Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 02-Νοε-2017 00:16

    Το εργαλείο που χρειάζονται περισσότερο σήμερα οι Κεντρικοί Τραπεζίτες

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου
    Μήπως τα μοντέλα του είναι παρωχημένα;

     

    Tου Jean-Filippe Bouchaud

    Τους τελευταίους του μήνες ως πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας το 2011, ο Jean-Claude Trichet εξέφραζε την απογοήτευσή του ότι "στην κρίση αισθανόμαστε εγκαταλελειμμένοι από τα συμβατικά εργαλεία". Τα οικονομικά μοντέλα, υποστήριζε, μπορούν να διδαχτούν από άλλους κλάδους όπως η φυσική, η μηχανική και η ψυχολογία. Θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψιν το απλό γεγονός ότι οι άνθρωποι δεν είναι ορθολογικοί, ιδιαίτερα σε μια κρίση.

    Οι εκκλήσεις του κατέληξαν σε ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα αφιερωμένο στην οικοδόμηση μοντέλων που αντιπροσωπεύουν περισσότερο την πραγματική οικονομία, ιδίως σε μοντέλα που αντικατοπτρίζουν την επαναλαμβανόμενη ροπή των οικονομιών να δημιουργούν κρίσεις. Τα μοντέλα αυτά, μπήκαν στο συρτάρι από τους mainstream οικονομολόγους και τις κεντρικές τράπεζες που παραμένουν αφοσιωμένοι στα παραδοσιακά εργαλεία, αλλά σήμερα φαντάζουν πιο εύστοχα από ποτέ. Η χρήση τους θα υποδείκνυε, για παράδειγμα, ότι η τρέχουσα στόχευση για τον πληθωρισμό είναι πολύ χαμηλή.

    Στο επίκεντρο της παραδοσιακής μακροοικονομίας βρίσκεται το δυναμικό στοχαστικό μοντέλο γενικής ισορροπίας (DSGE) πάνω στο οποίο στηρίχτηκαν οι νομισματικές πολιτικές που αποφασίστηκαν τις τελευταίες δεκαετίες. Τα μοντέλα DSGE υποθέτουν ότι η οικονομία κινείται πάντοτε προς μια προκαθορισμένη ισορροπία, η οποία εγγενώς αποκλείει τις κρίσεις και βασίζεται στην υποβάθμιση των βασικών οικονομικών παραγόντων σε απλούς "αντιπροσωπευτικούς λήπτες αποφάσεων" -με άλλα λόγια, ένα άτομο και μία επιχείρηση.

    Οι περιορισμοί είναι προφανείς. Το μοντέλο υποθέτει ότι κάθε μονάδα συμπεριφέρεται απολύτως ορθολογικά και με απεριόριστο ένστικτο. Η προσέγγιση και οι μέθοδοι του μοντέλου DSGE αναφέρονται σε έναν κόσμο ο οποίος δεν διέθετε τόσα δεδομένα και υπολογιστική ισχύ, ενώ η εξάρτησή του από τα μαθηματικά και ένα καθορισμένο σύνολο εξισώσεων αντικατοπτρίζουν τις δεξιότητες των κλασικά εκπαιδευμένων οικονομολόγων.

    Δεν προκαλεί έκπληξη ότι αυτές οι τεχνικές έχουν εμφανίσει επανειλημμένως τα ίδια προβλήματα. Στο πρόσφατο ετήσιο συνέδριο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, ο πρώην επικεφαλής οικονομολόγος του Ταμείου, Olivier Blanchard, αμφισβήτησε το κατά πόσο διαθέτουμε κατάλληλα εργαλεία νομισματικής πολιτικής για την αντιμετώπιση της επόμενης ύφεσης. Οι δυτικές οικονομίες αντιμετωπίζουν πλήθος προκλήσεων -από τα επίπεδα του παγκόσμιου χρέους έως το γρίφο της επίμονα χαμηλής αύξησης των μισθών σε συνδυασμό με τη χαμηλή ανεργία- και τα υπάρχοντα μοντέλα δεν βοηθούν.

    Η εναλλακτική λύση, η οποία χρησιμοποιείται με επιτυχία σε πολλούς άλλους τομείς, είναι η προσέγγιση στη βάση των δρώντων (agent based), η οποία χρησιμοποιεί ηλεκτρονικές προσομοιώσεις μιας οικονομίας δημιουργώντας ρεαλιστικούς "οικονομικούς λήπτες αποφάσεων" που συμπεριφέρονται και αλληλεπιδρούν μεταξύ τους με βάση την παρατηρούμενη ιστορική δραστηριότητα. Σε αντίθεση με το μοντέλο DSGE, τα μοντέλα που βασίζονται στους λήπτες αποφάσεων, δημιουργούν μια σειρά οικονομικών παραγόντων των οποίων η συμπεριφορά είναι πιο αντιπροσωπευτική της πραγματικής ζωής. Οι λήπτες αποφάσεων, για παράδειγμα τα νοικοκυριά ή οι επιχειρήσεις, χρησιμοποιούν διαισθητικούς κανόνες και μπορούν να μάθουν και να προσαρμοστούν σε προηγούμενα σενάρια. Αυτά τα μοντέλα είναι ιδιαίτερα εύστοχα και χρήσιμα σε καταστάσεις που βασίζονται στην ακριβή αναπαράσταση της ανθρώπινης συμπεριφοράς.

    Η μοντελοποίηση με συστήματα δρώντων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την προσομοίωση των υπολογιστών και η πολυχρηστικότητά της έχει φυσική εφαρμογή στον κόσμο της επιστήμης, όπως η φυσική και η εξελικτική βιολογία, αλλά και σε πιο απτές εφαρμογές όπως η διαχείριση της κυκλοφορίας ή η χρήση ηλεκτρικής ενέργειας. Στη δημόσια ασφάλεια έχουν γίνει εξαιρετικές έρευνες σε διάφορες καταστάσεις όπως η ροή ανθρώπων ή αυτοκινήτων ή η εξάπλωση ασθενειών. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο πρωταρχικός στόχος είναι να αποφευχθεί μια κρίση, είτε πρόκειται για ποδοπάτημα, είτε για κυκλοφοριακή συμφόρηση, είτε για θανατηφόρα πανδημία. Αυτά τα μοντέλα χρησιμοποιούνται επίσης με επιτυχία από μερικούς διαχειριστές περιουσιακών στοιχείων, όπως αυτός για τον οποίο εργάζομαι, και πιθανότατα θα γίνουν πιο συνηθισμένα τα επόμενα χρόνια. Μπορούν να γίνουν εξαιρετικά χρήσιμα για τον καθορισμό της νομισματικής πολιτικής.

    Τον Ιούνιο του τρέχοντος έτους, η Janet Yellen, Πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, ζήτησε ιδέες σχετικά με το πώς οι Κεντρικές Τράπεζες θα πρέπει να ορίζουν τον στόχο τους για τον πληθωρισμό, τον οποίο η συμβατική συλλογιστική τοποθετεί στο περίπου 2%. Πολλοί ακαδημαϊκοί ενώσαμε τις δυνάμεις τους για να προσεγγίσουν αυτό το πρόβλημα χρησιμοποιώντας ένα μοντέλο βασισμένο σε δρώντες. Η δουλειά μας (Optimal Inflation: Insights from Model-Based Model) έδειξε κάτι διαφορετικό από το μοντέλο DSGE, το οποίο υποδεικνύει ότι ο βέλτιστος στόχος είναι κάτω από 2%. Διαπιστώσαμε ότι με την αύξηση του στόχου για τον πληθωρισμό τόσο η ανεργία όσο και η παραγωγή βελτιώθηκαν και οι περιπτώσεις αρνητικών επιτοκίων ήταν λιγότερο πιθανές. Το μοντέλο μάς έδειξε επίσης ότι οι υπερβολικά χαμηλοί στόχοι για τον πληθωρισμό είναι γενικά επιζήμιοι για μια οικονομία που ελέγχεται από την κεντρική τράπεζα. Αυτά είναι σημαντικά συμπεράσματα τα οποία αμφισβητούν μια θεμελιώδη αρχή της νομισματικής πολιτικής και αξίζουν περαιτέρω διερεύνηση.

    Η μετάβαση από τους άκαμπτους τύπους στη μοντελοποίηση του υπολογιστή είναι εφικτή. Η επιστήμη του κλίματος υπέστη μια πολύ παρόμοια μετάβαση στις αρχές της δεκαετίας του 1990 με τους μηχανικούς υπολογιστών να εργάζονται μαζί με τους κλιματολόγους. Ως αποτέλεσμα, έχουμε μια πολύ βαθύτερη κατανόηση των πιθανών επιπτώσεων της αύξησης της θερμοκρασίας από ανθρώπινο παράγοντα. Ακόμη και αν η αριθμητική προσομοίωση μοντέλων που βασίζονται στους δρώντες είναι μόνο ένα άλλο κλειδί στην εργαλειοθήκη του οικονομολόγου, θα δώσει μια πιο πλούσια εικόνα του τρόπου με τον οποίο η οικονομία και τα άτομα είναι πιθανό να αντιδράσουν κάτω από διαφορετικές συνθήκες. Το πιο σημαντικό είναι ότι μπορεί να μας βοηθήσει να καταλάβουμε πώς συστήματα με πολλούς διαφορετικούς δρώντες θα συμπεριφερθούν σε περιόδους οικονομικού άγχους.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων