Της Abby McCloskey 

Έχουν οι πολιτικές του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ τη δύναμη να αντέξουν στο χρόνο; Η συμβατική σοφία της Ουάσινγκτον θα έλεγε όχι. Αλλά δεν ζούμε σε συμβατικούς καιρούς.

Εδώ και καιρό θεωρείται δεδομένο ότι οι νομοθετικές πράξεις έχουν μεγαλύτερη ισχύ και αντοχή από τις εκτελεστικές. Αυτό είναι εσκεμμένο. Η νομοθετική διαδικασία είναι δυσκίνητη και περίπλοκη, αλλά τελικά διαμορφώνεται από τις απόψεις 535 νομοθετών από περιφέρειες και πολιτείες σε ολόκληρη τη χώρα. Αντίθετα, τα εκτελεστικά διατάγματα είναι οι ιδιοτροπίες ενός και μόνο προσώπου. Για να τα ανατρέψει, ο επόμενος πρόεδρος δεν έχει παρά να τρίψει το ίδιο λυχνάρι του τζίνι.

Κανένας πρόεδρος στην πρόσφατη ιστορία δεν το έχει αποδείξει καλύτερα από τον Μπαράκ Ομπάμα. Και αυτό το λέω ως συντηρητικός. Στα δύο πρώτα χρόνια της θητείας του, πέρασε μια σειρά από εμβληματικούς νόμους - ένα ιστορικό πακέτο μέτρων τόνωσης της οικονομίας, τον νόμο για την προσιτή υγειονομική περίθαλψη ("Affordable Care Act" ή Obamacare) και τον νόμο Dodd-Frank. Εκείνη την εποχή, εργαζόμουν σε ένα κεντροδεξιό think tank που εξέδιδε καθημερινά εκθέσεις και άρθρα γνώμης για τους λόγους για τους οποίους αυτοί οι νόμοι ήταν λανθασμένοι.

Ωστόσο, σχεδόν 20 χρόνια αργότερα, παρά τις συντονισμένες προσπάθειες των Ρεπουμπλικανών, οι νόμοι αυτοί παραμένουν σε μεγάλο βαθμό σε ισχύ. Μάλιστα, τα νομοθετικά επιτεύγματα του Ομπάμα ήταν τόσο ανθεκτικά, που η πρόταση των Ρεπουμπλικανών για την υγειονομική περίθαλψη είναι να δημιουργήσουν μια παράλληλη εκδοχή του ACA με βάση το "MAHA” (Make America Healthy Again).

Αντίθετα, ο Τραμπ έχει υπογράψει πολύ λιγότερους νόμους από οποιονδήποτε άλλο πρόεδρο του 21ου αιώνα. Υπολογίζεται ότι ο Τραμπ υπέγραψε μόλις 38 νομοσχέδια το 2025, συμπεριλαμβανομένου του ριζοσπαστικού One Big Beautiful Bill Act, ενώ άλλοι σύγχρονοι πρόεδροι έχουν υπογράψει μεταξύ 80 και 120 νόμους κατά το πρώτο έτος της θητείας τους. 

Αντ' αυτού, ο Τραμπ έχει βασιστεί σε εκτελεστικά διατάγματα. Πέρυσι, υπέγραψε 225 από αυτά - τον υψηλότερο ετήσιο αριθμό από τον Φράνκλιν Ντ. Ρούζβελτ το 1933 - και τετραπλάσιο του μέσου όρου των σύγχρονων προέδρων. (Ακόμη και ο πρόεδρος Ομπάμα με το περίφημο "pen and phone" του δεν ξεπέρασε ποτέ τα 42 ετησίως.)

Η προτίμηση του Τραμπ για εκτελεστικές ενέργειες έναντι νομοθετικών συμβιβασμών θα πρέπει να ανησυχεί τους υποστηρικτές του και να παρηγορεί σε κάποιο βαθμό τους επικριτές του. Ένας διαφορετικός Ρεπουμπλικανός πρόεδρος - και σίγουρα ένας Δημοκρατικός - θα μπορούσε να αναιρέσει μεγάλο μέρος του έργου που έχει επιτελεστεί, και αν αυτό είναι μη δημοφιλές, θα το έκανε μάλιστα με ιδιαίτερο ζήλο.  

Όμως - και είναι ένα σημαντικό "όμως" -  η κληρονομιά μιας προεδρίας δεν περιορίζεται μόνο στην πολιτική. Αυτή είναι η κορυφή της πυραμίδας, κάτω από την οποία βρίσκονται οι κανόνες και οι θεσμοί, πολλοί από τους οποίους σφυρηλατήθηκαν σε βάθος χρόνου. Σκεφτείτε την άρνηση του Τζορτζ Ουάσινγκτον να αναλάβει τρίτη θητεία. Ή την επιείκεια του Αβραάμ Λίνκολν προς τους αντιπάλους του στη Συνομοσπονδία. Οι κανόνες μετατρέπονται σε ένα είδος θεμελίου που στηρίζει όλα τα άλλα, επιτρέποντάς μας να χτίζουμε νέους νόμους και κανόνες πάνω σε αυτή τη βάση.

Δεν ισχύει το ίδιο για το Τραμπ 2.0. Τους τελευταίους δώδεκα μήνες, αυτό το θεμέλιο έχει ραγίσει. Για τους μακροχρόνιους συμμάχους μας, στους οποίους επιβάλλουμε δασμούς (μερικές φορές υψηλότερους από ό,τι στους εχθρούς μας) και τους οποίους απειλούμε. Για τους μετανάστες, ακόμη και εκείνους που βρίσκονται εδώ νόμιμα, οι οποίοι φοβούνται να βγουν από το σπίτι τους για να πάνε στην εκκλησία ή στο σχολείο. Για τους δημόσιους υπαλλήλους, που δαιμονοποιήθηκαν άδικα, απολύθηκαν χωρίς λόγο και διώχθηκαν ποινικά. Για τους δημοσιογράφους που έχουν επικρίνει την κυβέρνηση, κατέληξαν σε κυβερνητικές "μαύρες λίστες" και ήρθαν αντιμέτωποι με μηνύσεις. Για τους ερευνητές σε πανεπιστήμια ή στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση, των οποίων η χρηματοδότηση έχει διεκόπη επειδή ξεπέρασαν τις κομματικές γραμμές. Για τους κατοίκους των πόλεων, των οποίων η ζωή έχει διαταραχθεί από τις εκτεταμένες επιδρομές κατά των μεταναστών και όλες τις θανατηφόρες συνέπειές τους. Ακόμη και για τους καταδικασμένους εγκληματίες, με τεράστιο αριθμό απονομής χάριτος τον τελευταίο χρόνο.

Ελάχιστα από αυτά συνέβησαν μέσω των "επίσημων οδών χάραξης πολιτικής" όπως έχουμε συνηθίσει. Αλλά ο αντίκτυπος μπορεί να έχει ακόμη μεγαλύτερη διάρκεια. Σκεφτείτε ότι ακόμα και αν οι Δημοκρατικοί κερδίσουν τη Βουλή το φθινόπωρο, ή ένας Δημοκρατικός πρόεδρος αναλάβει τα ηνία το 2028, κάποιος μπορεί να το ξανασκεφτεί πριν περάσει τα σύνορα, ακόμη και νόμιμα. Ένας απόφοιτος πανεπιστημίου μπορεί να το ξανασκεφτεί πριν μπει στο δημόσιο. Δημοσιογράφοι και ακαδημαϊκοί μπορεί να το ξανασκεφτούν πριν τα βάλουν με την εξουσία. Και οι σύμμαχοί μας μπορεί να το ξανασκεφτούν πριν μας εμπιστευτούν ότι θα τους υποστηρίξουμε. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Καναδάς ήδη εξετάζει σενάρια στρατιωτικής άσκησης για το ενδεχόμενο αμερικανικής εισβολής.

Ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί αναμφίβολα χαίρονται βλέποντας τα θεμέλια να μετατοπίζονται, να τίθενται υπό επιτήρηση παράτυποι μετανάστες, δια βίου γραφειοκράτες, ΝΑΤΟ και "μπλε" πόλεις.

Όμως, ας αφήσουμε για μια στιγμή κατά μέρος την ταυτότητα του σημερινού προέδρου. Οι αλλαγές στα θεμέλια αφορούν επίσης το ποιος θα μπορούσε να είναι ο επόμενος πρόεδρος. Για παράδειγμα, τι θα συμβεί αν αναδυθεί μια αριστερή εκδοχή του Τραμπ, που θα επεκτείνει την εξουσία με παρόμοιους τρόπους; Θα μπορούσαν οι επιθέσεις του Τραμπ στις "μπλε" πόλεις να αντιστραφούν, με τη διακοπή χρηματοδότησης σε πολιτείες που απαγορεύουν τις αμβλώσεις; Θα μπορούσε να δοθεί καθεστώς πολιτείας στο Πουέρτο Ρίκο και την Ουάσινγκτον (D.C.); Ή να καταργηθούν τα φορολογικά προνόμια των θρησκευτικών ιδρυμάτων; 

Ιστορικά, όταν ένας πρόεδρος έμπαινε στον Λευκό Οίκο, το αξίωμα τον διαμόρφωνε. Ο Τραμπ όμως διαμόρφωσε ο ίδιος τον Λευκό Οίκο. Διεύρυνε τα όρια, επέκτεινε το πεδίο του εφικτού, και η εξουσία απεχθάνεται το κενό. Αυτό είναι φυσικά το νόημα του συντηρητισμού, να προχωράμε αργά, να βαδίζουμε απαλά, γιατί όλα έχουν απρόβλεπτες συνέπειες. Η εμπιστοσύνη, άπαξ και χαθεί, δύσκολα αποκαθίσταται. 

Οι βαθιές και διαρκείς επιπτώσεις της δεύτερης θητείας του Τραμπ δεν θα προέλθουν από τη νομοθεσία ή τις λεπτομέρειες των εκτελεστικών διαταγμάτων, αλλά από το γεγονός ότι ο αμερικανικός τρόπος διακυβέρνησης έχει αλλάξει.

Ορισμένοι σκεπτικιστές ίσως αμφιβάλλουν, επισημαίνοντας πόσο γρήγορα μπορεί να αλλάξει το πνεύμα των καιρών - όπως συνέβη με την άνοδο και την πτώση του κινήματος "woke" από το 2020 έως το 2025.

Ωστόσο, τείνω να πιστεύω ότι το τρέχον κλίμα θα παραμείνει για καιρό· θα διαποτίσει πτυχές της ζωής που θα προτιμούσαμε να μείνουν ανεπηρέαστες και θα χρησιμοποιηθεί με τρόπους που δεν γνωρίζουμε ακόμη.