Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 17-Ιουν-2021 00:05

    Μεταρρύθμιση αντικειμενικών αξιών, νέος ΕΝΦΙΑ και αξιολόγηση λοιπών προσαρμογών

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Χρήστου Τριαντόπουλου

    Η μεταρρύθμιση του πλαισίου προσδιορισμού των αντικειμενικών αξιών της ακίνητης περιουσίας αποτελεί βασική πρωτοβουλία για την κοινωνικά δικαιότερη και οικονομικά αποτελεσματικότερη φορολογία της ακίνητης περιουσίας στη χώρα μας, σε συνδυασμό και με τη διαμόρφωση του νέου Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ). Με τη μεταρρυθμιστική αυτή πρωτοβουλία, η οποία υλοποιείται σε δύο φάσεις και προωθείται από την Κυβέρνηση και το Υπουργείο Οικονομικών από τον Οκτώβριο του 2019, στο πλαίσιο και των δεσμεύσεων της ενισχυμένης εποπτείας, αντιμετωπίζονται δομικές αδυναμίες του υφιστάμενου συστήματος, που είχαν ως αποτέλεσμα αδικίες σε βάρος πολλών ιδιοκτητών, επιτυγχάνεται σύγκλιση των αντικειμενικών αξιών με τις εξελίξεις στην αγορά ακινήτων, ενώ παράλληλα η διαδικασία καθίσταται διαφανής και εκσυγχρονίζεται ψηφιακά.

    Η πρώτη φάση της μεταρρύθμισης, η οποία ολοκληρώθηκε τώρα, βασίστηκε στους ακόλουθους τέσσερις μεταρρυθμιστικούς άξονες. Ο πρώτος άξονας είναι ο εκσυγχρονισμός και η βελτίωση του θεσμικού πλαισίου, ώστε να ενισχυθεί η λειτουργικότητα της διαδικασίας επικαιροποίησης και προσδιορισμού των αντικειμενικών αξιών και να εναρμονιστεί με τα διεθνή και ευρωπαϊκά εκτιμητικά πρότυπα. Ο δεύτερος άξονας είναι η χωρική επέκταση του συστήματος αντικειμενικού προσδιορισμού των αξιών ακινήτων, μέσω της οποίας αίρονται στρεβλώσεις και αδικίες, αφού με την ένταξη περιοχών στο σύστημα διευρύνεται η φορολογητέα βάση και η τιμή ζώνης καθορίζεται βάσει των χαρακτηριστικών της ζώνης. Πλέον, το ποσοστό της πληθυσμιακής κάλυψης του συστήματος αυξήθηκε από το 85% στο 98% και οι ζώνες του συστήματος στο σύνολο της επικράτειας αυξήθηκαν από 10.165 σε 13.808, σημειώνοντας αύξηση κατά 3.643 ζώνες ή κατά 35,8%. Ο τρίτος άξονας είναι ο τεχνολογικός εκσυγχρονισμός και η διαμόρφωση ψηφιακής πλατφόρμας για την υλοποίηση της μεταρρύθμισης, καθώς και επικαιροποιημένου και εμπλουτισμένου ψηφιακού χάρτη του συστήματος απεικόνισης των ζωνών, διαθέσιμου στους πολίτες. Τέλος, ο τέταρτος άξονας της μεταρρύθμισης είναι η επικαιροποίηση των τιμών ζώνης από πιστοποιημένους εκτιμητές του μητρώου του Υπουργείου Οικονομικών μέσω διαφανούς και τεχνοκρατικής διαδικασίας, η αναπροσαρμογή, δηλαδή, των αντικειμενικών αξιών που ωθεί στη σύγκλιση αντικειμενικών και εμπορικών αξιών.

    Οι νέες αντικειμενικές αξίες για τις υφιστάμενες και νέες ζώνες του συστήματος αντικειμενικού προσδιορισμού αξιών ακινήτων διαμορφώθηκαν μέσα από την εκπόνηση της πανελλαδικής εκτιμητικής άσκησης από τους πιστοποιημένους εκτιμητές. Αναφορικά με το σύνολο της επικράτειας, δηλαδή 13.808 ζώνες, προκύπτει ανοδική εικόνα για τις νέες τιμές ζώνης, με μέσο όρο μεταβολής στο +8%. Συγκεκριμένα, το 55% του συνόλου των ζωνών εμφανίζει αύξηση κατά μέσο όρο 19,5%, το 21% του συνόλου των ζωνών εμφανίζει μείωση κατά μέσο όρο 14,7%, ενώ το 24% του συνόλου παραμένει αμετάβλητο. Όσον αφορά τις 10.165 υφιστάμενες ζώνες, η τάση που εμφανίζεται είναι σχετικά ανοδική, καθώς ο μέσος όρος μεταβολής των τιμών διαμορφώνεται στο +9%. Συγκεκριμένα, το 60% των υφιστάμενων ζωνών παρουσιάζει αύξηση κατά μέσο όρο 18%, το 13% αυτών παρουσιάζει μείωση κατά μέσο όρο 11%, και το 27% δεν παρουσιάζει μεταβολές. Αναφορικά με τις επεκτάσεις ζωνών (165 περιπτώσεις), η εικόνα που προκύπτει είναι επίσης ανοδική, ενώ μικτή είναι η εικόνα όσον αφορά τις νέες ζώνες του συστήματος (3.478 περιπτώσεις). Συγκεκριμένα, το 40% των νέων εντάξεων σημειώνει αύξηση, με μέσο όρο αύξησης 26%, το 44% αυτών παρουσιάζει μείωση, με μέσο όρο μείωσης 18%, και το 16% αυτών παραμένει αμετάβλητο ως προς την τιμή.

    Είναι ιδιαιτέρως σημαντικό να σημειωθεί πως οι μεταβολές στις αντικειμενικές αξίες δεν προβλέπεται να οδηγήσουν σε αύξηση των συνολικών δημοσίων εσόδων από τον ΕΝΦΙΑ, θα έχουν δηλαδή ουδέτερο δημοσιονομικό αποτέλεσμα. Συνεπώς, τυχόν μεταβολές και αυξήσεις στις αντικειμενικές αξίες δεν συνεπάγονται αυτομάτως και αυξήσεις του ΕΝΦΙΑ. Αντιθέτως, οι μεταβολές των αντικειμενικών αξιών, σε συνδυασμό με τη διεύρυνση της φορολογητέας βάσης και τη χωρική επέκταση του συστήματος αντικειμενικού προσδιορισμού, αποτελούν εφαλτήριο για τη διαμόρφωση του νέου ΕΝΦΙΑ μέσα στο 2021 και με εφαρμογή από το 2022. Συγκεκριμένα, Ομάδα Εργασίας εξειδικευμένη σε θέματα φορολογικής πολιτικής κινείται ήδη σε αυτή την κατεύθυνση, έχοντας αναλάβει την επεξεργασία νέων συντελεστών εναρμονισμένων με την αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών, καθώς και την επεξεργασία των χαρακτηριστικών και της διάρθρωσης του νέου ΕΝΦΙΑ, σε ένα πλαίσιο διατήρησης της συνολικής δημοσιονομικής ουδετερότητας του φόρου και χωρίς αύξηση της συνολικής επιβάρυνσης προς τους πολίτες.

    Πέραν όμως αυτού, το Υπουργείο Οικονομικών προώθησε, παράλληλα, στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης, τη συγκρότηση Ομάδας Εργασίας ώστε να αξιολογηθεί το αποτέλεσμα της αναπροσαρμογής των αντικειμενικών αξιών και σε λοιπούς, πλέον του ΕΝΦΙΑ, φόρους, σε τέλη, κοινωνικά επιδόματα και σε λοιπές προϋποθέσεις. Επίσης, όπου απαιτηθεί και κριθεί αναγκαίο, η εν λόγω Ομάδα Εργασίας, στην οποία συμμετέχουν μαζί με το Υπουργείο Οικονομικών, το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, το Υπουργείο Εσωτερικών, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθώς και άλλοι εμπλεκόμενοι, όπως το Συμβούλιο Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων, θα διατυπώσει προτάσεις για την προσαρμογή στα νέα δεδομένα. 

    Τέλος, παράλληλα με τη διαμόρφωση του νέου ΕΝΦΙΑ, προχωρά η δεύτερη φάση της μεταρρύθμισης του πλαισίου των αντικειμενικών αξιών, η οποία εστιάζει στην περαιτέρω προσαρμογή των δεδομένων του αντικειμενικού συστήματος στις τρέχουσες συνθήκες στην αγορά ακινήτων, καθώς και στην ψηφιακή αναδιάρθρωση και αναβάθμιση του συστήματος.

    * Ο κ. Χρήστος Τριαντόπουλος είναι Γενικός Γραμματέας Οικονομικής Πολιτικής
    Υπουργείου Οικονομικών

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ