Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 18-Δεκ-2019 09:22

    Η κληρονομιά των NPLs έναντι των δευτερογενών αγορών

    Η κληρονομιά των NPLs έναντι των δευτερογενών αγορών
    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Της Joanna Surala

    Αναμφισβήτητα έχει σημειωθεί επιτυχία καθώς η ποιότητα των assets των τραπεζών στην ΕΕ έχει βελτιωθεί φτάνοντας το 3% τον Ιούνιο του 2019 (EBA Risk Dashboard - β΄ τρίμηνο 2019), σε σχέση με το μέγιστο της τάξης του 7,5% το 2012 (EBF). Το συνολικό απόθεμα των NPLs που κρατούνται από τις τράπεζες μειώθηκε στα 636 δισ. Ευρώ τον Ιούνιο του 2019 (EBA Risk Dashboard - β΄ τρίμηνο 2019). Αυτή η επιτυχία οφείλεται κυρίως σε τρεις εξελίξεις:

    -Στην πρόοδο, όπως σημειώθηκε στην τέταρτη έκθεση προόδου αναφορικά με τη μείωση των NPLs  και την περαιτέρω μείωση του ρίσκου στην Τραπεζική Ένωση, αναφορικά με το σχέδιο δράσης της ΕΕ που περιλαμβάνει εστίαση στην Κομισιόν, στην ΕΚΤ στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Ρίσκου και στην Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή για τη μείωση των NPLs.

    -Στις προσπάθειες των τραπεζών σε συνδυασμό με την εξέλιξη των επιχειρήσεων διαχείρισης assets και τις δευτερογενείς αγορές σε κάποια κράτη-μέλη

    -Και στο μάλλον καλό οικονομικό κλίμα τα τελευταία χρόνια: θετική οικονομική ανάπτυξη, μείωση της ανεργίας, χαμηλά επιτόκια, και ευνοϊκές συνθήκες στο real estate.

    Ωστόσο, η γενικά θετική εικόνα περιπλέκεται κάπως όταν πρόκειται για μεμονωμένα κράτη-μέλη. Από τη μια πλευρά, σε ό,τι αφορά στο ποσοστό των NPLs (Σχήμα 1), το Λουξεμβούργο, η Σουηδία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία και η Φινλανδία τα πάνε καλά. Από την άλλη πλευρά, η Ελλάδα και η Κύπρος καταγράφουν διψήφια ποσοστά, και ακολουθούν οι Πορτογαλία, Ιταλία, Βουλγαρία και Κροατία με τα ποσοστά των NPLs τους να κυμαίνονται από το 6,6% μέχρι το 5,9% αντιστοίχως.

    Σε σχέση με το ΑΕΠ (Σχήμα 2), ακόμη το 2019 η Ελλάδα και η Κύπρος έχουν προβάδισμα. Ωστόσο, ακολουθούμενες από την Πορτογαλία, την Ιταλία, την Ισπανία και την Ιρλανδία, έχουν σημειώσει πρόοδο στη μείωση των όγκων των NPLs από τον Δεκέμβριο του 2016.

    jgfjfjh

    Ας ρίξουμε μια γρήγορη ματιά στην Κύπρο και στην Ελλάδα -δύο χώρες που ακόμη καταγράφουν τα υψηλότερα ποσοστά μη εξυπηρετούμενων δανείων. Έχουν συστημικές λύσεις έτοιμες;

    Η κυπριακή στρατηγική μείωσης των NPLs με τρεις πυλώνες καλύπτει δύο ιδιαίτερες λύσεις. Αυτές είναι: η ίδρυση της κρατικής εταιρείας διαχείρισης assets KEDIPES, και η δημιουργία του κρατικού σχήματος ΕΣΤΙΑ. Δυστυχώς, η πρόοδος της στρατηγικής ήταν αργή. Η οργανωτική δομή του KEDIPES και η στρατηγική λειτουργίας είναι ακόμη στα σκαριά. Για όσους έχουν καθυστερήσει περισσότερο από ένα εξάμηνο, έχει επιλέγει ένας σύμβουλος, η συμβουλευτική BDO Ireland (η οποία έχει ειδίκευση στην ιρλανδική ΝΑΜΑ). Με τη βοήθεια της η KEDIPES θα αξιολογήσει επίσης εάν θα συνεχίσει συνεργασία με την Altamira, την τρέχουσα εταιρεία εξυπηρέτησης χρέους. Το σχήμα ΕΣΤΙΑ έχει επίσης παρουσιαστεί με καθυστέρηση και οι αποδόσεις του είναι κατώτερες των προσδοκιών. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Stockwatch, μόνο 350 δανειολήπτες από τους 12.000 που είναι επιλέξιμοι, έχουν υποβάλλει αίτηση. Αυτές οι 350 αιτήσεις αντιστοιχούν σε περίπου 110 εκατ. NPLs σε σύγκριση με τα εκτιμώμενα περισσότερα από τα 3 δισ. Που καλύπτονται από το σχήμα. Με βάση την εκτίμηση των αναλυτών, η θέσπιση ευνοϊκής νομοθεσίας για την προστασία της πρώτης κατοικίας του δανειολήπτη και η πίεση για αποδυνάμωση των κριτηρίων, καθιστούν την ενσωμάτωση στο σύστημα ΕΣΤΙΑ μη αναγκαία. Σε αυτό το πλαίσιο το 2018 η Κύπρος έχει κατορθώσει να μειώσει τα NPLs της (από 20,6 δισ. Ευρώ στις αρχές του 2018 στα 10,2 δισ. Ευρώ στο τέλος του 2018). Αυτό αποδίδεται κυρίως σε δύο εφάπαξ συναλλαγές, δηλαδή στην μεταβίβαση των μη εξυπηρετούμενων assets της Κυπριακής Συνεργατικής Τράπεζας, ύψους περίπου 5,7 δισ. Ευρώ (τα υπόλοιπα καλά assets πουλήθηκαν στην Ελληνική Τράπεζα) στην KEDIPES και στην πώληση ενός χαρτοφυλακίου NPL ύψους 2,7 δισ. Ευρώ από την Τράπεζα της Κύπρου σε funds που συνδέονται με την Apollo Global Management. Πηγαίνοντας προς τα εμπρός, η ολοκλήρωση του KEDIPES είναι μεγάλης σημασίας καθώς και η κατάλληλη εφαρμογή (ενδεχομένως η τελειοποίηση) και η καλύτερη αξιοποίηση του σχήματος ΕΣΤΙΑ.

    Η ελληνική αγορά μη εξυπηρετούμενων δανείων σχεδόν δεν υπήρχε το 2016, αλλά είχαν θεσπιστεί μέτρα με βάση το πρόγραμμα του ESM (πχ ένα απλουστευμένο πλαίσιο για τη χορήγηση αδειών σε εταιρείες παροχής πιστωτικών υπηρεσιών, ενισχυμένα δικαιώματα για εξασφαλιζόμενους πιστωτές στη διανομή των ρευστοποιήσεων των NPL στη διάρκεια του 2018, στην έκδοση πλατφόρμων ηλεκτρονικών δημοπρασιών), μεγάλωσε και έγινε η τρίτη μεγαλύτερη στην Ευρώπη με περισσότερα από 16 δισ. Ευρώ να διαπραγματεύονται το 2018 (με βάση την έκθεση της Deloitte, Deleveraging Europe). Οι ελληνικές τράπεζες το 2018 κατόρθωσαν να πουλήσουν NPLs ύψους 11 δισ. ευρώ, κυρίως μέσω τιτλοποιήσεων (report της ΕΒΑ για τα NPLs).  Εκτός από την αναζωογόνηση των δευτερογενών αγορών, τον Οκτώβριο του 2019 η Κομισιόν ενέκρινε ένα ελληνικό σχήμα προστασίας assets, δηλώνοντας ότι οι κρατικές εγγυήσεις πρέπει να επαναπροσδιοριστούν με όρους της αγοράς, αντίστοιχα με τον κίνδυνο που αναλαμβάνεται. Το σχήμα, με την ονομασία Ηρακλής, συγκρίνεται με το ιταλικό σχήμα GACS και παρέχει μέχρι και 9 δισ. Ευρώ σε κρατικές εγγυήσεις για τιτλοποιήσεις NPLs. Ο "Ηρακλής” θα περιλαμβάνει τη δημιουργία οχημάτων ειδικού σκοπού (SPVs) τα οποία θα εξαγοράζουν τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια από τις τράπεζες. Η πώληση αυτή θα χρηματοδοτείται από τους τίτλους που εκδίδονται από το SPV με μια κρατική εγγύηση για τους μεγαλύτερους τίτλους. Επιπλέον, η Κομισιόν συναίνεσε επίσης και στο Σχέδιο Προστασίας της Πρώτης Κατοικίας με ετήσιο προϋπολογισμό 132 εκατ. ευρώ και αυστηρά κριτήρια επιλεξιμότητας, σε ό,τι αφορά στην αξία της ακίνητης περιουσίας και στα έσοδα του δανειολήπτη. Οι δανειολήπτες μπορούν να πάρουν μια μεγάλη ανακούφιση, αντίστοιχη με το 20%-50% του μηνιαίου ποσού αποπληρωμής.

    Τόσο η κυπριακή όσο και η ελληνική εξέλιξη, θα μπορούσαν να πετύχουν στο να οδηγήσουν σε μετατόπιση μεγάλων τμημάτων των NPLs σε νομικά ξεχωριστές οντότητες, ως εκ τούτου απελευθερώνοντας τραπεζικό κεφάλαιο και επιστρέφοντας την ικανότητα να επικεντρωθούν σε βασικές δραστηριότητες καθώς και να ξεκινήσουν νέο δανεισμό. Και τα δύο έχουν σχεδιαστεί για να κατευθύνουν σωστά τους περιορισμούς της ΕΕ για την κρατική βοήθεια, κάτι που θα μπορούσε να αποτελέσει ζήτημα εάν τα δάνεια μεταφέρονται σε υψηλές τιμές παρά στις (συχνά) πολύ χαμηλές της αγοράς. Θα μπορούσαν επίσης να επωφεληθούν από τις οικονομίες κλίμακας που προκύπτουν από την συγκέντρωση των assets και των collateral καθώς και από τη συγκέντρωση ανθρώπινων πόρων με κατάλληλη ειδίκευση. Τέλος θα μπορούσαν να τονώσουν το επενδυτικό ενδιαφέρον στα μάλλον μη διαφανή assets.

    Τέλος, το κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ αναμένεται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην περαιτέρω εξέλιξη των δευτερογενών αγορών. εδώ, είναι απαραίτητη η οριστικοποίηση μιας πρότασης για μια οδηγία για τους παρόχους πιστωτικών υπηρεσιών, τους αγοραστές πιστώσεων και την ανάκτηση των collateral. Αυτό το τμήμα της νομοθεσίας υποτίθεται ότι ενεργεί με δύο τρόπους. Πρώτον, ο στόχος της είναι να διευκολύνει την διαδικασία outsourcing στην εξυπηρέτηση των NPLs από τις τράπεζες σε έναν εξειδικευμένο πιστωτικό φορέα ή την πώληση των συμβάσεων πίστωσης σε έναν φορέα με την κατάλληλη διάθεση ρίσκου και την ειδίκευση να τη διαχειριστεί. Δεύτερον, υποτίθεται ότι θα βελτιώσει την ανάκτηση των NPLs μέσω της λεγόμενης επιταχυνόμενης εξωδικαστικής διευθέτησης. Τα δύο συστατικά ενισχύουν το ένα το άλλο καθώς ο μικρότερος χρόνος επίλυσης και η αυξημένη ανάκτηση, αυξάνει την αξία των NPLs και των τιμών προσφοράς στις συναλλαγές πώλησης NPLs. Όπως τονίζεται στο paper από τον Peter Grasmann, τον Markus Aspegren και τον Nicolas Willems, η προτεινόμενη ντιρεκτίβα θα συμβάλει στην περαιτέρω εξέλιξη της δευτερογενούς αγοράς για NPLs. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει δυστυχώς κάποια συμφωνία στο Συμβούλιο σε ό,τι αφορά στην ανάκτηση του μέρους των collateral. Μόνο η θέση σχετικά με το τμήμα της δευτερογενούς αγοράς της οδηγίας έχει εγκριθεί.

    Για την περαιτέρω τόνωση των δευτερογενών αγορών των NPLs, σύμφωνα με το σχέδιο δράσης, η Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή, η ΕΚΤ και η Κομισιόν έχουν εργαστεί σε πλατφόρμες συναλλαγής για NPLs. Το Νοέμβριο του 2018 δημοσιεύθηκε ένα έγγραφο εργασίας για την ενδεχόμενη δημιουργία πλατφόρμας συναλλαγών NPLs. Μια τέτοια πλατφόρμα θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ένας δίαυλος για την αποτελεσματική πώληση τόσο των τωρινών όσο και των μελλοντικών NPLs, και ως εκ τούτου να αποτελέσει μέρος μιας βιώσιμης λύσης για το ζήτηση των NPLs στην ΕΕ. Ήδη δύο συναντήσεις πραγματοποιήθηκαν με ειδικούς του κλάδου, παρέχοντας πληροφορίες για περαιτέρω εργασίες της Κομισιόν σε συνδυασμό με την ΕΚΤ κι την Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή.

    Καθώς οι δείκτες των μη εξυπηρετούμενων δανείων έχουν μειωθεί σε όλη την ΕΕ με μόνες την Ελλάδα και την Κύπρο να αντιμετωπίζουν υψηλότερα νούμερα, θα μπορούσε να είναι λογικό να επανέλθουμε στην ιδέα του να έχουμε μια πανευρωπαϊκή εταιρεία διαχείρισης assets, σε διαφορετικό πλαίσιο. Αυτή τη φορά, όχι ως ένα εκ των υστέρων αποτελεσματικό μέτρο ελάφρυνσης των assets, αλλά ως μια πρότυπη λύση που λειτουργεί στο πλαίσιο του σχεδιασμού της υγιούς επίλυσης και ως ένα ολοκληρωμένο μέρος μιας αξιόπιστης στρατηγικής ανάκαμψης για τον τραπεζικό τομέα. Η δημιουργία ενός πανευρωπαϊκού σχήματος αξιοποίησης assets θα μπορούσε να στείλει ένα ισχυρό μήνυμα στους επενδυτές ότι η Ευρώπη θέλει να ασχοληθεί συστηματικά με τα NPLs που εμφανίζονται φυσιολογικά στους ισολογισμούς των τραπεζών και θα συνέβαλε στην περαιτέρω ανάπτυξη της ευρωπαϊκής δευτερογενούς αγοράς για NPLs. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφωνίες των χωρών σχετικά με την εξωδικαστική ανάκτηση των collateral, φαίνεται να είναι μια μεγάλη πρόκληση, τουλάχιστον για τώρα.

    Συμπερασματικά, η περαιτέρω ανάπτυξη των δευτερογενών αγορών καθώς και η εφαρμογή αποκλειστικών λύσεων όπως οι AMCs, τα σχήματα προστασίας assets ή πλατφόρμες συναλλαγών τόσο σε εθνικό όσο και σε επίπεδο ΕΕ, φαίνεται να είναι ζωτικής σημασίας στην αποτελεσματική επίλυση του προβλήματος των NPLS. Παρόλα αυτά, για να κάνουν τη δουλειά τους οι δευτερογενείς αγορές, είναι υποτυπώδης μια καλή και έγκαιρη πρόοδος στην ομαλή λειτουργία των συστημάτων χρεοκοπίας, αναδιάρθρωσης, πτώχευσης και δικαστικού. Δεν θα πρέπει πλέον να υποτιμάται η ικανότητα του ενεργού χαρτοφυλακίου δανείων της ευρωπαϊκής αγοράς, με σκοπό την απομόχλευση της Ευρώπης.

    © Copyright Bruegel. Η μετάφραση του κειμένου έγινε από το Capital.gr. Η δημοσίευση της ελληνικής μετάφρασης δεν αποτελεί προϊόν επίσημης συνεργασίας

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://bruegel.org/2019/12/non-performing-loans-legacy-versus-secondary-markets/
     

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων