Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 19-Ιουλ-2019 09:05

    Τα κρατικά ομόλογα της Ρωσίας έχουν βάλει "στόχο" οι ΗΠΑ

    Τα κρατικά ομόλογα της Ρωσίας έχουν βάλει "στόχο" οι ΗΠΑ
    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Sergei Khestanov

    Οι ΗΠΑ είναι πολύ κοντά στο να απαγορεύσουν σε Αμερικανούς υπηκόους να αγοράζουν ή να διαπραγματεύονται κρατικά ομόλογα της Ρωσίας. Μια τροποποίηση για αυτό έχει περιληφθεί στον προσχέδιο αμυντικό προϋπολογισμό των ΗΠΑ για το 2020, ο οποίος έχει ήδη εγκριθεί από τη Βουλή των Αντιπροσώπων, το κατώτερο τμήμα του Κογκρέσου των ΗΠΑ.

    Τα προτεινόμενα μέτρα έχουν προσελκύσει πολύ προσοχή, αλλά όταν αξιολογείται η μελλοντική τους αποτελεσματικότητα, πρέπει να θυμόμαστε ότι όσο πιο σκληρό είναι το πολιτικό καθεστώς εναντίον του οποίου οι κυρώσεις επιβάλλονται, τόσο πιο βραχυπρόθεσμες παρά μακροπρόθεσμες θα είναι οι συνέπειες. Η προθυμία του ρωσικού καθεστώτος να αγνοήσει τις μακροπρόθεσμες επιδράσεις των κυρώσεων, μπορεί να εξηγηθεί από το γεγονός ότι δεν έχουν γίνει πολύ αισθητοί. Οι τακτικές θεωρήσεις υπερισχύουν των στρατηγικών.

    Οι αμερικανικές κυρώσεις στα ρωσικά κρατικά ομόλογα δεν θα έχουν επίσης άμεση επίδραση. Είναι στρατηγικά μέτρα των οποίων η επίδραση θα γίνει αισθητή πολύ αργότερα. Για την ώρα, η απουσία μιας άμεσης επίδρασης από τα μέτρα πιθανότητα θα παρουσιαστεί ως μία ακόμη νίκη για τη Ρωσία. Ωστόσο, όπως δήλωσε ο Πρώσος στρατηγός Carl von Clausewitz, τα στρατηγικά λάθη δεν μπορούν να αντισταθμιστούν με επιτυχίες στην τακτική.

    Όλες οι προηγούμενες κυρώσεις μπορούν να χωριστούν σε τρεις ομάδες: προσωπικές, οικονομικές και κυρώσεις κατά επιχειρήσεων συγκεκριμένων επιχειρηματιών. Από αυτές, μόνο οι κυρώσεις εναντίον επιχειρήσεων των δύο μεγάλων επιχειρηματιών, Viktor Vekselberg και Oleg Deripaska, είχαν μια επίδραση η οποία παρατηρήθηκε και έγινε αισθητή σε επίπεδο εθνικής οικονομίας.

    Οι εταιρείες αυτών των επιχειρηματιών υπέστησαν σημαντικές ζημιές, και οι επιχειρηματίες υποχρεώθηκαν να αλλάξουν τη δομή ιδιοκτησίας και το διοικητικό σύστημα των επιχειρήσεών τους. Σε κάποιες περιοχές, διαταράχθηκαν οι εργασίες των επιχειρήσεών τους, αυξάνοντας σημαντικά την κοινωνική ένταση.

    Ένας μεγαλύτερος αντίκτυπος, προκύπτει από το γεγονός ότι σχεδόν όλοι οι μεγάλοι Ρώσοι επιχειρηματίες σκέφτηκαν τι θα συνέβαινε εάν και οι ίδιοι γινόταν στόχοι παρόμοιων κυρώσεων. επομένως, είναι πιθανό η αύξηση των εκροών κεφαλαίων από τη Ρωσία να μην ήταν συμπτωματική.

    Οι ατομικές κυρώσεις δεν αποδείχθηκαν πολύ αποτελεσματικές. Ένα σημαντικό ποσοστό των ατόμων που βρέθηκαν να αποτελούν στόχο των κυρώσεων, δεν ήταν σε θέση να ταξιδέψουν στο εξωτερικό ούτως ή άλλως, λόγω επίσημων περιορισμών που συνδέονται με την εργασία τους.

    Οι οικονομικές κυρώσεις που περιορίζουν τον δανεισμό της Ρωσίας είναι αναποτελεσματικές για την ώρα, καθώς η Ρωσία έχει τρία πλεονάσματα: στον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό, στο εμπορικό ισοζύγιο και στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.

    Σε αυτές τις συνθήκες, δεν θα είχε αποτέλεσμα κανένα περιοριστικό μέτρο στον δανεισμό. Το ρωσικό δημόσιο και οι περισσότερες ρωσικές επιχειρήσεις (τουλάχιστον αυτού του είδους που θεωρητικά θα μπορούσαν να αυξήσουν τις επενδύσεις στο εξωτερικό), απλώς δεν χρειαζόταν μεγάλες πιστωτικές γραμμές.

    Ο χαμηλός ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης που βιώνει η ρωσική οικονομία τα τελευταία χρόνια, δεν απαιτεί ξένα κεφάλαια. Τουλάχιστον για όσο η τιμή του πετρελαίου παραμένει σημαντικά υψηλότερη από το ελάχιστο των 40 δολαρίων που έχει θεσπιστεί στον προϋπολογισμό, οι υφιστάμενοι οικονομικοί πόροι της ρωσικής οικονομίας θα είναι περισσότερο από αρκετοί.

    Επιπλέον, η μακροπρόθεσμη μείωση των επιτοκίων στις ρωσικές τράπεζες είναι σαφής επιβεβαίωση ότι υπάρχουν πολλά χρήματα στη χώρα. Η δυσκολία βρίσκεται κυρίως στην έλλειψη κατάλληλων projects για να επενδύσουν. Είναι αυτό, και όχι η απουσία κεφαλαίων ούτε τα επιτόκια, που περιορίζει το δανεισμό από τις ρωσικές τράπεζες.

    Όταν εμφανίζει πλεόνασμα ο προϋπολογισμός, το ρωσικό δημόσιο δεν χρειάζεται και πολύ να αυξήσει το δημόσιο χρέος. Επί του παρόντος, τα διεθνή αποθεματικά της Ρωσίας όχι μόνο ξεπερνούν το δημόσιο χρέος (το οποίο είναι αρκετά μικρό). Ξεπερνούν και όλο το εξωτερικό χρέος, τόσο του δημοσίου όσο και το ιδιωτικό, μαζί. Για την ώρα, αυτά τα αποθεματικά αυξάνονται σταθερά.

    Όταν οι αμερικανικές κυρώσεις εναντίον του ρωσικού δημοσίου χρέους ανακοινωθούν επισήμως, η ρωσική αγορά φυσιολογικά θα αντιδράσει, ίσως ακόμη και με κάποιες αναταράξεις. Αλλά αυτή θα είναι μια καθαρά κερδοσκοπική αντίδραση, χαρακτηριστικό μιας αγοράς συναλλάγματος. Μόλις η αγορά αρχίσει να αντιλαμβάνεται ότι αυτή η απόφαση από τις ΗΠΑ δεν θα έχει σοβαρές συνέπειες, θα επιστρέψει στα προηγούμενα επίπεδα.

    Μια τέτοια αντίδραση της αγοράς είναι αρκετά προβλέψιμη, επομένως οι ρωσικές νομισματικές αρχές -πρωτίστως η κεντρική τράπεζα- πιθανώς θα λάβει συγκεκριμένα προληπτικά μέτρα, από τη στιγμή που είναι πάντα πρόθυμες να αποφύγουν τον πανικό. Ο περιορισμός των τακτικών νομισματικών αγορών προκειμένου να ανανεωθούν τα διεθνή αποθεματικά, πιθανώς θα είναι αρκετός για να διαλύσει τις ανησυχίες των παραγόντων της αγοράς.

    Οι κυρώσεις θα γίνουν πραγματικά αποτελεσματικές όταν υπάρξει έλλειμμα στον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό. τότε, η αδυναμία άντλησης της απαραίτητης χρηματοδότησης μέσω της αύξησης του δημοσίου χρέους, θα θεωρηθεί ως κρίσιμο πρόβλημα. Αλλά όσο η τιμή του πετρελαίου παραμένει άνω των 40 δολαρίων ανά βαρέλι, και δεν υπάρχουν περιορισμοί στην αγορά ρωσικού πετρελαίου, ενδεχόμενο έλλειμμα του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού είναι πολύ, πολύ μακριά. Και το ίδιο είναι και τυχόν σημαντική επίδραση από τις κυρώσεις.

    Αξίζει να σημειωθεί ότι η ρωσική ηγεσία δίνει ιδιαίτερη προσοχή στην προοπτική ενός δημοσιονομικού ελλείμματος: τόσο στενή προσοχή που κάποιες φορές μοιάζει υπερβολική. Ωστόσο εάν θυμηθούμε τα σχετικά πρόσφατα γεγονότα του 1998, οι λόγοι για αυτό φαίνονται ξεκάθαροι.

    Ένα έλλειμμα του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού είναι βασικά η ανικανότητα του δημοσίου να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του. Οι πιο ευαίσθητες από αυτές είναι οι συντάξεις και οι μισθοί των δημοσίων υπαλλήλων και των αξιωματούχων ασφάλειας, μαζί με την ανικανότητα πληρωμής των κρατικών παραγγελιών. Ήταν το έλλειμμα του προϋπολογισμού που ήταν η πραγματική αιτία για την χρεοκοπία του 1998: η πυραμίδα των κρατικών ομολόγων GKO (που χρησιμοποιήθηκε για να καλύψει το έλλειμμα) απλώς έπαιξε τον ρόλο μιας τεχνικής ώθησης.

    Οι συνέπειες της χρεοκοπίας ήταν η αλλαγή στην ηγεσία της χώρας. Το δίδαγμα είναι τόσο έντονο που το να επιτραπεί ένα δημοσιονομικό έλλειμμα θεωρείται τώρα ως η τελική θυσία, αφότου έχουν εξαντληθεί όλες οι άλλες επιλογές. Ο πληθωρισμός, η υποτίμηση του νομίσματος (ρούβλι), περικοπές στο δημόσιο τομέα, η έναρξη μιας ιδιαίτερα αντιλαϊκής μεταρρύθμισης, αυτή του συνταξιοδοτικού: οτιδήποτε μπορεί να δοκιμαστεί αντί να επιτραπεί στο έλλειμμα του προϋπολογισμού να βγει από την ασφαλή ζώνη του 3% του ΑΕΠ.

    Αυτή η λογική, σε συνδυασμό με την ισχυρή αντοχή του ρωσικού χρηματοπιστωτικού συστήματος στις κυρώσεις (και ευρύτερα, στα εξωτερικά σοκ), καθιστά απαραίτητους τους επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας και του υπουργείου Οικονομικών. Είναι απολύτως ζωτικής σημασίας για έναν ισορροπημένο προϋπολογισμό και για τη συσσώρευση των διεθνών αποθεματικών.

    Αυτές οι δύο τελευταίες προτεραιότητες εξηγούν τον περίεργο συνδυασμό στη ρωσική πολιτική, στην οποία η λαϊκιστική με την πατριωτική ρητορική συνυπάρχει πλάι-πλάι με αυστηρό μονεταρισμό τύπου Milton Friedman. Μόνο ο πιο αυστηρός μονεταρισμός (στον οποίο το επίκεντρο είναι η διατήρηση της προσφοράς χρήματος σταθερή) εγγυάται ότι δεν θα υπάρξει δημοσιονομικό έλλειμμα εν τω μέσω μεγάλων διακυμάνσεων των τιμών των φυσικών πόρων. Η επιτυχημένη διαχείριση των κρίσεων του 2008 και ειδικά του 2015, είναι η καλύτερη διαφήμιση για τον μονεταρισμό στα μάτια της ρωσικής ηγεσίας.

    Αλλά οι νομισματικές αρχές δεν έχουν απεριόριστες ικανότητες. Εάν τα έσοδα από τις εξαγωγές δεν είναι αρκετά για να διατηρήσουν το βασικό βιοτικό επίπεδο των εργαζόμενων και των συνταξιούχων του δημοσίου, τότε οι κυρώσεις στο ρωσικό χρέος θα αρχίσουν να γίνονται αισθητές. Η αδυναμία κάλυψης του δημοσιονομικού ελλείμματος με την αύξηση του κρατικού χρέους θα ανοικοδομήσει μία κατάσταση πολύ όμοια με το τελευταίο στάδιο της Σοβιετικής Ένωσης και οι μεγάλες αλλαγές θα γίνουν δυνατές.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://carnegie.ru/commentary/79529
     

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων