- άρχισε να εξασθενεί και η "πλειοψηφία της Κριμαίας" ξανά άρχισε να μην κινητοποιεί και να εστιάζει σε οικονομικά και κοινωνικά ζητήματα στο εσωτερικό. Ακόμη και οι βομβαρδισμοί στη Συρία έπαψαν να εμπνέουν την πλειοψηφία, η οποία ξεκίνησε να "γλιστράει", να μετατρέπεται από βράχο σε άμμο. Και έτσι το έργο ήταν να επανασυγκολληθεί η άμμος πάλι μαζί. Αυτή η κόλλα θα αποτελούνταν από ιστορία, στρατιωτική δόξα, νίκες της εποχής Στάλιν, βιομηχανική ανωτερότητα και Ορθόδοξη πίστη.

    Αυτή η διαδικασία ξεκίνησε με την αποκατάσταση του χωρίς αξιοπιστία συμφώνου Molotov-Ribbentrop το 1939. Υποτίθεται ότι θα κορυφωθεί τώρα με την ενσωμάτωση μιας υπέρ-συντηρητικής κοσμοθεωρίας και με την επανεκκίνηση του ρολογιού των προεδρικών θητειών, με τη συνοδεία της αναβληθείσας στρατιωτικής παρέλασης για την Ημέρα Νίκης.

    Ωστόσο η βάση για μια πλειοψηφία 3.0 του Putin (εάν η πλειοψηφία της Κριμαίας ήταν η εκδοχή 2.0), δεν είναι ισχυρή. Η κινητοποίηση του δημοσίου τομέα είναι χαμηλή, ακόμη και σε σύγκριση με την ανενεργή πλειοψηφία 1.0 από την εποχή της οικονομικής ανάπτυξης. Τότε, η επιχειρηματική κοινότητα ήταν επίσης ικανοποιημένη με τον Putin, ενώ αυτή τη στιγμή αισθάνονται εγκαταλελειμμένοι από το κράτος στη διάρκεια της πανδημίας.

    Παρόλα αυτά, η ανοικοδόμηση της πλειοψηφίας ακολουθεί το μονοπάτι της προσφυγής σε παλαιές νίκες και την χωρίς ντροπή κινητοποίηση του δημοσίου τομέα. Είναι σημαντικό να δείξουμε σε όσους ακόμη αμφιταλαντεύονται ποια πλευρά να υποστηρίξουν, να τους αποτρέψουμε από το να περάσουν σε εκείνους που στις δημοσκοπήσεις εκφράζονται όλο και μικρότερη εμπιστοσύνη στην ηγεσία της χώρας.

    Ο Putin είναι πλέον ένας θεσμός, μια πολιτική οντότητα. Ο Vyacheslav Volodin, πρόεδρος της ρωσικής Βουλής (Duma), έχει δημιουργήσει ένα οικοδόμημα στο οποίο ο Putin ισούται με τη Ρωσία και το αντίστροφο. Για να μείνει επικεφαλής, ο Putin χρειάζεται την στήριξη της πλειοψηφίας, ακόμη και τυπικής. Για αυτό το ερώτημα "γιατί ο Putin χρειάζεται την ψήφο του λαού, εάν οι τροποποιήσεις έχουν ήδη περάσει από τη βουλή;", είναι εσφαλμένα διατυπωμένες. Χρειάζεται την ψηφοφορία για να πείσει και τον εαυτό του και το κοινό ότι η "πλειοψηφία 3.0" υπάρχει πραγματικά.

    Ο Putin χρησιμοποιεί την ψήφο του λαού για να καταστήσει τους απλούς πολίτες συνεργάτες του στην επέκταση της εξουσίας του και για να επικυρώσει την κυριαρχία μιας υπέρ-συντηρητικής ιδεολογίας. Εάν η προσέλευση και οι ψήφοι υπέρ της αλλαγής του συντάγματος είναι αρκετά υψηλά, ο Putin θα μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτά τα στοιχεία ως μια άδεια κάθε φορά που οι πολίτες είναι δυσαρεστημένοι, για να πει: "κοιτάξτε, δεν ήμουν μόνο εγώ και η κυβέρνησή μου, ήσασταν και εσείς που το θέματα. Μαζί θέλαμε να διατηρήσουμε αυτό το μοντέλο διακυβέρνησης και μοιράζεστε μαζί μου την ευθύνη για αυτό".

    Εάν αυτού του είδους το οικοδόμημα είναι πειστικό, είναι ένα άλλο θέμα. Το ιστορικό της χώρας με τα δημοψηφίσματα (αν και η επικείμενη ψηφοφορία δεν ανταποκρίνεται στα νομικά κριτήρια της Ρωσίας για ένα δημοψήφισμα) δεν είναι ιδιαίτερα επιτυχημένο. Το δημοψήφισμα του Μαρτίου 1991 για τη διατήρηση της Σοβιετικής Ένωσης ως χώρας δεν απέτρεψε την κατάρρευσή της λίγους μήνες αργότερα. Το δημοψήφισμα τον Απρίλιο του 1993 για την στήριξη του Yeltsin και της κυβέρνησής του δεν έλυσε την αντιπαράθεση μεταξύ της Βουλής και του προέδρου ούτε απέτρεψε έναν μίνι-εμφύλιο στη Μόσχα αργότερα εκείνη την χρονιά.

    Αυτά που είναι προγραμματισμένα να συμβούν στην επικείμενη ψηφοφορία για την έγκριση των συνταγματικών τροποποιήσεων, είναι ένας εθνικός διχασμός, η μη κινητοποίηση της πλειοψηφίας του Putin 3.0, και ο κατακερματισμός του. Ούτε καν τα εντυπωσιακά στατιστικά όσον αφορά στη συμμετοχή και στις ψήφους υπέρ των τροποποιήσεων, με τη βοήθεια των ψηφοφόρων του δημοσίου τομέα, θα βοηθήσουν. Αυτό το παράξενο μείγμα εξαπάτησης και αυταπάτης είναι απίθανο να σταθεροποιήσει τα ποσοστά δημοτικότητας του προέδρου και της κυβέρνησης, τα οποία ξεκίνησαν να υποχωρούν αμέσως μετά από τη νίκη του Putin στις προεδρικές εκλογές του 2018.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://carnegie.ru/commentary/82129

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ