Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 25-Οκτ-2022 00:05

    Τα μέτρα απελπισίας του Πούτιν δεν θα του αποφέρουν αυτό που θέλει

    Τα μέτρα απελπισίας του Πούτιν δεν θα του αποφέρουν αυτό που θέλει
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Απέναντι στην αλλαγή της κατάστασης ο Βλαντιμίρ Πούτιν καταφεύγει σε μέτρα απελπισίας.

    Πρώτα, υπήρξε η εντολή επιστράτευσης 300.000 Ρώσων πολιτών. Μετά ήρθε η παράνομη προσάρτηση τεσσάρων ουκρανικών περιοχών και ο διορισμός νέου διοικητή, του στρατηγού Σεργκέι Σουροβίκιν, για να ηγηθεί της πολεμικής επιχείρησης. Τις προηγούμενες μέρες, ως αντίποινα για μια επίθεση στη γέφυρα του Κερτς, τον βασικό οδικό άξονα της Ρωσίας προς την Κριμαία, το Κρεμλίνο εκτόξευσε περισσότερους από 100 πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς στην Ουκρανία, σκοτώνοντας πάνω από 35 άμαχους και πλήττοντας το 30% των ουκρανικών εγκαταστάσεων παραγωγής ενέργειας.

    Αλλά αν ο κ. Πούτιν έλπιζε να αλλάξει τη δυναμική του πολέμου στο πεδίο της μάχης, μάλλον θα απογοητευτεί. Ο συνδυασμός τεσσάρων παραγόντων περιορίζει σταθερά τις προοπτικές της Ρωσίας στο πεδίο της μάχης. Οι απαιτήσεις ενός πολέμου υψηλής έντασης για έναν στρατό που δεν ήταν έτοιμος να τον διεξαγάγει, οι εξαρχής σοβαρές απώλειες στο έδαφος, στις αερομεταφερόμενες και τις ειδικές δυνάμεις του, η ανθεκτικότητα και η θέληση των Ουκρανών να πολεμήσουν και η δυτική υποστήριξη στην Ουκρανία. Το γεγονός είναι ότι κανένα από το πρόσφατα πονταρίσματα του Κρεμλίνου - προσαρτήσεις, επιστράτευση ή ανακατατάξεις προσωπικού - δεν μπορεί να υπερκεράσει τα ευρύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο ρωσικός στρατός. Και στους επόμενους μήνες, οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει πρόκειται μόνο να επιδεινωθούν.

    Παρά τους κινδύνους που ενέχει η επιστράτευση - με τον τρόπο που αγγίζει βαθιά τον πληθυσμό, στηριζόμενη σε μία μη δοκιμασμένη δεξαμενή προσωπικού και σε παλαιότερο στρατιωτικό εξοπλισμό που ανασύρθηκε από μακροχρόνια αποθήκευση - ο κ. Πούτιν ένιωσε ξεκάθαρα ότι δεν είχε άλλη επιλογή. Το Κρεμλίνο καθυστέρησε την απόφαση για όσο περισσότερο μπορούσε, προσπαθώντας αντ' αυτού να δελεάσει εθελοντές με μπόνους σε μετρητά και με κοινωνικά επιδόματα. Αλλά μέχρι τον Σεπτέμβριο δεν είχε επαρκείς δυνάμεις για να κρατήσει τις κατεχόμενες περιοχές στην Ουκρανία. Οι επιτυχείς αντεπιθέσεις της Ουκρανίας, με τις οποίες ανέκτησε χιλιάδες τετραγωνικά μίλια εδαφών, το υπογράμμισαν αυτό.

    Η επιστράτευση παρέχει μία ευκαιρία ανάκαμψης, ανακουφίζοντας τις δυνάμεις της Ρωσίας που έχουν στερέψει έπειτα από σχεδόν οκτώ μήνες μάχης. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει πάει καλά. Στοιχεία που έχουν ανακύψει δείχνουν ότι το επιστρατευμένο πεζικό αναπτύχθηκε κατακερματισμένα στην Ουκρανία, με λίγες μόνο ημέρες ή εβδομάδες εκπαίδευσης. Κάποιες ομάδες, σύμφωνα με πληροφορίες, θα λάβουν εκπαίδευση ενός μόνο μήνα. Ακόμη και προτού αναπτυχθεί η πλειονότητα των νέων στρατευμάτων, υπάρχουν φήμες για επιστρατευμένες δυνάμεις που σκοτώνονται, αιχμαλωτίζονται και λιποτακτούν. Υπάρχουν, για να το θέσω ήπια, ξεκάθαρα μειονεκτήματα στην αποστολή απροετοίμαστων στρατευσίμων σε μια ζώνη μάχης.

    Αυτό δεν σημαίνει ότι οι επιστρατευμένες δυνάμεις δεν θα έχουν καμία χρησιμότητα. Εάν χρησιμοποιηθούν σε υποστηρικτικούς ρόλους, όπως ως οδηγοί ή στον εφοδιασμό, θα μπορούσαν να ελαφρώσουν το βάρος στα υπόλοιπα τμήματα του εξαντλημένου επαγγελματικού στρατού της Ρωσίας. Θα μπορούσαν επίσης να συμπληρώσουν τις αποδεκατισμένες μονάδες κατά μήκος των γραμμών οριοθέτησης, να αξιοποιηθούν στη χωροθέτηση περιοχών και σε σημεία ελέγχου στις πίσω γραμμές. Ωστόσο, είναι απίθανο να καταστούν μια ικανή μαχητική δύναμη. Ήδη υπάρχουν ενδείξεις ζητημάτων πειθαρχίας μεταξύ των επιστρατευμένων στις ρωσικές γραμμές.

    Εντάσσονται σε έναν στρατό που έχει ήδη υποβαθμιστεί σε ποιότητα και ικανότητες. Η σύνθεση της ρωσικής στρατιωτικής δύναμης στην Ουκρανία - που μεγάλο μέρος του ενεργού προσωπικού της έχει τραυματιστεί ή σκοτωθεί και ο καλύτερος εξοπλισμός της έχει καταστραφεί ή υφαρπαχθεί - έχει αλλάξει ριζικά κατά τη διάρκεια του πολέμου. Η ρωσική στρατιωτική ηγεσία είναι απίθανο να γνωρίζει με βεβαιότητα πώς θα αντιδράσει αυτή η απείθαρχη σύνθετη δύναμη όταν βρεθεί αντιμέτωπη με εξαντλητικές συνθήκες μάχης ή φήμες για ουκρανικές επιθέσεις. Η πρόσφατη εμπειρία υποδηλώνει ότι οι στρατιώτες αυτοί ενδέχεται να εγκαταλείψουν τις θέσεις και τον εξοπλισμό τους πανικόβλητοι, όπως έκαναν οι δυνάμεις που έχασαν το ηθικό τους στην περιοχή του Χάρκοβο τον Σεπτέμβριο.

    Αυτό δεν προμηνύεται καλό για τα σχέδια της Ρωσίας στο πεδίο της μάχης. Τη στιγμή αυτή ο κ. Πούτιν φαίνεται να έχει δύο άμεσους στόχους. Να διατηρήσει τον έλεγχο όσο το δυνατόν περισσότερων από τις κατεχόμενες περιοχές του Ντόνετσκ, του Λουχάνσκ, της Ζαπορίζια και της Χερσώνας (με τα όρια που επιθυμεί η Ρωσία να μην έχουν ακόμη καθοριστεί). Και να παγώσει τη γραμμή του μετώπου, εγκαθιδρύοντας ένα σύνορο που οι ουκρανικές δυνάμεις δεν θα μπορούν να προσπελάσουν, επισφραγισμένο ενδεχομένως με κατάπαυση πυρός. Αυτό θα επέτρεπε μια πιο βιώσιμη άμυνα, καθώς και τη δυνατότητα εναλλαγής προσωπικού στα στρατεύματα και αναγέννηση των δυνάμεών τους. Η Ουκρανία και οι υποστηρικτές της, φυσικά, έχουν καταστήσει σαφές ότι κανένας από αυτούς τους όρους δεν είναι αποδεκτός. Και όπως υποδηλώνει η συνεχιζόμενη πρόοδος των Ουκρανών στο νότο, δεν είναι καθόλου σαφές ότι η Ρωσία θα μπορέσει να επιτύχει κάποιον από αυτούς τους στόχους.

    Σε αυτή την περίπτωση, ο κ. Πούτιν θα μπορούσε να επιτεθεί ακόμα πιο διευρυμένα κατά της Ουκρανίας. Οι επιθέσεις της περασμένης εβδομάδας - ιδιαίτερα σε κρίσιμες πολιτειακές υποδομές - θα μπορούσαν να επεκταθούν σε ολόκληρη την Ουκρανία εάν αρκούν τα αποθέματα πυραύλων, ενώ η Ρωσία θα μπορούσε να στοχεύσει άμεσα την ουκρανική ηγεσία με χτυπήματα ή ειδικές επιχειρήσεις.

    Το Κρεμλίνο, που είναι επιφυλακτικό μέχρι στιγμής στην κλιμάκωση του πολέμου πέρα από την Ουκρανία, θα μπορούσε επίσης να στοχεύσει απευθείας στο να διακόψει ή να αποτρέψει την ξένη στρατιωτική βοήθεια προς το Κίεβο. Τέτοιες προσπάθειες μπορεί να περιλαμβάνουν επιθέσεις σε δορυφόρους του ΝΑΤΟ ή άλλα μέσα αναγνώρισης, μπλοκάροντάς τα ώστε να τα καταστήσουν προσωρινά ή μόνιμα ανενεργά. Για να επιφέρει εσωτερικό κόστος στους υποστηρικτές του Κιέβου, η Ρωσία θα μπορούσε επίσης να πραγματοποιήσει κυβερνοεπιθέσεις κατά της Ευρώπης ή των Ηνωμένων Πολιτειών, στοχεύοντας κρίσιμες υποδομές όπως η ενέργεια, οι μεταφορές και τα συστήματα τηλεπικοινωνιών. Ο πόλεμος τότε δεν θα περιοριζόταν πια στα σύνορα της Ουκρανίας.

    Το ανησυχητικό είναι ότι οι Ρώσοι ηγέτες και τα κρατικά ελεγχόμενα ΜΜΕ προσπαθούν ήδη να επαναπροσδιορίσουν τον πόλεμο ως υπαρξιακή σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας και Δύσης. Ο κ. Πούτιν έχει φτάσει στο σημείο να απειλεί να χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα μέσα - μια συγκαλυμμένη αναφορά στα πυρηνικά όπλα - για να υπερασπιστεί "την εδαφική ακεραιότητα της χώρας μας". Η απειλή αυτή, αν και σοβαρή, είναι προς το παρόν μόνο στα λόγια. Σύμφωνα με τους όρους του πυρηνικού δόγματος της ίδιας της Ρωσίας, ούτε η Ουκρανία ούτε οι υποστηρικτές της έχουν θέσει απειλή που θα επέτρεπε τη χρήση πυρηνικών όπλων. Η Ουκρανία δεν μπορεί να επιτεθεί στη Ρωσία με πυρηνικό όπλο, να απενεργοποιήσει τις ρωσικές πυρηνικές δυνάμεις ή να εξαπολύσει μαζική επίθεση κατά της Ρωσίας που θα έθετε σε κίνδυνο την ύπαρξη του ρωσικού κράτους. Αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι, προτού σπάσει το πυρηνικό ταμπού, η Ρωσία έχει άλλα μέσα διαθέσιμα για να κλιμακώσει.

    Η συμπεριφορά του κ. Πούτιν, με στόχο να δείξει αποφασιστικότητα, αποκαλύπτει την επίγνωσή του ότι ο πόλεμος δεν πάει καλά και οι επιλογές του συρρικνώνονται. Οι επόμενοι μήνες πιθανώς θα είναι ασταθείς, ειδικά εάν - ή όταν - αποτύχουν τα το πονταρίσματα της Ρωσίας.

    * Ο Jeffrey Lewis είναι ειδικός μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων στο Middlebury Institute of International Studies στο Μοντερέι. Είναι επίσης ο συγγραφέας ενός μυθιστορήματος που πραγματεύεται έναν πυρηνικό πόλεμο με τη Βόρεια Κορέα.

    © 2022 Διατίθεται από το "The New York Times Licensing Group"

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ