Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 04-Φεβ-2020 13:45

    Γιατί οι Ρώσοι δεν διαμαρτύρονται ενάντια στις μεταρρυθμίσεις του Putin;

    Γιατί οι Ρώσοι δεν διαμαρτύρονται ενάντια στις μεταρρυθμίσεις του Putin;
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Alexander Baunov

    Ένα παράξενο πράγμα συνέβη μετά από τις πρόσφατες ανακοινώσεις του προέδρου Vladimir Putin για τα σχέδιά του για αλλαγή του ρωσικού συντάγματος. Δύο δημοτικοί σύμβουλοι της Μόσχας ζήτησαν και έλαβαν την άδεια να διεξάγουν μια συγκέντρωση διαμαρτυρίας την 1η Φεβρουαρίου ενάντια στις αλλαγές, αλλά στη συνέχεια απέσυραν την αίτηση τους, έχουν προφανώς συνειδητοποιήσει ότι η συγκέντρωση δεν θα είχε μεγάλη υποστήριξη από τον λαό.

    Οι προτάσεις του Putin περιλαμβάνουν το να δοθεί περισσότερη εξουσία στη βουλή εις βάρος του προέδρου, περιορίζοντας τους μελλοντικούς προέδρους σε δύο συνολικά θητείες (αντί της τρέχουσας απαγόρευσης για περισσότερες από δύο συνεχόμενες θητείες) και δίνοντας περισσότερη εξουσία στο Κρατικό Συμβούλιο, ένα συμβουλευτικό σώμα. Οι αλλαγές ερμηνεύτηκαν ευρέως ως η έναρξη μιας μετάβασης εξουσίας στη Ρωσία: ο Putin είναι υποχρεωμένος από το σύνταγμα να αποχωρήσει όταν λήξει η τρέχουσα θητεία του, το 2024. Οι αναλυτές προέβλεψαν ότι με ένα νέο πρόεδρο που να ελέγχεται από τις μεταρρυθμίσεις, ο Putin θα μπορούσε να μετακινηθεί επικεφαλής του προσφάτως ενισχυμένου Κρατικού Συμβουλίου, δίνοντας του ένα μέσο για να διατηρήσει κάποιον έλεγχο.

    Μπορεί επιφανειακά να φανεί εντυπωσιακό το γεγονός ότι κάτι τόσο ασήμαντο όσο οι εκλογές του περασμένου έτους για το δημοτικό κοινοβούλιο της Μόσχας, θα μπορούσε να προκαλέσει την δεύτερη μεγαλύτερη διαμαρτυρία που έχει σημειωθεί στους δρόμους επί προεδρίας Putin, ενώ οι τελευταίες εξελίξεις, τις οποίες οι πολιτικοί της αντιπολίτευσης έχουν χαρακτηρίσει ως την επίσημη αυγή του "Putin για πάντα”, έχουν μέχρι στιγμής προκαλέσει τόσο ελάχιστη αντίδραση.

    Γιατί αυτή η προφανής αντίφαση; Διότι οι διαμαρτυρίες ενεργοποιούνται από ελπίδες που έχουν διαψευστεί, όχι από πρόβλεψη για το μέλλον. Πριν από τις εκλογές της Μόσχας, οι άνθρωποι ήταν απογοητευμένοι από το ότι ιό υποψήφιοι της αντιπολίτευσης δεν τους επετράπη καν να συμμετέχουν στη διαδικασία. Οι προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις του Putin, πολύ μακριά από το να διαψεύσουν τις προσδοκίες των πολιτών, τις έχουν προκαταλάβει. Οι ενέργειες και οι δηλώσεις των αρχών για το θέμα δεν προσφέρουν οριστική απόδειξη ότι δημιουργούν όντως ένα καθεστώς "Putin για πάντα”, ακόμη κι αν η αντικειμενική ανάλυση οδηγεί στο ότι αυτή η ερμηνεία είναι σωστή.

    Η τωρινή θητεία του Putin δεν τελειώνει μέχρι το 2024. Λαμβάνοντας δράση νωρίτερα από ό,τι περίμεναν οι πολίτες, οι αρχές έχουν δημιουργήσει την εντύπωση ότι αλλάζουν το status quo, δεν το παγιώνουν.

    Μετά από την ανακοίνωση του Putin, όλη η κυβέρνηση άλλαξε. Ο ενθουσιασμός με τον οποίο ο νέος πρωθυπουργός, Mikhail Mishustin, έχει χαιρετηθεί, δεν αφορά απλώς εκείνον προσωπικά ή την προηγούμενη επιτυχία του ως επικεφαλής των φορολογικών υπηρεσιών. Προκύπτει από την ανάγκη να ακουστεί ένα νέο όνομα και να δούνε ένα νέο πρόσωπο. Οι εξελίξεις αυτόν τον μήνα εκλαμβάνονται όχι απλώς διαιώνιση της τωρινής ηγεσίας, αλλά ως την παρουσία εντός της, κάποιου που δεν είναι ο Putin ούτε ο πρώην πρωθυπουργός Dmitry medvedev.

    Κανείς δεν αμφιβάλλει ότι εάν το ήθελε, ο Putin θα μπορούσε να είχε βρει έναν τρόπο να μείνει ως πρόεδρος. Ασφαλώς δεν υπήρχε τίποτα να τον σταματήσει από το να βάλει τον Medvedev μπροστά ως τον αντικαταστάτη του ξανά (ο Medvedev είχε προηγουμένως υπάρξει πρόεδρος από το 2008 μέχρι το 2012 για να βοηθήσει τον Putin να τηρήσει την συνταγματική απαγόρευση των περισσότερων από τις δύο συνεχόμενες θητείες). Η επιστροφή του Medvedev στην προεδρία θεωρήθηκε ως μία από τις πιο πιθανές εκβάσεις, και ενώ δεν μπορεί ακόμη να αποκλειστεί, δεν είναι πλέον πρωθυπουργός, και φαίνεται ότι υπάρχει πραγματική πιθανότητα ο νέος πρόεδρος να μην είναι ούτε ο Putin ούτε ο Medvedev.

    Οι απλοί Ρώσοι δεν επρόκειτο ποτέ να διαδηλώσουν εναντίον της εδώ και καιρό αναμενόμενης απομάκρυνσης του Medvedev. Στα οκτώ χρόνια της πρωθυπουργίας του, ο Medvedev είχε γίνει στόχος της λαϊκής δυσαρέσκειας. Η αποχώρησή του τώρα, όταν δεν την περίμενε κανείς, φάνηκε στους ψηφοφόρους κάτι σαν μπόνους.

    Η πρόσφατη αναδιοργάνωση παραβίασε δύο βασικές αρχές που ακολούθησε προηγουμένως ο Putin: ποτέ να μην εγκαταλείπει τους δικούς του ανθρώπους, ή εκείνους που έχουν αποτελέσει στόχο από την αντιπολίτευση ή την Δύση. Διώχνοντας τον μη δημοφιλή πρώην υπουργό Πολιτισμού Vladimir Medinsky και τον συνδεδεμένο με σκάνδαλα πρώην υπουργό Αθλητισμού (και μακροχρόνιο συνεργάτη του Putin), Vitaly Mutko, ασφαλώς δεν επρόκειτο ποτέ να προκαλέσει διαμαρτυρίες από το κοινό. Φαίνεται ότι η νέα κυβέρνηση δεν έχει επιλέγει να ανταμείψει εκείνους που είναι πιστοί στον Putin, αλλά να φέρει εις πέρας ένα συγκεκριμένο έργο. Οι πολίτες είναι απίθανο να διαδηλώσουν μέχρι να μάθουν τι είναι αυτό.

    Σε ό,τι αφορά στις προτεινόμενες αλλαγές για το Κρατικό Συμβούλιο, είναι ακόμη πολύ ασαφείς για να εμπνεύσουν τους ανθρώπους να βγουν στους δρόμους. Η θεωρία ότι ο Putin θα γίνει ο δια βίου επικεφαλής του συμβουλίου με άγνωστες εξουσίες, δεν είναι αρκετή. Και η πιο ξεκάθαρα διατυπωμένη από όλες τις προτάσεις του Putin -να περιορίσει τους μελλοντικούς προέδρους σε συνολικά δύο θητείες- θεωρείται μια προοδευτική καινοτομία παρά μια αιτία για διαδήλωση.

    Αυτή η στρατηγική της έναρξης των αλλαγών χωρίς να το περιμένει κανείς και με έναν ταχύ ρυθμό, ανακοινώνοντας παράλληλα νέα ονόματα και μεταρρυθμίσεις, έχει αφήσει τους περισσότερους Ρώσους μπερδεμένους και ιντριγκαρισμένους, αλλά όχι απαραίτητα θυμωμένους.

    Οι άνθρωποι μπορεί να αντιδράσουν διαφορετικά μόνο εάν οι θεσμικές αλλαγές αποδειχθούν ότι έρχονται σε αντίθεση με τις προσδοκίες τους. Αυτή τη στιγμή, η γενική συναίνεση είναι ότι ο Putin θα αποχωρήσει από την προεδρία, ακόμη και αν ουσιαστικά αυτό γίνεται για να αποκτήσει περαιτέρω εξουσία.

    Όταν οι προτεινόμενες τροποποιήσεις δημοσιεύτηκαν ως νομοσχέδιο ωστόσο, έγινε σαφές ότι οι προεδρικές εξουσίες -με εξαίρεση το όριο των δύο θητειών- δεν θα μειωνόταν και με κάποιον τρόπο θα μπορούσαν εμμέσως και να αυξηθούν. Η αλλαγή του συντάγματος θα μπορούσε θεωρητικά να σημαίνει ότι το ρολόι ξεκινάει από την αρχή στην προεδρία, ως εκ τούτου επιτρέποντας στον Putin να επανεκλεγεί ενώ επεξεργάζεται τις προτεινόμενες αλλαγές στο Κρατικό Συμβούλιο πριν από την μετακίνησή του εκεί.

    Για την ώρα, αυτό το σενάριο μοιάζει λιγότερο πιθανό από το να υποστήριζε ο Putin έναν άλλον υποψήφιο και στη συνέχεια να μετακινούνταν σε έναν ρόλο που έχει ακόμη περισσότερη εξουσία. Αλλά εάν για οποιονδήποτε λόγο ο Putin επιλέξει αυτό το σενάριο, τότε οι άνθρωποι θα δουν τις προσδοκίες τους να διαψεύδονται. Τότε θα υπάρχει πραγματικά κίνδυνος πραγματικών και απρόβλεπτων διαδηλώσεων.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://carnegie.ru/commentary/80931

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ