Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 15-Ιουλ-2019 09:02

    Ρωσία-Λευκορωσία: Πολλή συζήτηση και από ουσία τίποτα

    Ρωσία-Λευκορωσία: Πολλή συζήτηση και από ουσία τίποτα
    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Artyom Shraibman

    Έχουν περάσει αρκετοί μήνες από τότε που η Λευκορωσία εξαφανίστηκε από τις μπροστινές σελίδες των ρωσικών ΜΜΕ, κυρίως διότι η ρητορική στις σχέσεις μεταξύ των δύο, έχει γίνει -για την ώρα- λιγότερο συναισθηματική. Τα προβλήματα στην εφαρμογή των σχεδίων ένωσης μεταξύ των δύο χωρών δεν έχουν εξαφανιστεί ωστόσο, και παραμένουν η κύρια πηγή διαμάχης.

    Τον Μάιο, ο πρώην Ρώσος πρεσβευτής στο Μινσκ -ο πρώην επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών Mikhail Babich- αντικαταστάθηκε από τον Dmitry Mezentsev, ο οποίος με την ιδιαίτερα ευγενική του στάση απέναντι στη Λευκορωσία, δεν θα μπορούσε να διαφέρει περισσότερο από τον προκάτοχό του.

    Ο Mezentsev έχει δώσει τα πρώτα δείγματα γραφής ότι θέλει να κρατηθεί μακριά από πηγές συγκρούσεων και συνεχώς αναφέρεται στην ειδική φιλία μεταξύ της Λευκορωσίας και της Ρωσίας που υποτίθεται ότι θα λύσει τις όποιες διαφωνίες.

    Σε αντίθεση με τον Babich, στον Mezentsev δεν έχει δοθεί το καθεστώς ενός προεδρικού ειδικού απεσταλμένου, που υποδηλώνει ότι η Μόσχα έχει αποφασίσει να επιστρέψει την διπλωματική της αποστολή στον προηγούμενο ρόλο της, στον οποίο ο πρέσβης διευκολύνει το διάλογο μεταξύ των δύο πρωτευουσών παρά προσπαθεί να φέρει ο ίδιος πειθαρχεία στις διμερείς σχέσεις.

    Ο Babich έχει μεταφερθεί στο υπουργείο Οικονομικής Ανάπτυξης ως υφυπουργός για τα πρώην σοβιετικά κράτη με επικεφαλής τον υπουργό Maxim Oreshkin. Αυτά τα νέα δεν έγιναν δεκτά με μεγάλη χαρά στη Λευκορωσία: οι τεχνοκράτες οικονομολόγοι στη ρωσική κυβέρνηση πάντα αποτελούσαν τον μεγαλύτερο πονοκέφαλο του Μινσκ, επειδή συχνά δεν ήταν διατεθειμένοι να χρηματοδοτήσουν το κόστος της σλαβικής αδελφοσύνης.

    Τώρα στις τάξεις τους έχει εισέλθει ένας πρώην αξιωματούχος των μυστικών υπηρεσιών, ο οποίος θεωρεί ότι έχει αδικηθεί από τις αρχές της Λευκορωσίας, επειδή ανακλήθηκε νωρίτερα από μία θέση στην οποία είχε ξεκινήσει με προφανή ενθουσιασμό.

    Τον Ιούνιο προέκυψε ότι η Ρωσία δεν ζητούσε μόνο αποζημίωση για το νέο της ενεργειακό φορολογικό σύστημα, το οποίο κόστισε στη Λευκορωσία δισ. Δολαρίων σε χαμένα έσοδα από τις επανεξαγωγές πετρελαίου, αλλά επίσης συμπεριέλαβε το θέμα της έκδοσης των δανείων το οποίο είχε συμφωνηθεί εδώ και καιρό. Ως αποτέλεσμα, το Μινσκ υποχρεώθηκε να αυξήσει τον εσωτερικό δανεισμό για να πληρώσει το χρέος, και να ζητήσει δάνειο από την Κίνα.

    Στη συνέχεια, όταν ο Λευκορώσος υπουργός Ενέργειας ερωτήθηκε στη διάρκεια των εν εξελίξει συζητήσεων για το αέριο, εάν η Μόσχα συνέδεε το θέμα του αερίου με αυτό της ολοκλήρωσης, αρνήθηκε να σχολιάσει.

    Και έτσι, η ενίσχυση της ολοκλήρωσης κατέστη κεντρική στον διάλογο μεταξύ Λευκορωσίας και Ρωσίας. Για πολλούς μήνες, μια ομάδα δεκάδων αξιωματούχων από τις δύο χώρες, εργάζεται κάτω από απόλυτη μυστικότητα. Ένας οδικός χάρτης για την ενοποίηση πρόκειται να παρουσιαστεί στους προέδρους μέχρι το τέλος αυτού του μήνα, και εάν τον εγκρίνουν, θα πρέπει να καταρτιστούν μέχρι το Νοέμβριο σχέδια δράσης για συγκεκριμένους τομείς ολοκλήρωσης μέχρι το 2022-2023, σύμφωνα με τον συμπροεδρεύοντα της ομάδας των Λευκορώσων, τον υπουργό Οικονομίας Dmitry Krutoi.

    Σύμφωνα με τον Krutoi, οι θέσεις των χωρών σε κοινωνικά ζητήματα, στη βιομηχανία και στο θέμα των χρηματοπιστωτικών αγορών, "συγκλίνουν πολύ στενά”. Οι πιο ευαίσθητες περιοχές για τη Λευκορωσία είναι ο τραπεζικός κλάδος και η ενέργεια, μαζί με το ζήτημα προτεραιότητας της γεωργίας: το Μινσκ θα ήθελε να δει μόνιμες εγγυήσεις για απεριόριστη πρόσβαση στη ρωσική αγορά, για τα προϊόντα της.

    Δεν είναι απολύτως σαφές εάν συζητιέται ένα ενιαίο νόμισμα στα σοβαρά ή όχι. Ο Oreshkin δήλωσε στην αρχή του Ιουνίου ότι συζητιέται. Η κεντρική τραπεζίτης της Ρωσίας, Elvira Nabiullina, διευκρίνισε ότι οι συνομιλίες ήταν σε "πολύ αρχικό στάδιο”.

    Οι αξιωματούχοι της Λευκορωσίας είναι ακόμη πιο ασαφείς. Ο Krutoi έχει δηλώσει ότι ένα ενιαίο νόμισμα θα μπορούσε μόνο να αποτελέσει το κερασάκι στην τούρτα της οικονομικής ολοκλήρωσης, ενώ ο πρέσβης Vladimir Semashko δήλωσε πως ένα ενιαίο νόμισμα δεν θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την κυριαρχία ενός εκ των μελών του. Αυτό ακριβώς είναι το είδος της ρητορικής την οποία έχει χρησιμοποιήσει το Μινσκ για να αποκρούσει το θέμα αυτό τα τελευταία 15 χρόνια.

    Το ζήτημα του ενιαίο νομίσματος είναι ένας μικρόκοσμος της ιστορίας της ενοποίησης μεταξύ Λευκορωσίας και Ρωσίας. Το 2000, οι δύο χώρες υπέγραψαν μια συμφωνία για την εισαγωγή ενός ενιαίου νομίσματος από το 2008. Το 2002 μια ομάδα εργασίας ιδρύθηκε για τη δημιουργία ενός κέντρου έκδοσης (νομίσματος), και ένα χρόνο μετά, υπογράφθηκε ένα σχέδιο δράσης για την εισαγωγή του ενιαίου νομίσματος. Το σχέδιο δεν εφαρμόστηκε ποτέ. Το 2009 συμφωνήθηκε άλλο ένα σχέδιο με το ίδιο όνομα, και είχε την ίδια τύχη.

    Τώρα, το Μινσκ και η Μόσχα μπορεί να υπογράψουν ξανά έναν οδικό χάρτη, αλλά ανεξάρτητα από το πόσο περιεκτικός μπορεί να είναι, αυτό το έγγραφο θα συνεχίσει να "πέφτει” πάνω στην ίδια πραγματικότητα που κατέστρεψε όλες τις προηγούμενες προσπάθειες, για να μετατραπεί μια δήλωση σε πράξη.

    Το ίδιο θα συμβεί σε οποιονδήποτε τομέα αποφασίσουν οι δύο πλευρές να ενοποιηθούν πλήρως. Το πρόβλημα είναι πως είναι αδύνατο να δημιουργηθεί ένα ενιαίο νόμισμα ή ενοποιημένα τελωνεία, δασμοί, φόροι και ειδικοί φόροι, προϋπολογισμός, χρηματοπιστωτικές αγορές ή γεωργία χωρίς υπερεθνικές υπηρεσίες που θα καθιερώσουν τους κανόνες του παιχνιδιού, θα επιλύσουν διαφωνίες και θα τυπώσουν το ενιαίο νόμισμα.

    Κάποιος πρέπει να ηγείται αυτών των ινστιτούτων, και μόλις το Μινσκ και η Μόσχα βρεθούν μπροστά σε αυτό το ερώτημα, αρχίζουν να εμφανίζονται προβλήματα. Η Λευκορωσία θέλει ισότιμη ψήφο έτσι ώστε να μην χάσει την εθνική της κυριαρχία. Ωστόσο η Ρωσία δεν μπορεί να δώσει στον μικρό και συχνά απρόβλεπτο γείτονά της δικαίωμα βέτο σε κρίσιμα ζητήματα της οικονομίας της.

    Στη συνέχεια, υπάρχει η αμοιβαία δυσπιστία των καθεστώτων της Λευκορωσίας και της Ρωσίας, και η εγγενής ανικανότητά τους να μοιράζονται την εξουσία. Το περισσότερο που μπορούν να κάνουν οι δύο πλευρές χωρίς να προδώσουν τα κυριαρχικά τους συμφέροντα, είναι να αρχίσουν να συντονίζουν τις αποφάσεις τους σε διάφορους τομείς της οικονομίας, λίγο πιο στενά.

    Αυτή ακριβώς είναι η προσέγγιση που μπορεί κανείς να δει επί του παρόντος στις δηλώσεις του Krutoi και του Oreshkin. Ο Λευκορώσος υπουργός δηλώνει ότι οι δύο χώρες θα παραμείνουν αυτόνομες, αλλά θα έχουν μια πολύ στενή "οικονομική και χρηματοπιστωτική σύγκλιση, συνεργασία και ενοποίηση”. Ο Ρώσος ομόλογός του κατηγοριοποιεί έναν ενιαίο στόχο για τον πληθωρισμό ως ένα παράδειγμα αυτής της σύγκλισης.

    Εάν είναι πραγματικά απαραίτητο, αυτό θα μπορούσε επίσης να περιγραφεί ως ενοποίηση. Αλλά δεν υπάρχει χώρος για υπερεθνικούς φορείς με τη δική τους εξουσία ή για την παρακολούθηση του τρόπου με τον οποίο εφαρμόζονται οι κοινές αποφάσεις. Εάν ο Λευκορώσος πρόεδρος Alexander Lukashenko θεωρεί ότι μπορεί να αυξήσει τις συντάξεις και τους μισθούς εν όψει εκλογών, ο ετήσιος στόχος για τον πληθωρισμό που θα έχει συμφωνηθεί με τη Ρωσία, θα είναι το τελευταίο που θα έχει στο μυαλό του.

    Εάν το Μινσκ κατορθώσει να αποκομίσει οποιαδήποτε παραχώρηση από τη Μόσχα για τις προμήθειες πετρελαίου και αερίου ως αντάλλαγμα για αυτή την συμφωνία (ή τον συνήθως φιλόδοξο αλλά και ανέφικτο οδικό χάρτη), αυτό θα αποτελούσε μια μεγάλη επιτυχία. Αλλά φαίνεται ότι οι αρχές της Λευκορωσίας έχουν ήδη αρχίσει να προετοιμάζονται -και οι λαοί τους- για να μην συμβεί αυτό.

    Ανακοινώνοντας ότι ένα ρωσικό δάνειο δεν θα παραδοθεί πριν επιτευχθεί συμφωνία για την ένταξη, ο Λευκορώσος υπουργός Οικονομικών Maxim Yermolovich δήλωσε ότι το Μινσκ το είχε συνειδητοποιήσει πριν από καιρό, και είχε αντιστοίχως κάνει σχέδια για να εργαστεί σε αυτή τη βάση, ότι δεν θα υπήρχε δάνειο. Εάν τελικά συμφωνηθεί ένα δάνειο, συνέχισε ο υπουργός, στη συνέχεια η χώρα θα αυξήσει τα αποθεματικά της, και δεν θα χρειαστεί να λάβει άλλα δάνεια.

    Ο Igor Lyashenko, ο αντιπρόεδρος της Λευκορωσίας υπεύθυνος για την ενέργεια, έχει ήδη  τονίσει ότι οι τιμές των καυσίμων θα αυξηθούν μετά από την ολοκλήρωση της φορολογικής μεταρρύθμισης για την ενέργεια το 2024. Η Λευκορωσία θα πρέπει να πληρώνει σύμφωνα με τις παγκόσμιες πετρελαϊκές τιμές. Ο αναπληρωτής επικεφαλής της κρατικής πετρελαϊκής επιχείρησης Belneftekhim έχει δηλώσει πως τα διυλιστήρια πετρελαίου της Λευκορωσίας προετοιμάζονται ήδη να εργαστούν σε αυτές τις συνθήκες με τον εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων και την βελτιστοποίηση των εξόδων.

    Σχεδιάζοντας το χειρότερο σενάριο με τη Μόσχα, το Μινσκ ουσιαστικά ευθυγραμμίζεται σε αυτή την κατάσταση. Εάν η μία πλευρά είναι ηθικά έτοιμη να ολοκληρωθούν με αποτυχία οι διαπραγματεύσεις, τότε η κατάσταση σταματάει να φαίνεται απελπιστική, και οποιαδήποτε προθυμία για συμβιβασμούς υποχωρεί. Σε αυτή την κατάσταση, στόχος δεν είναι πλέον να αποκτηθούν με κάθε τρόπο οι προηγούμενες οικονομικές προτιμήσεις από τη Ρωσία -ιδιαίτερα εάν το κόστος είναι η κυριαρχία της χώρας.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://carnegie.ru/commentary/79485
     

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων