Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 17-Αυγ-2021 00:49

    Οι τροποποιήσεις του Π.Κ. αποτελούν θετικό βήμα, αλλά χρειάζονται και άλλες

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Λέανδρου Ρακιντζή

    Ο νέος Π.Κ.και Π.Κ.Δ, που ψηφίστηκαν εσπευσμένα σαν τελευταία νομοθετική πράξη της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ –ΑΝΕΛ και δημοσιεύθηκαν ν.4619 2019 και 4620/2019 περιλάμβαναν διατάξεις, που δεν ήταν λειτουργικές, όπως της παροχής κοινωφελούς εργασίας, που η ισχύς της ανεστάλη αμέσως με το ν.4623/2019 και κάποιες τροποποιήθηκαν με το ν.4637/2019, ενώ κάποιες προβλεπόμενες ποινές για συγκεκριμένα αδικήματα ήταν υπερβολικά επιεικείς, ενδεχομένως λόγω της αναδρομικής ισχύος του επιεικέστερου νόμου για να καλύψουν κάποιες περιπτώσεις. Αμέσως με τη θέσπιση του νέου Π.Κ. και κατόπιν της διάπραξης βαριών εγκληματικών πράξεων, που συγκλόνισαν την κοινή γνώμη τέθηκε ζήτημα αυστηροποίησης των ποινών για ορισμένα αδικήματα και ο Υπουργός της Δικαιοσύνης ανέθεσε το ζήτημα σε νομοπαρασκευαστική, που πρόσφατα υπόβαλε το πόρισμα της.

    Με εισήγηση του Υπουργού Δικαιοσύνης, βάσει του παραπάνω πορίσματος, το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε τροποποιήσεις του Π.Κ. και Κ.Π.Δ., που αφορούν αυστηρότερες ποινές για τα βαριά ιδιαζόντως ειδεχθή  και κοινωνικής απαξίας εγκλήματα, όπως της εσχάτης προδοσίας, του ομαδικού βιασμού και βιασμού σε βάρος ανηλίκου και της θανατηφόρας ληστείας, για τα οποία προβλέπεται μόνο η ποινή της ισόβιας κάθειρξης ως και κατά της προσβολής της γενετήσιας αξιοπρέπειας ιδίως κατά των ανηλίκων, της έμφυλης βίας, τη διεύρυνση του αξιοποίνου στα κοινώς επικίνδυνα αδικήματα, όπως εμπρησμού, έκρηξης, πλημμύρας κλπ, στα πλημμελήματα της κλοπής και υπεξαίρεσης και επανάφερε το αδίκημα της βαριάς σωματικής βλάβης.

    Επίσης αυξάνονται για ορισμένα κακουργήματα το ελάχιστο όριο εκτίσεως της ποινής και ο τρόπος υπολογισμού του για την υφ’ όρο απόλυση εκ των φυλακών. Οι τροπολογίες αυτές κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση για την ενίσχυση του σκοπού της επιβαλλόμενης ποινής, δηλαδή της ειδικής και γενικής πρόληψης αυτής με την αυστηροποίηση των ποινών για τα συγκεκριμένα αδικήματα, η αναγκαιότητα της οποίας φάνηκε από τη σωρεία των προσφάτων εμπρησμών και συζυγοκτονιών.

    Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου Δικαιοσύνης σκοπός των τροπολογιών αυτών είναι η ενίσχυση του αισθήματος ασφαλείας των πολιτών, η προστασία του κοινωνικού συνόλου και η ενδυνάμωση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς την Πολιτεία και την Δικαιοσύνη, ενώ παράλληλα ενισχύεται η προστασία των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, όπως ανηλίκων, πολιτών τρίτων χωρών και θυμάτων σεξουαλικής εκμετάλλευσης. Οι θετικές συνέπειες από τις παραπάνω ρυθμίσεις θα φανούν εκ του αποτελέσματος με την προοδευτική μείωση της εγκληματικότητας κατά το μετά τη ψήφιση του σχετικού νόμου μεγάλο χρονικό διάστημα, διατηρώ όμως επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητά τους ως προς το οργανωμένο και μάλιστα εισαγόμενο έγκλημα, για την αντιμετώπιση του οποίου απαιτούνται ειδικότερες ρυθμίσεις με διεθνή συνεργασία και χρήση σύγχρονης τεχνολογίας για την εξάρθρωση ολοκλήρου του ημεδαπού και διεθνούς εγκληματικού δικτύου μετά των αρχηγών του υπόκοσμου και των συνεργατών τους.

    Οι προβλεπόμενες από το νόμο για κάθε αδίκημα ποινές μειώνονται σημαντικά στα πλαίσια του άρθρου 83Π.Κ. με την αναγνώριση από το δικαστήριο των στο άρθρο 84 Π.Κ. ελαφρυντικών περιστάσεων. Κατά τη γνώμη μου και επειδή το ζήτημα δεν έχει λυθεί ακόμα με απόφαση της Ολομελείας του Α.Π. και από τη γραμματική ερμηνεία του άρθρου 84 Π.Κ. "Οι ποινές μειώνονται στις περιπτώσεις που συντρέχουν ελαφρυντικές περιστάσεις. Ελαφρυντικές περιστάσεις θεωρούνται, α) ότι ο υπαίτιος έζησε σύννομα ως το χρόνο που έγινε το έγκλημα, που δεν αποκλείεται από μόνη τη προηγουμένη καταδίκη του για ελαφρό πλημμέλημα" σε συνδυασμό με τη βούληση του νομοθέτη, που με τη νέα διατύπωση του άρθρου 84Π.Κ. κατάργησε την αναγνώριση των ελαφρυντικών περιστάσεων από την κρίση του δικαστηρίου, όπως όριζε το ίδιο άρθρου του παλιού Π.Κ., και με την αναφορά σε προηγούμενη καταδίκη, που σημαίνει ανάγνωση του ποινικού του μητρώου, γεννάται βάσιμη περίπτωση να γίνει από τα δικαστήρια δεκτό, ότι οι ελαφρυντικές περιστάσεις του σύννομου βίου αναγνωρίζονται υποχρεωτικά οριζόντια με μόνη την προσαγωγή του λευκού ή με ελαφρές καταδίκες ποινικού μητρώου με αποτέλεσμα σχεδόν σε όλους τους υπόδικους να αναγνωρίζονται οι παραπάνω ελαφρυντικές περιστάσεις και τα ισόβια να γίνονται 12 έως 20 χρόνια φυλάκισης.

    Στο σημείο αυτό πρέπει να παρατηρήσω, ότι πολλές φορές το ποινικό μητρώο, που αναγιγνώσκεται κατά τη δίκη, δεν απεικονίζει την πραγματική ποινική κατάσταση του υπαίτιου για το προ του εγκλήματος χρονικό διάστημα, γιατί οι καταδικαστικές αποφάσεις καταχωρούνται σε αυτό, όταν καταστούν αμετάκλητες, συνήθως για τα κακουργήματα μετά χρονικό διάστημα δεκαπέντε ετών από την πράξη, οι δε καταδίκες με αναστολή διαγράφονται με τα πέρας του χρόνου της αναστολής και δεν παράγουν συνέπειες. Πιστεύω , ότι για την πιο δικαία απόδοση της δικαιοσύνης με λήψη υπόψη συγχρόνων και όχι παρωχημένων γεγονότων πρέπει να επαναφερθεί η διατύπωση του άρθρου 84Π.Κ. και κατόπιν κρίσεως του δικαστηρίου να αναγνωρίζονται οι ελαφρυντικές περιστάσεις ότι ο υπαίτιος έζησε έως τον χρόνο που έγινε το έγκλημα έντιμη ατομική, οικογενειακή ,επαγγελματική και γενικά κοινωνική ζωή.

    Πρέπει να επισημάνουμε, ότι οι παραπάνω ρυθμίσεις λόγω της συνταγματικής και από διεθνή συνθήκη απαγόρευσης αναδρομικής εφαρμογής των δυσμενέστερων ουσιαστικών ποινικών διατάξεων θα ισχύσουν για τα αδικήματα, που θα τελεστούν κατά το μετά τη ψήφιση και δημοσίευση του σχετικού νόμου χρονικού διάστημα εκτός των διατάξεων για την με πράξη του Εισαγγελέως Α.Π. κατ’ απόλυτη προτεραιότητα διεξαγωγή της ανάκρισης και εισαγωγής στο ακροατήριο υποθέσεων εξαιρετικής φύσεως ή κακουργημάτων, που αφορούν την ελευθερία και οικονομική εκμετάλλευση της γενετήσιας ζωής, που ως δικονομικές διατάξεις έχουν άμεση εφαρμογή μετά τη θέσπιση του νόμου. Σαφώς η παραπάνω διάταξη θα συμβάλλει κατά πολύ στην ταχύτερη εκδίκαση των παραπάνω αδικημάτων, που πολλές φορές η βραδύτητα απονομής δικαιοσύνης για τα εγκλήματα αυτά προκαλεί δυσμενείς εντυπώσεις στην κοινή γνώμη. Θα πρότεινα και για κάποια άλλα ίσης σοβαρότητας και κοινωνικής απαξίας αδικήματα όπως στις περιπτώσεις εμπορίας ναρκωτικών και ληστειών να θεσπισθεί η άμεση παραπομπή της υποθέσεως στο ακροατήριο με κοινή πράξη Προέδρου και Εισαγγελέως Εφετών χωρίς παρεμβολή δικαστικών συμβουλίων.

    Σε γενικές γραμμές οι παραπάνω ρυθμίσεις μαζί με κάποιες άλλες διατάξεις που πρέπει να θεσπισθούν ως προς τη διαδικασία παροχής αδείας εξόδου από τις φυλακές, την επαναφορά των διατάξεων για τους υπότροπους και καθ’ έξη εγκληματίες και των αδικημάτων της εκμετάλλευσης πόρνης και σωματεμπορίας (άρθ. 350 και351Π.Κ παλιού), της μετατροπής των ποινών σε χρηματική ποινή (άρθ.82 Π.Κ. παλιού), της δικαστικής απέλασης των παρανόμων αλλοδαπών, που διαπράττουν αδίκημα και της μη συμμόρφωσης σε δικαστική διαταγή (άρθ.232Α Π.Κ. παλιού)που είχαν καταργηθεί με το νέο Π.Κ., αλλά η αιτιολογική έκθεση δεν πείθει για τον σκοπό της καταργήσεως τους ,που αν συνδυασθούν με την ταχύτερη απονομή της δικαιοσύνης, που αποτελεί μια ουκ άνευ προϋπόθεση και για την οποία χρειάζονται σύντονα μέτρα από όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές, ασφαλώς θα επιφέρουν θετικά αποτελέσματα στο πόλεμο κατά του εγκληματικότητας και θα ενισχύσουν τη δημόσια ασφάλεια.

    * Ο κ. Λέανδρος Τ. Ρακιντζής είναι Αρεοπαγίτης ε.τ.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ