Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 19-Δεκ-2018 09:06

    Ένα νέο δημοψήφισμα θα ήταν η λύση στο αδιέξοδο του Brexit

    Ένα νέο δημοψήφισμα θα ήταν η λύση στο αδιέξοδο του Brexit
    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Των Μαρίας Δεμερτζή και Nicola Viegi

    Οι σκληρές πραγματικότητες του Brexit -πραγματικότητες που ήταν πάντα παρούσες- γίνονται όλο και πιο ορατές καθώς πλησιάζει το τέλος της διαδικασίας.

    Στο μέσον αυτού του παιχνιδιού μπλόφας, απειλών και αδιαλλαξίας, υπάρχει μια βεβαιότητα: ελλείψει οτιδήποτε άλλου, το Ηνωμένο Βασίλειο θα αποχωρήσει επισήμως από την ΕΕ στο τέλος Μαρτίου, χωρίς συμφωνία.

    Το άτακτο Brexit είναι η default επιλογή. Αυτό σημαίνει πως εάν το βρετανικό κοινοβούλιο επιλέξει να καταψηφίσει την τρέχουσα συμφωνία της πρωθυπουργού, επιλέγει σιωπηλά το "no deal" ως τη μόνη πραγματική εναλλακτική λύση. Είναι στη φύση των default επιλογών ωστόσο, ότι δεν είναι τόσο προφανείς σε όλους όσο θα έπρεπε ίσως να είναι.

    Στην συζήτηση στο κοινοβούλιο, η πρωθυπουργός έχει αποδειχθεί ανίκανη να πουλήσει τη συμφωνία αποχώρησης επειδή οι υποτιθέμενες εναλλακτικές είναι μια συγκεχυμένη σειρά άσχετων επιλογών. Όλα τα σενάρια που συζητούνται δημοσίως -από το EFTA μέχρι το Καναδάς+ και το Νορβηγία+, δεν είναι επιλογές που προσφέρονται πραγματικά. Στην καλύτερη περίπτωση, πρόκειται για επιλογές που είναι προς διαπραγμάτευση στο μέλλον.

    Αυτό που προσφέρεται είναι "η συμφωνία της May". Η ιδέα ότι το Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί ακόμη να διαπραγματευτεί με την ΕΕ είναι απλώς μια αναβολή "του ραντεβού με την πραγματικότητα του Brexit". Η ΕΕ δεν είναι έτοιμη να ανοίξει εκ νέου ένα αποτέλεσμα που επιτεύχθηκε με σκληρή δουλειά. Το backstop -δηλαδή, η εγγύηση που απαιτείται για να αποφευχθεί ένα αυστηρό συνοριακό καθεστώς μεταξύ της Βόρειας Ιρλανδίας και της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας- είναι το ζήτημα που επικρίνεται συζητιέται περισσότερο από το Ηνωμένο Βασίλειο επί του παρόντος. Αλλά αυτή η εγγύηση ήταν απαραίτητη για να επιτευχθεί η συμφωνία, καθώς η ΕΕ δεν έχει μεγάλη εμπιστοσύνη στην πολιτική διαδικασία του Ηνωμένου Βασιλείου. Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι αυτή η εγγύηση δεν χρειάζεται πλέον. Επομένως η ΕΕ δεν είναι έτοιμη να ανοίξει εκ νέου το ζήτημα.

    Την ίδια στιγμή, οι Συντηρητικοί είναι πραγματικά και αληθινά διχασμένοι από τη συμφωνία της May -ένα γεγονός που επιβεβαιώνεται από το αποτέλεσμα της πρόσφατης διαδικασίας ψήφου εμπιστοσύνης για την ηγεσία της πρωθυπουργού, παρά το αποτέλεσμα. Το ίδιο ισχύει για τη Βουλή, που σημαίνει ότι οι πιθανότητες να "περάσει" η συμφωνία της May δεν είναι μεγάλες. Φαίνεται επομένως ότι καμία πλευρά στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων δεν είναι πιθανό να κάνει πίσω, οπότε ρέπει να αποδεχθούμε ότι οι πιθανότητες σήμερα είναι όλο και περισσότερο υπέρ του Brexit χωρίς συμφωνία.

    Το παράδοξο εδώ είναι ότι το να αποφευχθεί ένα άτακτο Brexit είναι ίσως η μόνη επιλογή που θα κέρδιζε την πλειοψηφία στο βρετανικό κοινοβούλιο. Προκειμένου να αποφευχθεί ένα άτακτο Brexit, θα ήταν απαραίτητο να τεθεί το no deal στο τραπέζι, έτσι ώστε να γίνει ένα άμεσο θέμα επιλογής και όχι μια κρυφή default επιλογή.

    Ένας πιθανός τρόπος να ξεπεράσουμε το πολιτικό αδιέξοδο είναι να έχουμε ένα δεύτερο δημοψήφισμα. Το ζήτημα του δημοψηφίσματος είχε προηγουμένως συναντήσει αντίσταση, αν μη τι άλλο από την ίδια την πρωθυπουργό, αλλά εμφανίζεται όλο και περισσότερο ως ρεαλιστική επιλογή. Ο James Blitz στους Financial Times έχει εξετάσει ποιο θα μπορούσε να είναι το ερώτημα στο δημοψήφισμα, προσφέροντας τρεις παραλλαγές:

    1. Παραμονή έναντι της συμφωνίας της May. Αυτό κατά την άποψή μας δεν προσφέρει μια εναλλακτική επιλογή σε εκείνους που θέλουν Brexit, ανεξαρτήτως ποιου Brexit.

    2. Αυτός είναι ο λόγος, στη δεύτερη παραλλαγή, που υπάρχει μια πρόσθετη επιλογή του no deal, δίπλα στο "παραμονή έναντι της συμφωνίας της May". Αλλά αυτό είναι ένα δημοψήφισμα με τρία διλήμματα, το οποίο δεν είναι εύκολο να επικοινωνηθεί ή να εφαρμοστεί. Και θα μπορούσε να οδηγήσει σε ένα αποτέλεσμα όπου καμία επιλογή δεν θα είχε την απόλυτη πλειοψηφία, συγχέοντας την μελλοντική πορεία ακόμη περισσότερο.

    3. Η τρίτη παραλλαγή είναι παραμονή έναντι μιας ξεκάθαρης διάσπασης τύπου Καναδά. Για άλλη μία φορά, μπαίνουν μη σχετικές επιλογές στη συζήτηση. Η ξεκάθαρη διάσπαση τύπου Καναδά δεν αποτελεί μια επιλογή που είναι στο τραπέζι και δεν θα πρέπει επομένως να αποτελεί επιλογή και στην ψηφοφορία. Αυτή η παραλλαγή ουσιαστικά βασίζεται στην επιλογή παραμονή ή καθόλου συμφωνία (no deal). Αλλά είναι παράξενο να μην δοθεί μια ευκαιρία στους πολίτες να αποδεχθούν την τωρινή συμφωνία της κυβέρνησης ως μία από τις επιλογές.

    Υπάρχει όμως και άλλος τρόπος, τον οποίο η πρόσφατη απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ για την ανάκληση του Άρθρου 50 ίσως να έχει φέρει στο προσκήνιο. Μετά από την απόφαση, ο Sir John Major έχει ζητήσει την άμεση ανάκληση του Άρθρου 50. Φοβούμαστε ότι μια τέτοια ενέργεια, θα στερούνταν νομιμότητας και ότι ένα δημοψήφισμα θα ήταν η ελάχιστη απαίτηση για να εξασφαλιστεί επαρκής υποστήριξη.

    Εάν το δημοψήφισμα ήταν αυτό που θα επιλεγόταν, υπάρχει μια επιπλέον παραλλαγή σε αυτό που θα μπορούσε να τεθεί ως ερώτημα, και αυτό είναι ένα ερώτημα "ναι ή όχι":

    4. Με βάση όσα γνωρίζετε μέχρι τώρα, θα επιλέγατε να ανακαλέσετε το Άρθρο 50; Αυτό πιστεύουμε ότι ουσιαστικά είναι το ίδιο με την δεύτερη επιλογή, αλλά χωρίς το δημοψήφισμα με τα τρία διλήμματα. Ας κοιτάξουμε λίγο πιο προσεκτικά στο τι σημαίνει.

    Η κύρια σημασία της απόφασης του δικαστηρίου της ΕΕ είναι ότι αναγνωρίζει την κυριαρχία μιας χώρας και ως εκ τούτου το δικαίωμά της να αλλάξει γνώμη. Την ίδια στιγμή, προσφέρει σημαντικές διευκρινίσεις σχετικά με το πώς και πότε θα μπορούσε να εξεταστεί μια τέτοια επιλογή. Το δικαστήριο θέσει προϋποθέσεις προκειμένου να διασφαλίσει ότι μια τέτοια ενέργεια δεν είναι ευκαιριακή ή σκόπιμη, καθώς θα έπρεπε να είναι "σαφής και χωρίς όρους". Αλλά επίσης προσφέρει σαφήνεια αναφορικά με το που αφήνει όλη τη διαδικασία και τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου στην ΕΕ. Η διαδικασία αποχώρησης θα έπρεπε να σταματήσει και το Ηνωμένο Βασίλειο θα συνέχιζε να έχει το status της συμμετοχής ως έχει, χωρίς να χάσει τη δυνατότητα εξαίρεσης ή έκπτωσης. Την ίδια στιγμή, θα παρείχε διαβεβαίωση στην ΕΕ ότι η άσκηση αυτής της επιλογής θα σήμαινε ότι έχει αλλάξει το συλλογικό πνεύμα του ζητήματος του Brexit.

    Εάν είσαι οπαδός της παραμονής στην ΕΕ θα χαιρέτιζες μια τέτοια επιλογή. Εάν είχες ψηφίσει υπέρ της εξόδου αλλά είχες αλλάξει γνώμη δεδομένων των πληροφοριών που θα είχες δυόμιση χρόνια μετά, τότε και πάλι θα ήταν ένα ευπρόσδεκτο βήμα. Εάν επικρατούσε το "ναι" και η κυβέρνηση ακολουθούσε αυτή την επιλογή, θα σταματούσε κάθε αβεβαιότητα και θα έμενε μόνο η αμηχανία, μέχρι όλοι να μάθαιναν να προχωρούν.

    Εάν είστε ένας πιστός οπαδός της εξόδου από την ΕΕ, τότε η επιλογή "όχι"  και πάλι σας επιτρέπει να προχωρήσετε στην τρέχουσα πορεία. Εάν επικρατούσε το "όχι", θα παρείχε σαφήνεια σε δύο πράγματα: πρώτον, θα σηματοδοτούσε την επιθυμία του Ηνωμένου Βασιλείου να αποχωρήσει από την ΕΕ -μια βεβαιότητα που θα ήταν χρήσιμη για να προχωρήσουμε προς τα εμπρός. Δεύτερον, θα έβγαζε την default θέση από την αφάνεια: θα υπήρχαν μόλις δύο επιλογές εν όψει και αυτές θα ήταν η συμφωνία της May ή το no deal. Η βουλή στη συνέχεια θα έπρεπε να επιλέξει σιωπηλά μία από τις δύο, αντί απλώς να απορρίψει τη μία.

    Αλλά αυτό μας φέρνει πίσω στο σημείο εκκίνησης. Αλλά εάν υπάρχει μια πλειοψηφία εναντίον ενός άτακτου Brexit, τότε αυτό το δημοψήφισμα ίσως να ήταν αυτό που η πρωθυπουργός χρειάζεται να περάσει τη συμφωνία της. Με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, θα υπήρχε σαφήνεια ως προς το τι πραγματικά θέλουν οι Βρετανοί, ένα ζήτημα που μπορεί να βοηθήσει σημαντικά σε αυτή τη διαδικασία.

    © Copyright Bruegel. Η μετάφραση του κειμένου έγινε από το Capital.gr. Η δημοσίευση της ελληνικής μετάφρασης δεν αποτελεί προϊόν επίσημης συνεργασίας

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: http://bruegel.org/2018/12/how-a-second-referendum-could-be-the-best-way-to-overcome-brexit-impasse/

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων