Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 28-Απρ-2021 00:05

    Πανδηµία και εξελίξεις στον τραπεζικό τοµέα

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Γιάννη Στουρνάρα

    O Δείκτης Κεφαλαίου Κοινών Μετοχών (Common Equity Tier 1 - CET1) όσο και ο Δείκτης Κεφαλαιακής Επάρκειας σε ενοποιηµένη βάση παρέµειναν στο τέλος Δεκεµβρίου του 2020 σε ικανοποιητικό επίπεδο (15,0% και 16,6% αντίστοιχα). Ενσωµατώνοντας την πλήρη επίδραση του Διεθνούς Προτύπου Χρηµατοοικονοµικής Αναφοράς 9 (ΔΠΧΑ 9), ο δείκτης CET1 διαµορφώθηκε σε 12,5% και ο Δείκτης Κεφαλαιακής Επάρκειας σε 14,3%. Όµως, πάνω από το ήµισυ των κεφαλαίων των τραπεζών αντιστοιχεί σε αναβαλλόµενη φορολογική απαίτηση έναντι του ελληνικού Δηµοσίου. Αυτό το γεγονός χρήζει αντιµετώπισης, ιδίως αν ληφθεί υπόψη ότι το ποσοστό που αντιπροσωπεύει η αναβαλλόµενη φορολογική απαίτηση στα συνολικά κεφάλαια των τραπεζών εκτιµάται ότι θα αυξηθεί στο πλαίσιο της παρούσας στρατηγικής, µέσω του σχεδίου "Ηρακλής", για τη µείωση των Μη Εξυπηρετούµενων Δανείων (ΜΕΔ).

    Αναφορικά µε την ποιότητα του εγχώριου χαρτοφυλακίου δανείων, τα ΜΕΔ ανήλθαν στο τέλος Δεκεµβρίου του 2020 σε 47,4 δισ. ευρώ, µειωµένα κατά περίπου 21 δισ. ευρώ συγκριτικά µε το τέλος Δεκεµβρίου του 2019 και κατά περίπου 60 δισ. ευρώ έναντι του Μαρτίου του 2016, οπότε είχε καταγραφεί και το υψηλότερο επίπεδο ΜΕΔ. Η υποχώρηση του αποθέµατος των ΜΕΔ κατά τη διάρκεια του 2020 οφείλεται κυρίως σε πωλήσεις δανείων ύψους 19,3 δισ. ευρώ σε ατοµική βάση (λόγω της αξιοποίησης του σχεδίου "Ηρακλής", δηλαδή του προγράµµατος παροχής κρατικής εγγύησης σε τιτλοποιήσεις δανείων πιστωτικών ιδρυµάτων) και σε διαγραφές ύψους 2,6 δισ. ευρώ και λιγότερο σε εισπράξεις µέσω ενεργητικής διαχείρισης (δηλαδή µέσω αναδιαρθρώσεων/ρυθµίσεων δανείων, είσπραξης καθυστερούµενων οφειλών, ρευστοποίησης εξασφαλίσεων κ.λπ.). Επίσης, τη µείωση των ΜΕΔ υποβοήθησαν και τα µέτρα ένταξης ορισµένων πελατών των τραπεζών σε καθεστώς αναστολής πληρωµής δόσεων.

    Δεδοµένης της αβεβαιότητας, είναι απαραίτητο να αναληφθούν πρόσθετες ενέργειες. Αυτές θα διευκολύνουν την εµπροσθοβαρή αναγνώριση των ζηµιών, λόγω αυξηµένου πιστωτικού κινδύνου, εξαιτίας της πανδηµίας, καθώς και την εξυγίανση των ισολογισµών των τραπεζών µαζί µε την αντιµετώπιση του προβλήµατος των αναβαλλόµενων φορολογικών απαιτήσεων µέσω συστηµικών λύσεων, όπως αυτές που περιλαµβάνονται στη σχετική ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 16ης Δεκεµβρίου 2020. Επισηµαίνεται ότι στοιχεία από διάφορα κράτη-µέλη της ζώνης του ευρώ µε υψηλό δείκτη ΜΕΔ υποδηλώνουν ότι µια παρατεταµένη διαδικασία αναδιάρθρωσης των ΜΕΔ, σε συνδυασµό µε καθυστερήσεις στην υλοποίηση θεσµικών µεταρρυθµίσεων, π.χ. στον τοµέα του πλαισίου αφερεγγυότητας και του πτωχευτικού δικαίου, θα µειώσει τα ποσοστά ανάκτησης των ΜΕΔ και τελικά θα απειλήσει τη βιωσιµότητα των συνεπών δανειοληπτών, ιδίως στην περίπτωση των επιχειρήσεων.

    Η Τράπεζα της Ελλάδος έχει προτείνει προς την κυβέρνηση τη σύσταση εταιρείας διαχείρισης στοιχείων ενεργητικού (Asset Management Company - AMC), στην οποία θα µεταβιβαστούν ΜΕΔ στην καθαρή λογιστική τους αξία και στη συνέχεια θα τιτλοποιηθούν σε πραγµατικούς όρους αγοράς. Η κυβέρνηση εξετάζει τη σκοπιµότητα εφαρµογής της εταιρείας διαχείρισης στοιχείων ενεργητικού, ενώ παράλληλα έχει λάβει έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για επέκταση του σχεδίου "Ηρακλής" για δεκαοχτώ (18) ακόµα µήνες. Στην περίπτωση που δεν επιλεγεί τελικά η πρόταση της Τράπεζας της Ελλάδος, θα πρέπει να βρεθεί ένας εναλλακτικός τρόπος αντιµετώπισης του προβλήµατος των αναβαλλόµενων φορολογικών απαιτήσεων, συνεπής µε την κείµενη νοµοθεσία περί κεφαλαιακών απαιτήσεων.

    Μια γρήγορη λύση στο πρόβληµα των ΜΕΔ θα απεµπλέξει τις τράπεζες από την κοστοβόρα και χρονοβόρα διαχείρισή τους και θα τους δώσει τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν πιο αποτελεσµατικά προς την κατεύθυνση της πιστοδότησης της οικονοµίας τα διευκολυντικά µέτρα στο πλαίσιο της ενιαίας νοµισµατικής πολιτικής και τα µέτρα ενίσχυσης της ρευστότητας που έχει θεσµοθετήσει η Πολιτεία. Τέλος, θετική εξέλιξη αποτέλεσε και η ψήφιση του ν. 4738/2020 ("Ρύθµιση οφειλών και παροχή δεύτερης ευκαιρίας και άλλες διατάξεις"). Οι διατάξεις του νόµου αυτού προβλέπουν, µεταξύ άλλων, απλοποίηση, επιτάχυνση και ψηφιοποίηση διαδικασιών, εργαλεία έγκαιρης προειδοποίησης περιστάσεων που µπορεί να οδηγήσουν σε αφερεγγυότητα, προπτωχευτική διαδικασία, που αποσκοπεί στη διατήρηση, αξιοποίηση, αναδιάρθρωση και ανόρθωση βιώσιµων επιχειρήσεων, δυνατότητα πτώχευσης και παροχής δεύτερης ευκαιρίας για υπερχρεωµένους δανειολήπτες-φυσικά πρόσωπα που αδυνατούν να εξυπηρετήσουν τις οφειλές τους, καθώς και διαδικασίες αποφυγής φαινοµένων καταστρατήγησης της πτωχευτικής διαδικασίας.

    * Ο κ. Γιάννης Στουρνάρας είναι Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος
     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ