Συνεχης ενημερωση

    Σάββατο, 28-Μαϊ-2022 09:07

    Ευρώπη και πυρηνικά όπλα - Ο ρόλος της Γερμανίας

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Νικήτα Σίμου 

    Σε μία κατάσταση όπου η ευρωπαϊκή τάξη βρίσκεται σε μια κρίση προσαρμογής, την οποία έχει προκαλέσει ο Ρωσο-Ουκρανικός πόλεμος, είναι πιθανό να γίνονται ριζοσπαστικές σκέψεις για στρατιωτικές λύσεις. Μια τέτοια λύση θα ήταν η απόκτηση πυρηνικών όπλων από την Γερμανία. Επισήμως αυτό το οπλοστάσιο θα μπορούσε να αποκληθεί "Ευρωπαϊκό", όπως πχ, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα η οποία έχει την έδρα της στην Φρανκφούρτη.

    Στρατιωτική αναβάθμιση της Γερμανίας

    Τα 100 δισ. ευρώ τα οποία ανακοίνωσε τον Μάρτιο η γερμανική κυβέρνηση για επένδυση στον στρατιωτικό προϋπολογισμό της χώρας, εκλήφθηκαν από πολλούς αναλυτές ως σημείο ετοιμότητας για να αρχίσει μια πραγματική στρατιωτική αναβάθμιση της Γερμανίας. Επιπλέον σημαντικός αριθμός Γερμανών πολιτικών δείχνει την αποφασιστικότητα αντιμετώπισης της Ρωσίας, όχι μόνο στα πεδία της Ουκρανίας, αλλά και στη γενικότερα ευρύτερη έννοια του γεωγραφικού όρου. Η Γερμανία έχει υπό την φύλαξή της 20 πυρηνικές βόμβες των ΗΠΑ και αριθμό παλαιών Tornados τα οποία θα μπορούσαν να τις μεταφέρουν, ενώ έχει την τεχνολογική δυνατότητα κατασκευής τέτοιων όπλων.

    Περιορίζεται όμως συμβατικά, ενώ αντίθετο είναι και το κόμμα των Πράσινων. Η όλη εικόνα έχει αλλάξει δραματικά μετά την έναρξη του πολέμου. Πρόσφατα δημοσιεύθηκε άρθρο σε γερμανικό περιοδικό, όπου το θέμα της ευρωπαϊκής ασφάλειας σε σχέση με τον ρόλο των πυρηνικών όπλων συζητήθηκε και σχολιάστηκε με ενδιαφέρον από σημαντικό αριθμό αναλυτών.

    Στην τρέχουσα περίοδο Ευρωπαίοι πολιτικοί και ιδιαίτερα Γερμανοί, επιμένουν ότι ο λόγος αλλαγής στις στρατηγικές απόψεις τους είναι η Ρωσική δράση και οι απειλές για χρήση πυρηνικών όπλων.

    Αβέβαιη η εμπλοκή των ΗΠΑ 

    Η εκτίμηση όμως η οποία υφέρπει, είναι ότι η παρουσία των ΗΠΑ στην Ευρωπαϊκή πολιτική, η καλύτερα η ετοιμότητα και η βούληση των Αμερικανών να λάβουν υπόψη τους σε ίση βάση τα συμφέροντα των ευρωπαίων εταίρων με  τα δικά τους είναι μάλλον αβάσιμες. Με άλλα λόγια είναι δύσκολο οι ΗΠΑ να πείσουν τους συμμάχους τους  στην εδώ πλευρά του Ατλαντικού, ότι είναι έτοιμες να θυσιάσουν την ύπαρξή τους σε μια κατάσταση, όπου το Αμερικανικό έδαφος δεν απειλείται άμεσα. Η άποψη αυτή ενισχύεται και λόγω της γεωγραφικής θέσης της χώρας, η απόσταση της οποίας από τον ευρωπαϊκό γεωγραφικό χώρο της επιτρέπει να μην υποστεί τοπικές καταστροφές, από μια γενικευμένη επίθεση με πυρηνικά κατά της Ευρώπης. Και πολύ περισσότερο ακόμη, αν η επίθεση από τους εχθρούς των Ευρωπαίων διεξαχθεί με τακτικά πυρηνικά, μικρότερης ισχύος, όπως θα ήταν το πιθανότερο. Επί πλέον η μακροχρόνια στόχευση των ΗΠΑ στρέφεται προς την Κίνα και στο πλαίσιο αυτό δεν είναι παράδοξο, ότι η συζήτηση για μια Ευρωπαϊκή "πυρηνική ομπρέλα" ξεκίνησε επί προεδρίας Τραμπ, όταν υπήρχε μια τάση στις ΗΠΑ για απομονωτισμό. Αν και η τρέχουσα Αμερικανική διοίκηση δηλώνει ότι "θα πολεμήσει για κάθε ίντσα των Νατοϊκών εδαφών", στην περίπτωση πολιτικής μεταβολής στην Ουάσιγκτον και επιστροφής των Ρεπουμπλικάνων, είναι πολύ πιθανό η Αμερικανική πολιτική προς τους Ευρωπαίους να διαφοροποιηθεί, δημιουργώντας νέες αβεβαιότητες. Είναι σημαντικό ακόμη να εκτιμηθούν για την Ευρώπη, οι επιπτώσεις ενός περίπου διπολικού συστήματος, όπου οι ΗΠΑ και η Κίνα έχουν τους κύριους ρόλους, ενώ η γηραιά ήπειρος είναι ο αδύναμος κρίκος μεταξύ των κύριων παικτών. 

    Ευρωπαϊκή Αυτονομία   

    Μπορούμε να θυμηθούμε ότι από την εποχή της δημιουργίας της ενωμένης Γερμανίας στο κέντρο της Ευρώπης, οι κύριες προσπάθειες των Ευρωπαίων είναι να δημιουργηθεί μακροχρόνια μια βάση  δικής τους αυτονομίας . Η επέκταση της Ευρώπης προς τα ανατολικά μετά την πτώση της Σ. Ένωσης, η δημιουργία κοινού νομίσματος και η σταδιακή προσέγγιση της Ρωσίας προς την Ευρωπαϊκή τροχιά, ίσως δεν ήταν τόσο ευκαιρίες, όσο η ανάγκη χρήσης ενός πλεονεκτήματος, παρά τα βραχυχρόνια και μεσοπρόθεσμα κόστη. Ο ρόλος της Γερμανίας ήταν κρίσιμος σ’ αυτές τις πολιτικές αποφάσεις και τα γεγονότα των τελευταίων 15 ετών ενδυνάμωσαν τις πολιτικές θέσεις της σε βάρος των υπερεθνικών ευρωπαϊκών θεσμών και του δεύτερου ευρωπαϊκού πόλου – της Γαλλίας. Επί πλέον η Γερμανία, χωρίς να υποτιμάται ο ρόλος της Γαλλίας, δεν έχει ανταγωνιστές για την πολιτική ηγεσία στην Ευρώπη μετά της αποχώρηση του Ην. Βασιλείου από την ΕΕ.  Η γρήγορη άνοδος της Κίνας, η σύγκρουση της ΕΕ με την Ρωσία, η ανάγκη επίλυσης εσωτερικών προβλημάτων των ΗΠΑ και μια εσωστρέφειά τους,  είναι παράγοντες οι οποίοι ενδυναμώνουν τους Ευρωπαίους πολιτικούς σε μία νέα ριζοσπαστική στρατιωτική πολιτική για την Ένωση.

    Δυσκολίες και επιφυλάξεις

    Παράλληλα όμως δεν θα έπρεπε κάποιος  να προτρέξει. Οι προοπτικές προς την υλοποίηση μιας τέτοιας στρατηγικής εξαρτώνται  από πολλούς σημαντικούς παράγοντες. Οι ΗΠΑ για τις οποίες οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι είναι ακόμη ένα μέσο άσκησης πίεσης και επιρροής στην Ρωσία, είναι κρίσιμος παράγοντας  μέσα στο πλαίσιο της αυξανόμενης παγκόσμιας αντιπαράθεσης μεταξύ Ουάσιγκτον  και Πεκίνου.

    Η Αμερικανική πλευρά θεωρεί την Ρωσία αδύναμο αλλά χρήσιμο κρίκο για τις Κινεζικές αμυντικές θέσεις. Κατά συνέπεια προσπαθεί να δεσμεύσει την Ρωσία με μια σταθερή αντιπαράθεση στο Ευρωπαϊκό θέατρο και για τον λόγο αυτό προτιμά την πολεμική εγρήγορση των κρατών της Ευρώπης. Όμως, ακόμη και στο πλαίσιο αυτό, μπορεί από τις ΗΠΑ να θεωρηθεί ως πολύ αποφασιστικό βήμα, η μεγαλύτερη Ευρωπαϊκή δύναμη να αποκτήσει την δική της πυρηνική ικανότητα. Η Γαλλία δεν θα έπρεπε να μην λαμβάνεται υπόψη. Το Ελυζέ είναι διαρκώς επιφυλακτικό με την απώλεια ελέγχου του εθνικού πυρηνικού οπλοστασίου, καθώς αυτό είναι το κύριο ενεργητικό στοιχείο της Γαλλικής ισχύος. Όμως, δεν θα μπορούσε να αποκλεισθεί, μια παραπέρα ενδεχόμενη υποβάθμιση της Γαλλικής ισχύος να υποχρεώσει την ελίτ της χώρας να δεχτεί την συνδιοίκηση της πυρηνικής Ευρωπαϊκής ισχύος με την οικονομικά ισχυρότερη χώρα της Ένωσης. Σημαντικός όμως είναι και ο ρόλος της Ρωσίας. Προς το παρόν οι πράξεις της Μόσχας δίνουν το κύριο επιχείρημα για την επιστροφή της Γερμανίας σε μια αυξημένη στρατιωτική ισχύ. Παρ’ όλα αυτά δεν θα μπορούσαμε να μην σκεφθούμε ότι η Ρωσία στο μέλλον, ίσως δεν θα αποθάρρυνε την Γερμανία τόσο έντονα από το να αποκτήσει αποτρεπτική πυρηνική ισχύ. Είναι ενδεχόμενο η Μόσχα να εκτιμήσει, ότι μια Γερμανία με αυξημένη αυτοπεποίθηση θα εξισορροπούσε τα συμφέροντά της με την Μόσχα καλύτερα, από όσο έχει πράξει μέχρι τώρα.  Πόσο σωστή είναι μια τέτοια άποψη δεν γνωρίζουμε, αν και η Ρωσία έχει μια εμπειρία έμμεσης υποστήριξης των Γερμανικών φιλοδοξιών. Αν όμως η Μόσχα τηρούσε εφεκτική στάση στον γερμανικό εξοπλισμό, αυτό θα είχε δραματικές επιπτώσεις.           

    Όλοι αντιλαμβάνονται ότι το κύριο πρόβλημα της Ευρώπης είναι στην τρέχουσα περίοδο η έλλειψη επαρκών στρατιωτικών πόρων και ότι ο φόβος της απέναντι στην Ρωσία την ωθεί σε γεωγραφική επέκταση, ως έσχατο προληπτικό αμυντικό μέσο. Μένει να αποτιμηθεί πληρέστερα, αν η απόκτηση αποτρεπτικής πυρηνικής ικανότητας, θα δώσει στην Ευρώπη την απαιτούμενη αυτοπεποίθηση και προβολή ισχύος, για να συνεχίσει ανεξάρτητη την ανάπτυξή της στην διεθνή κοινότητα.          

    * Ο κ. Νικήτας Σίμος είναι Οικονομολόγος, Γεωπολιτικός αναλυτής

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ