Συνεχης ενημερωση

    Σάββατο, 17-Απρ-2021 08:28

    Δημοκρατία και Πανδημία

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Ευάγγελου Στεργιούλη

    Οι συνέπειες της πανδημίας συχνά υπήρξαν επώδυνες αναφορικά με την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τη διασφάλιση των βασικών αρχών της δημοκρατίας, όπως της ισότητας, της ισονομίας και της διαφάνειας.

    Σύμφωνα με την πρόσφατη παγκόσμια έκθεση της διεθνούς οργάνωσης Human Rights Watch, οι συνέπειες της πανδημίας επέτειναν τις διακρίσεις και την περιθωριοποίηση, ενώ χρησιμοποιήθηκαν ως πρόσχημα από κυβερνήσεις για να εφαρμόσουν πολιτικές περιορισμού ατομικών δικαιωμάτων και ελευθεριών. Άνθρωποι ηλικιωμένοι και αδύναμοι, γυναίκες και παιδιά που ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες υφίστανται τις συνέπειες της πανδημίας με δυσανάλογο τρόπο με αποτέλεσμα οι κοινωνικές ανισότητες να εντείνονται ακόμη περισσότερο, ενώ βασικά ανθρώπινα δικαιώματα να μην προστατεύονται ή ακόμη και να παραβιάζονται.

    Η Ευρώπη, κοιτίδα του δυτικού πολιτισμού και της δημοκρατίας, για μία ακόμη φορά επέδειξε ένα τεράστιο έλλειμα κοινωνικής αλληλεγγύης, με χώρες να χρησιμοποιούν αήθεις μεθόδους ως προς τη διάθεση εμβολίων κατά προτεραιότητα στους δικούς τους πληθυσμούς. Οι πλούσιες χώρες, έχοντας την οικονομική ευχέρεια και κατά συνέπεια τη δυνατότητα πρόσβασης στην αγορά εμβολίων, έχουν εισέλθει σε μία κούρσα ανταγωνισμού για την αγορά όσο το δυνατόν περισσοτέρων εμβολίων, αδιαφορώντας παντελώς για τη συντριπτική πλειονότητα των χωρών του πλανήτη που μαστίζεται από τη φτώχεια και την πείνα και χωρίς καμία δυνατότητα αγοράς εμβολίων, γεγονός που προϊδεάζει αρνητικά για την διάρκεια και την εξέλιξη της πανδημίας στον κόσμο μας.

    Συγχρόνως, προστέθηκαν και οι ανελέητοι ανταγωνισμοί τεράστιων οικονομικών συμφερόντων στη διάθεση εμβολίων με αποτέλεσμα τις συνεχώς αυξανόμενες τιμές πώλησης, ακόμη και αναστολές στην προμήθεια εμβολίων, τα οποία, ειρήσθω εν παρόδω, δεν παρήχθησαν σε κρατικά κέντρα έρευνας αλλά σε ιδιωτικά εργαστήρια γιγαντιαίων φαρμακευτικών επιχειρήσεων. Και η οικονομική ισχύς τους επέβαλε τη μη δημοσιοποίηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση των όρων των συμβολαίων προμήθειας εμβολίων, παραβιάζοντας έτσι κατάφωρα την αρχή της διαφάνειας του δημοκρατικού πολιτεύματος.

    Σε αντίθεση με το σύνολο των ευρωπαϊκών χωρών των οποίων οι πολιτικοί θεσμοί της δημοκρατίας επέδειξαν πνεύμα συνεννόησης και συνεργασίας στη χάραξη ενιαίας πολιτικής για την αντιμετώπιση της πανδημίας, στην Ελλάδα δεν υπήρξε καμία απολύτως πολιτική συναίνεση ως προς την εξεύρεση μίας κοινής γραμμής πλεύσης, γεγονός που οφείλεται, ως συνήθως, σε προσωπικές, κομματικές και πολιτικές σκοπιμότητες.

    Αναμφίβολα, τα υπό συζήτηση νέα μέτρα για το σταδιακό άνοιγμα της αγοράς και των μετακινήσεων, κινούνται στη σωστή κατεύθυνση και πρέπει να τύχουν καθολικής υποστήριξης, συγχρόνως δε και απόλυτου σεβασμού ως προς την τήρηση όλων των μέτρων προστασίας κατά του ιού. Ωστόσο, πρόκειται για μέτρα που εν πολλοίς προτείνονταν από την αρχή της πανδημίας τόσο από εκπροσώπους της αγοράς όσο και του τομέα υγείας, αλλά δυστυχώς όχι μόνο αγνοήθηκαν αλλά λοιδορήθηκαν και χλευάστηκαν, γεγονός ενδεικτικό του επιπέδου του δημοσίου διαλόγου σχετικά με το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης και του σεβασμού της διαφορετικής άποψης.

    Η πανδημία, τέλος, ανέδειξε στη χώρα μας και μία λανθασμένη αντίληψη της δημοκρατικής λειτουργίας των θεσμών σχετικά με την επιβολή των περιοριστικών μέτρων. Οι εισηγήσεις της επιτροπής των ειδικών είναι εκ των ουκ άνευ προκειμένου η οργανωμένη πολιτεία να προβεί στην λήψη των περιοριστικών μέτρων για την προστασία της δημόσιας υγείας. Πρόκειται όμως για εισηγήσεις και όχι για αποφάσεις οι οποίες άπτονται αποκλειστικά και μόνο των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων της εκλεγμένης από το λαό κυβέρνησης. Η επιτροπή των ειδικών εισηγείται και οι θεσμοί του δημοκρατικού πολιτεύματος αποφασίζουν και όχι αντιστρόφως.

    Η πολιτική, οικονομική και κοινωνική διαχείριση της πανδημίας στο πλαίσιο των αρχών του δημοκρατικού πολιτεύματος θα αποτελέσει μελλοντικά αντικείμενο πολλών επιστημονικών μελετών, με εξόχως ενδιαφέροντα αποτελέσματα. Το μεγαλύτερο όμως διακύβευμα, καθ’ όλη της διάρκεια της πανδημίας, είναι η προστασία των ατομικών ελευθεριών και των κοινωνικών δικαιωμάτων, καθώς και η τήρηση των αρχών του δημοκρατικού πολιτεύματος με παράλληλη προστασία και διασφάλιση της δημόσιας υγείας.

    *Ο κ. Ευάγγελος Στεργιούλης είναι Διδάκτωρ Κοινωνιολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου και ε.α. Υποστράτηγος της Ελληνικής Αστυνομίας. Υπηρέτησε επί σειρά ετών στην έδρα της Europol στη Χάγη και διετέλεσε προϊστάμενος των εθνικών υπηρεσιών Interpol και Europol της Ελλάδας. Έχει διδάξει στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου καθώς και στις Ακαδημίες της Ελληνικής και Κυπριακής Αστυνομίας. Είναι μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Εγκληματολογίας και του Ελληνικού Οργανισμού Πολιτικών Επιστημόνων.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ