Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 23-Μαρ-2021 00:05

    Φαρμακευτικές: Αποσβέσεις χρησιδανείων και έκπτωση δαπανών συνεδρίων

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Της Μάρθας Παπασωτηρίου

    Με την πολύ πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας 161/2021 επανήλθε στο προσκήνιο το θέμα της έκπτωσης των επιχειρηματικών δαπανών. Η συγκεκριμένη βέβαια απόφαση αφορά διαχειριστικές χρήσεις πριν την εφαρμογή του ισχύοντος φορολογικού νόμου (N. 4172/2013), ο οποίος άλλαξε τον τρόπο, που αντιμετωπίζεται η έκπτωση των επιχειρηματικών δαπανών.

    Παρόλα αυτά, έχει ενδιαφέρον να δούμε τα πλαίσια, στα οποία κινήθηκε η εν λόγω απόφαση εν έτει 2021, που εφαρμόζονται πια οι νέοι κανόνες. Βέβαια, όπως αντιλαμβάνεται κανείς, η ratio του νόμου και τα βασικά χαρακτηριστικά της έκπτωσης των δαπανών παραμένουν τα ίδια.

    Tο σκεπτικό της απόφασης

    Η εν λόγω απόφαση δέχτηκε την έκπτωση των δαπανών συνεδρίων φαρμακευτικών επιχειρήσεων ως παραγωγικών δαπανών, καθώς η συμμετοχή στελεχών και υπαλλήλων (ιατρικών επισκεπτών) σε τέτοιου είδους εκδηλώσεις καθίσταται αναγκαία και επιβεβλημένη κατά την εμπορική πρακτική και τα συναλλακτικά ήθη, καθόσον έρχονται σε άμεση επαφή με τον ιατρικό κόσμο, ενημερώνονται από τους γιατρούς για τις άμεσες εξελίξεις και εντέλει αποσκοπεί στη διεύρυνση των εργασιών της φαρμακευτικής εταιρείας και προάγει τα οικονομικά της συμφέροντα.

    Στο ίδιο πλαίσιο, και με την αιτιολογία ότι αποτελεί επιχειρηματική δαπάνη, η απόφαση έκρινε ότι εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα της φαρμακευτικής οι αποσβέσεις μηχανημάτων, που χρησιδανείζει αυτή (χωρίς αντάλλαγμα), στο πλαίσιο συμφωνιών περί πωλήσεως σε πελάτες της (επιχειρήσεις εκμετάλλευσης διαγνωστικών κέντρων, κλινικών, θεραπευτηρίων) αναλωσίμων.

    Ο Ν. 2238/1994

    Όπως διέλαβε η απόφαση, o κοινός νομοθέτης κατά τη θέσπιση των κανόνων του Ν. 2238/1994 είχε δώσει την εξουσιοδότηση στον Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών να εκδίδει δύο κατηγορίες κανονιστικών πράξεων, με τις οποίες εισάγονταν ρυθμίσεις σε σχέση αφενός με τις εκπιπτόμενες και αφετέρου με τις μη εκπιπτόμενες αντιστοίχως δαπάνες των επιχειρήσεων, ως παραγωγικές από τα ακαθάριστα έσοδά τους, προκειμένου να υπάρχει μία αντικειμενικοποίηση του συστήματος αναγνώρισης των παραγωγικών δαπανών, την τήρηση του ίσου μέτρου κρίσεως, προς εμπέδωση της διαφάνειας και της ασφάλειας του δικαίου, του κλίματος εμπιστοσύνης μεταξύ φορολογικής διοίκησης και φορολογουμένων και τον περιορισμό της φορολογικής αυθαιρεσίας. Και πάντα με γνώμονα την ανάγκη για διαρκή εκσυγχρονισμό εκ μέρους των επιτηδευματιών των επιχειρηματικών τους πρωτοβουλιών στο πλαίσιο ενός μεταβαλλόμενου ανταγωνιστικού οικονομικού περιβάλλοντος και την ανάγκη διαρκούς προσαρμογής σε αυτό.

    Με τις ρυθμίσεις αυτές οι επιχειρήσεις ήταν σε θέση εκ των προτέρων να γνωρίζουν τις κατηγορίες των παραγωγικών δαπανών, που αναγνωρίζονται προς έκπτωση από τα ακαθάριστα έσοδά τους, και να ωφελούνται από αυτές, δεδομένου ότι προέβαιναν στη φορολογική αναμόρφωση των αποτελεσμάτων τους με ασφαλέστερο γι’ αυτές τρόπο, αποφεύγοντας έτσι τυχόν καταλογισμό επιβαρύνσεων και προσθέτων φόρων.

    Οι υπουργικές αποφάσεις, που περιελάμβαναν τις εκπιπτόμενες επιχειρηματικές δαπάνες, δέσμευαν τη φορολογική διοίκηση, αλλά και τις επιχειρήσεις.

    Ο γενικός κανόνας

    Υπό το ισχύον καθεστώς, τίθεται ο γενικός κανόνας για την έκπτωση των επιχειρηματικών δαπανών, με την έννοια ότι κατ΄ αρχήν εκπίπτουν όλες οι δαπάνες, που πραγματοποιούνται προς το συμφέρον της επιχείρησης. Συγκεκριμένα, ορίζεται ότι, κατά τον προσδιορισμό του κέρδους από επιχειρηματική δραστηριότητα, επιτρέπεται η έκπτωση όλων των δαπανών, οι οποίες πληρούν αθροιστικά τα ακόλουθα κριτήρια:

    α) πραγματοποιούνται προς το συμφέρον της επιχείρησης ή κατά τις συνήθεις εμπορικές συναλλαγές της.

    β) αντιστοιχούν σε πραγματική συναλλαγή,.

    γ) εγγράφονται στα λογιστικά αρχεία (βιβλία) της επιχείρησης την περίοδο που πραγματοποιούνται και αποδεικνύονται με κατάλληλα δικαιολογητικά.

    Επομένως, εκπίπτει κάθε δαπάνη, που κρίνεται απαραίτητη από τον επιχειρηματία ή τη διοίκηση της επιχείρησης, για την επίτευξη του επιχειρηματικού σκοπού, την ανάπτυξη των εργασιών, τη βελτίωση της θέσης της στην αγορά, εφόσον αυτή ενεργείται στα πλαίσια της οικονομικής αποστολής της ή κατά τις συνήθεις εμπορικές συναλλαγές της και μπορεί να συμβάλλει στη δημιουργία εισοδήματος.

    Περαιτέρω, ως προς την έννοια της πραγματικής συναλλαγής, διευκρινίζεται ότι οι δαπάνες δεν πρέπει να είναι εικονικές ή μερικώς εικονικές ή ανύπαρκτες, όπως ενδεικτικά είναι η δαπάνη, που δεν έχει πραγματοποιηθεί άλλα έχει καταχωρηθεί στα τηρούμενα βιβλία ή αφορά σε συναλλαγές, που δεν είναι πραγματικές ως προς το είδος ή το πρόσωπο ή την αξία αυτών.

    Πιο υποκειμενικό το νέο σύστημα

    Όπως γίνεται αντιληπτό, το νέο σύστημα έκπτωσης δαπανών είναι πιο "υποκειμενικό" υπό την έννοια ότι υπάρχει ευρύτερο πεδίο χαρακτηρισμού μίας δαπάνης ως παραγωγικής αφού τα πλαίσια της παραγωγικότητας είναι αρκετά ευρεία, ανάλογα και με τον τομέα που δραστηριοποιείται μία επιχείρηση. Παρόλα αυτά, το βασικό παραμένει κατά πόσο οι συγκεκριμένες δαπάνες, εν όψει του σκοπού για τον οποίο διατίθενται και των εκάστοτε ειδικών συνθηκών, συμβάλλουν στη διεύρυνση των εργασιών της επιχείρησης και στην αύξηση του εισοδήματός της.

    Η δικλείδα ασφαλείας

    Σε κάθε περίπτωση πάντως, και υπό το προηγούμενο και το ισχύον καθεστώς,  δεν επιτρέπεται στη φορολογική αρχή να ελέγχει τη σκοπιμότητα και το προσήκον μέτρο των δαπανών αυτών, γεγονός που αποτελεί δικλείδα ασφαλείας για την απόρριψη μίας δαπάνης ως παραγωγικής από τις φορολογικές αρχές. 


    * Η κα Μάρθα Παπασωτηρίου είναι Partner/Head of Tax, Lawyer στην Andersen Tax Greece.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ