Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 16-Σεπ-2021 00:05

    Επιτέλους! Κάποιος κοιτάζει και τους outsiders

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Σπύρου Δημητρέλη

    Στην οικονομία, την κοινωνία και τη ζωή γενικότερα υπάρχει μια καθημερινή διαπάλη, σύγκρουση και ενίοτε σύνθεση ατομικών, συλλογικών και κάθε είδους συμφερόντων. Το όφελος του ενός είναι συνήθως κόστος του άλλου. Σε πολλές περιπτώσεις υπάρχει και το βραχυπρόθεσμο κόστος για λίγους που οδηγεί μεσομακροπρόθεσμα σε μεγάλο όφελος για όλους. Αυτό είναι το πεδίο των λεγόμενων "μεταρρυθμίσεων". Με τη "μεταρρύθμιση" προκαλείται ένα βραχυπρόθεσμο κόστος σε κάποιους, συνήθως λίγους, προκειμένου να παραχθεί ένα συλλογικά μεγαλύτερο όφελος για πολλούς. Πολύ απλοϊκά, αν υπάρξει μια πολύ καλή αξιολόγηση και αξιοκρατία για τους εκπαιδευτικούς, αυτό θα σημάνει ένα κόστος για τον κλάδο με τη μορφή της μεγαλύτερης προσπάθειας για καλύτερη ατομική επίδοσή τους στο εκπαιδευτικό έργο. Οι αδιάφοροι και ράθυμοι θα ξεβολευτούν αλλά με τη βελτίωση του εκπαιδευτικού έργου θα κερδίσουν περισσότερη γνώση οι μαθητές που με τη σειρά της θα φέρει κοινωνικό όφελος με τη μορφή της γενικότερης προόδου και της ευημερίας.  

    Άλλο παράδειγμα. Αυτό της λειτουργίας των εμπορικών καταστημάτων τις Κυριακές. Αν απελευθερωθεί η λειτουργία των εμπορικών καταστημάτων τις Κυριακές αυτοί που θα έχουν ένα πρόσθετο κόστος με απώλεια ελεύθερου χρόνου και γενικότερα ανατροπή της καθημερινότητάς τους είναι οι ιδιοκτήτες των καταστημάτων και οι εμποροϋπάλληλοι. Με δεδομένο ότι το μέγεθος των επιχειρήσεων του λιανεμπορίου ένδυσης και υπόδησης είναι πολύ μικρό, συνήθως οι δυο ομάδες, αυτές των καταστηματαρχών και των εμποροϋπαλλήλων, ταυτίζονται. Θέλουν –και αυτό είναι λογικό– να έχουν ελεύθερη την Κυριακή για να την περάσουν με την οικογένειά τους και τους φίλους τους. Αν όμως επιτραπεί η λειτουργία των καταστημάτων τις Κυριακές, που η συντριπτική πλειονότητα των καταναλωτών έχει ελεύθερο χρόνο για να κάνει τα ψώνια της, τότε η εμπειρία και η θεωρία λένε ότι θα ανέβουν οι τζίροι, θα ανέβει το εθνικό εισόδημα και τελικά θα είναι αυτό καλύτερο για το σύνολο των εισοδημάτων και της οικονομίας. Θα αποζημιωθούν και οι ίδιοι οι εμποροϋπάλληλοι και ιδιοκτήτες εμπορικών καταστημάτων με υψηλότερο εισόδημα. Και πιθανόν να προσλάβουν κάποιον για να αφήνουν στο πόδι τους όταν θα ανοίγουν τις Κυριακές.

    Τρίτο παράδειγμα. Μια κυβέρνηση βρίσκεται ανάμεσα σε δυο επιλογές. Η μια είναι να αυξήσει τον κατώτατο μισθό. Η άλλη είναι να τον διατηρήσει  στο ύψος του. Η πρώτη επιλογή ευνοεί τους εντός της απασχόλησης. Όποιος έχει εξασφαλίσει θέση εργασίας θα έχει αύξηση του εισοδήματός του. Η αύξηση όμως του κατώτατου μισθού πιθανόν να μην είναι καλή εξέλιξη για αυτόν που ψάχνει για δουλειά. Με αυξημένο κόστος για τον εργοδότη οι πιθανότητες να τον προσλάβει μειώνονται. Η πρώτη ομάδα, αυτή των εργαζόμενων είναι οι λεγόμενοι στην οικονομική ανάλυση εντός των τειχών, οι insiders, και η άλλη ομάδα είναι οι εκτός των τειχών που θέλουν να μπουν μέσα, οι λεγόμενοι outsiders.

    Γενικά το δύσκολο έργο κάθε κυβέρνησης που λειτουργεί σε δημοκρατικό πλαίσιο είναι να κάνει τις επιλογές που θα πάνε τα πράγματα μπροστά προκαλώντας όσο το δυνατόν λιγότερο πολιτικό κόστος και δυσφορία σε ομάδες οργανωμένων συμφερόντων, τους insiders, αλλά να φέρει περισσότερους εντός της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής διαδικασίας, να βοηθήσει δηλαδή τους outsiders.

    Μια ψύχραιμη ανάγνωση του πακέτου των παρεμβάσεων που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός στο πλαίσιο της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης καταλήγει στο ότι σε σημαντικό βαθμό απευθύνθηκε στους μεγάλους outsiders της ελληνικής κοινωνίας. Τους νέους. Αυτούς που καλούνται να πληρώσουν πολύ βαριές ασφαλιστικές εισφορές και φόρους για να συντηρούν συντάξεις που δόθηκαν σε άλλες εποχές και υπό άλλες συνθήκες. Και που πιθανότατα οι σημερινοί νέοι δεν θα λάβουν ποτέ. Αυτούς που παρά τα πολλά χρόνια σπουδών στο ελληνικό πανεπιστήμιο δεν μπορούν να "τρουπώσουν" σε μια δουλειά επειδή ο εργοδότης τούς λέει ότι "δεν έχετε εργασιακή εμπειρία". Αυτούς που θέλουν να κάνουν ένα επιχειρηματικό ξεκίνημα και ένα βήμα στη ζωή τους στερούνται εχεγγύων για να εξασφαλίσουν επενδυτικούς πόρους. Η νεολαία ήταν πάντα ένα όμορφο σύνθημα στα χείλη της αριστερόστροφης ελληνικής κοινωνίας. Πολύ πιο εύκολα μιλούσε για αυτήν η αριστερά με όμορφα και παχιά λόγια σε σχέση με το κέντρο και τη δεξιά.  Μόνο που στην πράξη τη μερίδα του λέοντος έπαιρναν οι insiders με απροθυμία για πραγματικές μεταρρυθμίσεις. Η πρόταξη των νέων από την κυβέρνηση μόνο θετικά μπορεί να αναγνωστεί, ακόμη και αν κρύβει σε ένα βαθμό σκοπιμότητες εκλογικής επιρροής. Όσο περισσότεροι outsiders γίνονται insiders τόσο το καλύτερο για όλους.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ