Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 29-Δεκ-2022 00:05

    Να μπουν στο μικροσκόπιο της Δικαιοσύνης τα "celebrities-γεράκια" των κρυπτονομισμάτων

    Να μπουν στο μικροσκόπιο της Δικαιοσύνης τα "celebrities-γεράκια" των κρυπτονομισμάτων
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Θυμάστε όταν ο ηθοποιός Matt Damon έλεγε ότι "η τύχη ευνοεί τους τολμηρούς" που επενδύουν στην Crypto.com; Ή όταν ο σκηνοθέτης Spike Lee επικρότησε την ψηφιακή επανάσταση του Coin Cloud; Μετά τη δραματική κατάρρευση του ανταλλακτηρίου FTX, οι κ.κ. Damon και Lee –όπως και οι περισσότεροι celebrities που διαφημίζουν τα κρυπτονομίσματα– τηρούν σιγήν ιχθύος – και καλώς.

    Η κλίμακα και η επιρροή των σταρ που προώθησαν τα κρυπτονομίσματα μέσω διαφημιστικών σλόγκαν υπήρξαν κατακλυσμιαίες. Σήμερα, όμως, κρυπτονομίσματα "βυθίζονται", εταιρείες χρεοκοπούν και αποταμιεύσεις επενδυτών εξανεμίζονται.

    Ως πρώην επικεφαλής του Office of Internet Enforcement της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, πιστεύω ότι οι ρυθμιστικές αρχές έχουν θέσει στο στόχαστρό τους ορισμένους από αυτούς τους διάσημους θιασώτες των crypto και, όταν πρέπει, θα τους κυνηγήσουν επιθετικά. Η αγορά ενός Gatorade ή ενός Rolex που διαφημίζει ένας celebrity πιθανόν δεν έθεσε ποτέ σε κίνδυνο τις αποταμιεύσεις κάποιου. Αλλά η αγορά ενός διαφημιζόμενου κρυπτονομίσματος το έκανε, και οι ενέργειες αυτών των ανθρώπων αιτιολογούν –έστω– το να τεθούν υπό αυστηρή έρευνα.

    Με δεδομένο το "μακελειό" που έχουν υποστεί οι επενδυτές των κρυπτονομισμάτων, η αμερικανική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και το Υπουργείο Δικαιοσύνης ίσως εντείνουν τις κινήσεις τους. Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς έχει ήδη υπάρξει αρκετά επιθετική όσον αφορά την προώθηση κρυπτονομισμάτων, υποβάλλοντας πάνω από 100 αγωγές και κερδίζοντας όλες όσες έχω εξετάσει. Τόσο η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς όσο και το Υπουργείο Δικαιοσύνης έχουν συγκροτήσει ειδικά κλιμάκια για την αγορά των crypto, και αναμένουν να πιάσουν δουλειά.

    Η χρονική στιγμή δεν ήταν καλή. Πολλοί celebrities διαφήμιζαν ότι η επένδυση στα κρυπτονομίσματα μπορεί να σου αλλάξει τη ζωή, την ώρα που η κερδοσκοπική παραφορά έφτανε στο απόγειό της. 

    Στην πρόσφατη αγωγή της σε βάρος του ιδρυτή του FTX, Sam Bankman-Fried, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς υποστήριξε ότι το ανταλλακτήριο είχε συνεργαστεί με celebrities για να προωθήσει το brand name του ως "αξιόπιστο". Μεταξύ άλλων, οι Tom Brady, Gisele Bündchen, Stephen Curry, αλλά και το πρωτάθλημα του μπέιζμπολ και η ομάδα μπάσκετ των Miami Heat, όπως φάνηκε σε υλικό που παρουσιάστηκε σε τουλάχιστον έναν επενδυτή. Η διατύπωση υποδηλώνει πως η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς θεωρεί ότι η χρησιμοποίηση celebrities από το FTX λειτούργησε ως ζωτικής σημασίας πτυχή του φερόμενου ως σχεδίου του κ. Bankman-Fried και πιθανότατα θα διερευνήσει τη φύση τόσο των συμφωνιών μεταξύ celebrities και FTX, όσο και της κοινής τους προσπάθειας. 

    Ορισμένοι διάσημοι ενδέχεται να επικαλεστούν την Πρώτη Τροποποίηση για την προστασία τους. Αλλά η Πρώτη Τροποποίηση δεν μπορεί να αποτελέσει εργαλείο υπεράσπισης σε μια καταγγελία περί απάτης. Μέχρι σήμερα, δεν ξέρουμε εάν αυτοί οι celebrities γνώριζαν κάτι –και τι;– για τις εταιρείες που προωθούσαν. Το να απαγγελθούν κατηγορίες σε βάρος τους εξαρτάται από το τι γνώριζαν και πότε, ποιες ερωτήσεις έκαναν (εάν έκαναν) στους διαφημιζόμενους, τον βαθμό εμπλοκής τους, τη φύση της αποζημίωσής τους, το εάν ζήτησαν τη γνώμη κάποιου ειδικού όπως ο νομικός τους σύμβουλος, και οποιοδήποτε άλλο στοιχείο αποδεικνύει τη συνενοχή τους σε ενδεχόμενη αδικοπραξία.

    Οι δικαστές αξιώνουν από τους επενδυτές κοινή λογική και να ενεργούν βάσει λογικής προτού στοιχηματίσουν με βάση "το πνεύμα της εποχής", όπως δήλωσε πρόσφατα ένας δικαστής. Αλλά εάν μια διασημότητα διευκολύνει ή επιτρέπει μια απάτη, αυτό είναι άλλης τάξεως θέμα.

    Γι’ αυτό και οι περιπτώσεις των celebrities που διαφήμιζαν κρυπτονομίσματα δεν είναι όλες ίδιες από νομική άποψη. Μια απλή εμφάνιση σε ένα διαφημιστικό σποτ ή ένα χαμόγελο σε διαφημιστική πινακίδα δεν μπορεί να δικαιολογήσει ομοσπονδιακή δίωξη. Τόσο ο κ. Curry, ο "αστέρας" του NBA, όσο και ο κωμικός ηθοποιός Larry David έστειλαν ξεκάθαρα το μήνυμα μέσω των διαφημίσεων όπου συμμετείχαν για το FTX ότι δεν ήταν ειδικοί. (Σε μια κωμική ανατροπή, ο κ. David αμφέβαλε μάλιστα για το αν η επένδυση στο ανταλλακτήριο είχε νόημα).

    Πιο ευάλωτοι στο ενδεχόμενο έρευνας εναντίον τους είναι οι celebrities ίσως γνώριζαν ή δεν γνώριζαν από αμέλεια ότι η εταιρεία με την οποία συνεργάστηκαν φέρεται να εξαπατούσε τους επενδυτές. Σε αρκετές διαφημίσεις ο κ. Brady και η κατά τον επίμαχο χρόνο σύζυγός του, κα Bündchen, δεν αποστασιοποιήθηκαν όπως έκαναν οι κ.κ. Curry και David – επιπλέον η κα Bündchen διετέλεσε σύμβουλος περιβαλλοντικών και κοινωνικών πρωτοβουλιών για το FTX.

    Υπάρχουν και οι περιπτώσεις των Kevin O'Leary και Mark Cuban, επιχειρηματιών κύρους με πρωταγωνιστικό ρόλο στην εκπομπή "Shark Tank" του CNBC, όπου αξιολογούν προτάσεις για επενδυτικές ευκαιρίες. Τόσο ο κ. O'Leary όσο και ο κ. Cuban είναι διάσημοι λόγω της επιχειρηματικής τους δεινότητας, οπότε οι επενδυτές αναμφισβήτητα λαμβάνουν τις προτάσεις τους πιο σοβαρά από ό,τι άλλων διασημοτήτων.

    Ο κ. O'Leary αμείφθηκε με περίπου 15 εκατ. δολάρια για να προωθήσει το FTX. Σε ένα βίντεο που φέρεται να αναρτήθηκε στον ιστότοπό του λίγο πριν το FTX χρεοκοπήσει, έλεγε: "Αν υπάρχει ένα μέρος όπου δεν θα είχα ποτέ μπελάδες, αυτό είναι το FTX".

    Ο κ. O'Leary δήλωσε πρόσφατα ότι υπέστη ζημιές λόγω της κατάρρευσης του FTX, αλλά θα αντεπεξέλθει. Πιθανώς δεν μπορούν να πουν το ίδιο λιγότερο τυχεροί υποστηρικτές των crypto που ρίσκαραν τις οικονομίες τους αφού άκουσαν τις "ακροβασίες" του κ. O'Leary.

    Οι οπαδοί του κ. Cuban ίσως έχουν υποστεί την ίδια μοίρα εξαιτίας της συμφωνίας που συνήψαν οι Dallas Mavericks, ομάδα του NBA ιδιοκτησίας Cuban, με τη Voyager Digital, μια εταιρεία παροχής χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών σε κρυπτονομίσματα. Σε αντίθεση, για παράδειγμα, με μια χορηγία από μάρκα μπύρας, η συνεργασία Mavericks/Voyager περιγράφηκε από τους επικεφαλής της ως κάτι που μοιάζει με crypto-σύμπραξη.

    Ο κ. Cuban ανέφερε σε συνέντευξη Τύπου που δόθηκε για τη συνεργασία Voyager/Mavericks: "Θεωρούμε ότι ταιριάζει απόλυτα στους οπαδούς των Mavs όλων των ηλικιών". Πρόσθεσε ότι "δουλεύοντας μαζί θα είμαστε στην πρώτη γραμμή της καινοτομίας. Θα βρούμε νέους τρόπους για να παρουσιάσουμε στους οπαδούς των Mavs τα κρυπτονομίσματα".

    Οκτώ μήνες μετά, η Voyager κήρυξε πτώχευση και, λίγο αργότερα, πελάτες της Voyager κατέθεσαν ομαδική αγωγή σε ομοσπονδιακό δικαστήριο της Φλόριντα σε βάρος του κ. Cuban, διευθύνοντος συμβούλου της Voyager και των Dallas Mavericks.

    Τo πραγματικά οδυνηρό είναι ότι τα θύματα εκμετάλλευσης στην αγορά κρυπτονομισμάτων είναι συνήθως άνθρωποι που δεν έχουν την πολυτέλεια να χάσουν όσα έχουν επενδύσει. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι οι θιασώτες των ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων υποστήριξαν ότι τα crypto είναι ένας επαναστατικός εξισορροπητικός παράγοντας για αυτούς που δεν έχουν καταθέσεις. Κατά τη γνώμη μου, στην πραγματικότητα τα κρυπτονομίσματα είναι ακριβώς το αντίθετο και ένα ακόμη παράδειγμα αυτού που οι μελετητές έχουν ορίσει ως "ληστρική ένταξη" – εν ολίγοις, οι μη έχουσες και δυσαρεστημένες ομάδες ανθρώπων αποκτούν πρόσβαση στη συγκεκριμένη αγορά υπό την αιγίδα της ένταξης, αλλά αυτή η πρόσβαση μπορεί να επιδεινώσει την κατάστασή τους.

    Πέρυσι, μελέτη του Πανεπιστημίου του Σικάγο διαπίστωσε ότι στις ΗΠΑ το 44% των ανθρώπων που είχαν στην κατοχή τους και συναλλάσσονταν με κρυπτονομίσματα δεν ήταν "λευκοί". Τα πράγματα είναι ακόμα χειρότερα, αφού μελέτη της J.P. Morgan που δημοσιεύθηκε πρόσφατα έδειξε ότι οι άνθρωποι με χαμηλότερο εισόδημα πολύ πιθανόν να αγόρασαν κρυπτονομίσματα όταν οι τιμές έκαναν ράλι σε αντίθεση με τους καλύτερα αμειβόμενους και ως εκ τούτου έχουν υποφέρει δυσανάλογα.

    Όπως τα δανειστήρια payday ανοίγουν ως επί το πλείστον σε συνοικίες Αφροαμερικανών ή Ισπανόφωνων, το ίδιο φαίνεται να συμβαίνει και με τα ATM κρυπτονομισμάτων (που χρεώνουν τέλη από 7 έως 20% ανά συναλλαγή).

    Όταν εταιρείες όπως το FTX χρεοκοπούν, οι πελάτες τους πολύ συχνά χαρακτηρίζονται ως μη εξασφαλισμένοι πιστωτές, είναι οι τελευταίοι στη σειρά προς αποζημίωση, και έχουν ελάχιστες πιθανότητες να ανακτήσουν τα χαμένα. Όταν ρυθμιστικές αρχές και εισαγγελείς ψάχνουν βαθιά για να διαπιστώσουν ποιος είναι υπεύθυνος, η φήμη δεν θα πρέπει να δίνει αποφυλακιστήριο σε κανέναν πριν να πληρώσει το τίμημα. 

    * Ο John Reed Stark είναι ανώτερος συνεργάτης στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Duke. Από το 1998 έως το 2009 διετέλεσε επικεφαλής του Office of Internet Enforcement της αμερικανικής Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. 

    © 2022 Διατίθεται από το "The New York Times Licensing Group"

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ