Του Άγη Βερούτη

Τις προηγούμενες ημέρες ακούσαμε τον Ερντογάν να λέγει ότι η Τουρκία επιθυμεί να επανεκκινήσει τη διαδικασία ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτός ήταν ένας στόχος που στο παρελθόν η Ελλάδα υποστήριξε ενεργά και με θέρμη, καθώς το ελληνικό πολιτικό σύστημα του παρελθόντος θεώρησε ότι η όρεξη για τα οφέλη της εισόδου της στην ΕΕ, θα ήταν για την Τουρκία επαρκές αντικίνητρο για τη συνέχιση της εχθρικής συμπεριφοράς της προς την Ελλάδα, και κίνητρο για να συναινέσει για να λύσει τις όποιες διαφορές επί της υφαλοκρηπίδος με λιγότερο μαξιμαλιστικές θέσεις. 

Αυτή η θεώρηση αποδείχθηκε λάθος.

Όχι μόνο δεν ήταν επαρκές κίνητρο για την Τουρκία, το να μοιράζεται τα οφέλη της ΕΕ με τα υπόλοιπα μέλη, ώστε να συμμαζευτεί στα χιλιάδες μέτωπα που αποκλίνει από τη βασική ευρωπαϊκή ιδεολογία και νομοθεσία, αλλά χρησιμοποίησε τα προνόμια που προσφέρει η ΕΕ κατά το μεταβατικό καθεστώς της υπό ένταξη χώρας ώστε να ενδυναμώσει το εμπόριό της με την ΕΕ, και μετά να διοχετεύει τεράστια κονδύλια από αυτά τα κέρδη σε αναθεωρητικές ενέργειες έναντι άλλων γειτονικών της χωρών.

Η Τουρκία επενέβη αποσταθεροποιητικά τόσο εντός Βορείου Ιράκ ενάντια στους Κούρδους της περιοχής, όσο και στην αποσταθεροποίηση της Συρίας, όσο και δια των Αδελφών Μουσουλμάνων στην απόπειρα αποσταθεροποίησης της Αιγύπτου, αλλά και για τη στήριξη των στελεχών της Χαμάς που προσπαθούσαν να αποσταθεροποιήσουν την όποια εκεχειρία (ή έστω ισορροπία τρόμου) ανάμεσα στο Ισραήλ και την Παλαιστίνη, στο Λίβανο, στη Λιβύη και τελικά πιθανόν και σε εμπορικές συναλλαγές με το ISIS.

Τί έχει αλλάξει προς το καλύτερο από την εποχή που η Τουρκία αποκήρυξε την ενταξιακή πορεία της; 

Μάλλον τίποτα...

Τί θα είχε σήμερα η Ελλάδα να ωφεληθεί από τη στήριξη της ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ, βλέποντας ότι όλα σε όσα προσέβλεπε από τον "εξευγενισμό” της αναθεωρητικής γείτονος στο παρελθόν αποδείχθηκαν φρούδες ελπίδες.

Η χθεσινή αποδοχή του Ερντογάν για την είσοδο της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ μετά από εξωφρενικά παζάρια με τους Αμερικανούς για ενάμιση χρόνο, δίνει το πνεύμα όσων θα μπορούσαν να συμβούν στην Ενωμένη Ευρώπη αν μια Τουρκία πλήρες μέλος είχε την ευκαιρία να μπλοκάρει με βέτο τη λειτουργία της μέχρι να ανατέλλει ο ήλιος από τη Δύση.

Ίσως η Ευρωπαϊκή Ένωση να μπορούσε να απορροφήσει μετά από 20-25 χρόνια ενταξιακής διαδικασίας μια χώρα όπως η Τουρκία. 

Αυτό που δεν είναι καθόλου σίγουρο είναι αν μετά από αυτή την ένταξη, η Ευρωπαϊκή Ένωση, με τον τρόπο που λειτουργεί σήμερα θα μπορούσε να επιβιώσει για πολύ από την ένταξη της Τουρκίας στους κόλπους της.

Και αυτό είναι κάτι που θέλει πολλή σκέψη, και πολλές αλλαγές στη δομή της Ευρώπης.

Το αν τελικά αξίζει ή μπορούν να γίνουν τόσες αλλαγές στη δομή της Ε.Ε. προκειμένου να μπορέσει να αντέξει να εντάξει την Τουρκία στους κόλπους της, είναι κάτι που θα αποφασίσουν οι λαοί των χωρών-μελών της δια της επιλογής εκείνων των επόμενων κυβερνήσεων που ή θα στηρίζουν ή θα αρνούνται την ένταξή της, κατά την επιλογή των Ευρωπαίων ψηφοφόρων.

Ίσως προ εικοσαετίας, που οι συνθήκες ήταν ευνοϊκότερες, η Τουρκία να είχε καταφέρει να ενταχθεί στην ΕΕ αν είχε επιλέξει να ξοδέψει την ενέργεια και τους πόρους της στη σύγκλιση αντί στο Νεο-οθωμανικό αφήγημα της.

Τώρα ίσως να χρειαστεί να περιμένει πολλά χρόνια ώσπου να είναι ξανά γόνιμο το έδαφος για μια τέτοια συζήτηση.

Είναι τόσο μακρόπνοος ο στόχος, που τελικά θα τεθεί στην κρίση των Ευρωπαίων ψηφοφόρων, και όπως δείχνει η επιταχυνόμενη στροφή των Εθνικών Κοινοβουλίων των χωρών μελών της ΕΕ προς τα δεξιά, προς την αντίθεση μάλλον για τις μεταναστευτικές ροές από ριζικά διαφορετικές από τις Ευρωπαϊκές κουλτούρες παρά στην υποστήριξη όπως δείχνουν η άνοδος του AfD στη Γερμανία και της Λεπέν στη Γαλλία, μάλλον η απάντηση αυτή θα είναι αρνητική. 

Καταφατική απάντηση δεν θα είναι σε θέση να δώσει κανένας Ευρωπαίος πολιτικός, πλην εκείνων που η θητεία θα ξεκινά σε 20 χρόνια από σήμερα.

Ίσως και αργότερα...

agissilaos@gmail.com