Συνεχης ενημερωση

    Σάββατο, 27-Φεβ-2021 08:45

    Ο κύβος ερρίφθη: Έρχεται το Διαβατήριο Υγείας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Θοδωρή Γιάνναρου

    Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης συναντήθηκαν διαδικτυακά για να συζητήσουν ζητήματα που άπτονται του νέου κορονοϊού. Υποσχέθηκαν πρόοδο όσον αφορά τα εμβόλια, αν και παραμένουν ερωτήματα σχετικά με το σφράγισμα των συνόρων, καθώς και τα ταξίδια.

    Ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα που αντιμετώπισαν οι ηγέτες της ΕΕ ήταν αυτό των ψηφιακών διαβατηρίων εμβολιασμού για όσους έχουν εμβολιαστεί. Τα κράτη της Νότιας ΕΕ, όπως η Ελλάδα, η Ισπανία και η Ιταλία που  εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τον τουρισμό, πιστεύουν ότι ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να διευκολύνει τα αεροπορικά ταξίδια, βοηθώντας  να αποφευχθεί η επανάληψη της καταστροφικής περιόδου των καλοκαιρινών διακοπών του περασμένου έτους.

    Τα κράτη-μέλη του Βορρά από την άλλη, φαίνονται ακόμα σχετικά αναποφάσιστα να συμφωνήσουν σχετικά με τις διακρίσεις και εάν τα άτομα που είναι εμβολιασμένα μπορούν να μεταφέρουν και να διασπείρουν τον ιό ή όχι.

    Στη βραδινή συνέντευξη Τύπου, η Γερμανίδα Καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ δήλωσε ότι υπήρχε συναίνεση για τη θεσμοθέτηση των πιστοποιητικών εμβολιασμού, αλλά όχι και για τον τρόπο που αυτά θα χρήσιμοποιηθούν... 

    Όλοι συμφώνησαν ότι σε κάθε περίπτωση χρειαζόμαστε ένα ψηφιακό πιστοποιητικό εμβολιασμού και σε κάθε περίπτωση, τα πιστοποιητικά αυτά θα μπορούσαν να είναι διαθέσιμα μέχρι το καλοκαίρι, καθώς η Ε.Ε. χρειάζεται γύρω στους τρεις μήνες για να δημιουργήσει το ανάλογο πλαίσιο. Βέβαια, η δημιουργία των πιστοποιητικών "δεν σημαίνει ότι θα επιτρέπεται να ταξιδεύουν μόνο όσοι έχουν διαβατήριο εμβολιασμού", αλλά η αντιμετώπισή τους θα είναι ενδεχομένως διαφορετική μιας και ο ιδιωτικός τομέας θα φροντίσει να θεσπίσει κανόνες.

    Αν και δεν υπάρχει ακόμη απόλυτη ομοφωνία σχετικά με το είδος κάρτας ή τα είδη καρτών-διαβατηρίων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν και να αναγνωριστούν σε ολόκληρη την Ένωση, είναι αναγκαίο ένα σύστημα δεδομένων και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εργάζεται αυτή τη στιγμή για τη δημιουργία μιας "πύλης ασφαλείας για διαλειτουργικότητα μεταξύ των κρατών-μελών της”. Δεν υπάρχει αμφιβολία, πως τα κράτη μέλη θα "πρέπει” να δράσουν γρήγορα και αποφασιστικά, εάν το πρόγραμμα πρόκειται να εφαρμοστεί μέχρι τις αρχές του φετινού καλοκαιριού.

    Κάποιοι από τον Βορρά, που ως συνήθως μπερδεύουν τα γεγονότα, υποστηρίζουν αμυδρά ότι η χορήγηση δικαιωμάτων ελεύθερης κυκλοφορίας βάσει της κατάστασης υγείας των ταξιδιωτών, θα μπορούσε να αποτελέσει "ολισθηρό δρόμο” για την Ένωση, πράγμα όμως που δεν μπορεί να ισχύει, μιας και το διακύβευμα εδώ είναι οι ζωές Ευρωπαίων πολιτών, που πρέπει να προστατευθούν από την επικίνδυνη ανευθυνότητα των καθ’ έξιν αρνητών.

    Το πιστοποιητικό εμβολιασμού, που εξετάζει  η ευρωπαϊκή οικογένεια, δεν θα ισοδυναμεί με υγειονομικό διαβατήριο, αλλά αντιθέτως θα εγκαινιάσει... μία λωρίδα ταχείας κυκλοφορίας για τα ταξίδια και τις εν γένει μετακινήσεις προς και από τα κράτη-μέλη, χωρίς τους περιορισμούς που αναγκαστικά δημιουργούνται από  τα διαγνωστικά τεστ και την υποχρεωτική καραντίνα. Η διευκόλυνση των μετακινήσεων δεν αφορά μόνο στις χώρες που υποδέχονται μεγάλο αριθμό τουριστών, αλλά επίσης στις αερομεταφορές και τους κλάδους της φιλοξενίας, δηλαδή τα ξενοδοχεία και σε κάθε περίπτωση όχι μόνο.

    Η πρόταση αυτή σίγουρα θα πετύχει! Η Ελλάδα έχοντας στο πλευρό της αρκετές χώρες της Ε.Ε. που αντιλαμβάνονται τη σημασία του πιστοποιητικού εμβολιασμού, ή ως δεύτερο δρόμο/επιλογή, έχει τη θετική άποψη περί αυτού, των μεγάλων οικονομικών επιχειρήσεων που ούτως ή άλλως θα επιβάλλουν το πιστοποιητικό εμβολιασμού σε ό,τι αφορά τη λειτουργία τους, όσο και αν κάποιοι γραφικοί ανθίστανται λυσσαλέα στην ιδέα.

    Αναφερόμενος στην πρότασή του για θέσπιση ευρωπαϊκού πιστοποιητικού εμβολιασμού, ο Πρωθυπουργός της Ελλάδος,  Κυριάκος Μητσοτάκης, δήλωσε ότι όσο νωρίτερα ληφθούν αποφάσεις τόσο το καλύτερο για την ΕΕ, καθώς σε οποιαδήποτε διαφορετική περίπτωση είναι νομοτελειακά αναπόφευκτο ότι ο ιδιωτικός τομέας θα προχωρήσει μόνος του προς αυτή την κατεύθυνση, μη αντέχοντας αντίστοιχες με την περσινή καλοκαιρινή σεζόν καταστροφικές καταστάσεις και συνέπειες.

    "Αν δεν το πράξουμε εμείς ως Ευρωπαϊκή Ένωση, θα το κάνει κάποιος άλλος αντί ημών... πιθανότατα οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες”.

    Για το πιστοποιητικά εμβολιασμού πιθανότατα θα απαιτηθούν διάφορες ρυθμίσεις. Αυτό είναι τόσο σίγουρο, όσο και το ότι με τον ένα ή τον άλλο τρόπο θα εφαρμοστεί καθώς και το γεγονός ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα πρέπει να έχουν σαφείς κανόνες για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή του.

    Η Ευρωπαϊκή Ένωση σκέφτεται σοβαρά την ελληνική πρόταση και φαίνεται έτοιμη για την εξεύρεση τελικής λύσης για την πανδημία COVID-19, με ήδη προγραμματισμένα εμβόλια και εμβολιασμούς του πληθυσμού για τους επόμενους μήνες. Έχει χυθεί πολύ μελάνι για το ποιος θα πρέπει να έχει προτεραιότητα για την πρόσβαση στα εμβόλια, αλλά έχει δοθεί λιγότερη προσοχή στο κατά πόσον οι κυβερνήσεις ή ο ιδιωτικός τομέας θα απαιτήσουν από τους πολίτες να παράσχουν αποδείξεις εμβολιασμού και εάν ναι σε ποια πλαίσια, σε τι βαθμό και κάτω από ποιες προϋποθέσεις.

    Φαίνεται πιθανό ότι οι κυβερνήσεις, τα νοσοκομεία, τα διαγνωστικά κέντρα, τα γηροκομεία, οι αεροπορικές εταιρείες, τα ξενοδοχεία και πολλές άλλες εταιρείες ή οργανισμοί μπορεί να απαιτούν στο άμεσο μέλλον απόδειξη εμβολιασμού, όπως για παράδειγμα, οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας. Πέρα όμως από τον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, θα υπάρχουν και πολλοί άλλοι που ενδεχομένως θα ζητήσουν πιστοποίηση εμβολιασμού. Ωστόσο, τα πιστοποιητικά εμβολιασμού εγείρουν κάποιες νομικές, ηθικές και πολιτικές ανησυχίες που όμως δεν θα σταθούν ικανές να επηρεάσουν την όλη δυναμική του συγκεκριμένου πρότζεκτ. Είτε οι ίδιες οι κυβερνήσεις είτε οι ιδιωτικές εταιρείες θα απαιτήσουν κάποια στιγμή πιστοποιητικά εμβολίων, αλλά με κάθε τρόπο οι υπεύθυνοι για τη χάραξη πολιτικής θα  πρέπει να καθορίσουν σαφείς κανόνες για το πώς θα κυκλοφορήσουν και θα ρυθμιστούν τα πιστοποιητικά, τόσο ως προς τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται -ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ασφάλειας και απορρήτου και πώς θα εφαρμοστούν τελικά στο δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα.

    Το πιο προφανές μέρος που θα μπορούσε να απαιτείται ένα πιστοποιητικό εμβολίου είναι στα ταξίδια. Οι Διεθνείς Κανονισμοί Υγείας προς το παρόν απαιτούν πιστοποίηση μόνο για τον εμβολιασμό Κίτρινου Πυρετού και μόνο εάν οι ταξιδιώτες αφιχθούν από μια κόκκινη περιοχή όπως ορίζεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Είναι πιθανό λοιπόν οι κανονισμοί να τροποποιηθούν ώστε να συμπεριλάβουν και την COVID-19.

    Στον ιδιωτικό τομέα, οι αεροπορικές εταιρείες ενδέχεται να απαιτούν από μόνες τους και ανεξάρτητα από την πολιτική βούληση απόδειξη εμβολιασμού. Ωστόσο, το γεγονός ότι τα εμβόλια θα δοθούν με προτεραιότητα για τους πιο ευάλωτους πολίτες, με αποτέλεσμα οι υγιείς και ικανοί που είναι πιθανό να ταξιδέψουν να είναι τελευταίοι στην σειρά, δημιουργεί πρόβλημα, καθώς πολλοί πιθανοί πελάτες θα αποκλείονταν. Εντός της Ε.Ε., είναι πιθανό, για παράδειγμα, τα κράτη, τα οποία έχουν περιορίσει τα ταξίδια για μη κατοίκους, να μπορούν τώρα να επιτρέπουν σε ταξιδιώτες να εισέρχονται μόνο με την επίδειξη  πιστοποιητικού εμβολιασμού και ενδεχομένως να αποφεύγουν την περίοδο καραντίνας.

    Οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης που έχουν προτεραιότητα στον εμβολιασμό, με την πάροδο του χρόνου μπορεί να διαπιστώσουν ότι απαιτείται να παρέχουν αποδείξεις ως προς τον εμβολιασμό τους, ως προϋπόθεση απασχόλησης, καθιστώντας έτσι τον εμβολιασμό ως εκ των πραγμάτων προϋπόθεση για εργασία. Οι τρόφιμοι γηροκομείων και ίσως και τα αγαπημένα τους πρόσωπα που τους επισκέπτονται, να είναι επίσης μεταξύ των πρώτων που θα εμβολιαστούν, δεδομένης της καταστροφής που προκλήθηκε σε αυτόν τον ευάλωτο πληθυσμό λόγω της πανδημίας. Έτσι, είναι μάλλον πιθανό, τόσο τα γηροκομεία που χρηματοδοτούνται από το δημόσιο, όσο και τα ιδιωτικά, ενδεχομένως να απαιτούν απόδειξη εμβολιασμού ως προϋπόθεση τόσο για τους φιλοξενούμενούς τους, όσο και για τους επισκέπτες.

    Πέρα από τους τομείς της υγειονομικής περίθαλψης, σε αρκετά εργασιακά περιβάλλοντα δημιουργούνται  υπερ-εστίες μετάδοσης του κορονοϊού λόγω μη τήρησης της κοινωνικής αποστασιοποίησης και του κακού εξαερισμού. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι ιδιωτικές εταιρείες μπορούν κάλλιστα να απαιτήσουν πιστοποιητικά εμβολιασμού από τους εργαζομένους τους. 

    Καθώς ο χρόνος περνάει και τα εμβόλια καθίστανται όλο και πιο διαθέσιμα, πολλοί περισσότεροι χώροι εργασίας μπορεί να απαιτούν απόδειξη  εμβολιασμού για όλους τους υπαλλήλους, ώστε οι μη εμβολιασμένοι εργαζόμενοι να μπορούν να κληθούν να μείνουν στο σπίτι όταν υπάρχει αναζωπύρωση του ιού, ή νέες μεταλλάξεις και νέα επιθετική διασπορά.

    Τέλος, οι ιδιώτες ιδιοκτήτες αθλητικών χώρων και χώρων συναυλιών μπορεί επίσης να απαιτήσουν απόδειξη εμβολιασμού ώστε οι επισκέπτες να αποκτήσουν άδεια εισόδου. 

    Από εκεί και πέρα, μπορεί να απαιτούνται πιστοποιητικά εμβολίων σε μια σειρά κλειστών δημόσιων χώρων, όπως εμπορικά κέντρα, μπαρ και εστιατόρια. Τα σχολεία είναι επίσης πιθανοί υποψήφιοι, αν και μέχρι στιγμής δεν έχουμε δεδομένα σχετικά με την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια του εμβολίου στα παιδιά. Παρ' όλα αυτά, πολλές χώρες έχουν κλείσει τα σχολεία και τα πιστοποιητικά εμβολιασμού θα μπορούσαν να προσφέρουν μια καλή λύση για το άνοιγμά τους.

    Οι πληροφορίες που περιέχονται σε ένα πιστοποιητικό εμβολίου θα είναι πιο περίπλοκες και θα λένε περισσότερα από το ότι ο φορέας αυτών έχει απλά εμβολιαστεί και σίγουρα ένα σωστό πιστοποιητικό εμβολιασμού μπορεί να χρειαστεί να διακρίνει μεταξύ διαφορετικών εμβολίων και να καταγράψει εάν ένα άτομο έχει λάβει τον απαραίτητο αριθμό δόσεων κ.λπ.

    Τα πιστοποιητικά εμβολιασμού θα πρέπει να συμβαδίζουν με τις μεταβαλλόμενες ενδείξεις αποτελεσματικότητας, την ανάγκη επανεμβολιασμού, της διατήρησης της ανοσίας και ούτω καθεξής.

    Η επιστήμη μάλλον τείνει προς τη λύση της ψηφιακής πιστοποίησης. Είτε κυβερνήσεις είτε ιδιωτικοί φορείς θα μπορούσαν να εκδώσουν πιστοποιητικά εμβολιασμού, παρόλο που θα ήταν προτιμότερο να υπάρχει ένα πιστοποιητικό εμβολιασμού εγκεκριμένο από την κυβέρνηση για κάθε χώρα (και αμοιβαίες συμφωνίες για την αναγνώριση των πιστοποιητικών εμβολιασμού από άλλες). Οι χρήστες θα κατεβάζουν τα πιστοποιητικά τους ιντερνετικά, σε ένα smart phone, το οποίο θα περιλαμβάνει ψηφιακές υπογραφές, που θα διασφαλίζουν την αυθεντικότητά τους. Χαρακτηριστικά όπως οι κωδικοί QR θα μπορούσαν επίσης να αποτελούν μέρος των πιστοποιητικών, επιτρέποντάς τους να σαρωθούν στην είσοδο π.χ. μιας εταιρείας, υπηρεσίας ή αεροδρομίου. Όσοι δεν διαθέτουν smart phones, θα μπορούσαν να φέρουν την πιστοποίηση σε μια κάρτα, όπως οι κάρτες υγείας τους.

    Ανεξάρτητα από τη μορφή τους, τα πιστοποιητικά θα πρέπει να περιλαμβάνουν ένα ή περισσότερα μοναδικά αναγνωριστικά (όπως το όνομα του ατόμου και τον ΑΜΚΑ του) για να προσδιορίζεται εύκολα η ταυτότητα του εμβολιασθέντος ατόμου. Τα πιστοποιητικά μπορεί επίσης να περιλαμβάνουν και άλλα είδη προσωπικών πληροφοριών (όπως φωτογραφία, διεύθυνση ή βιομετρικά αναγνωριστικά) του ατόμου για τη διευκόλυνση της πιστοποίησης της ταυτότητάς του.

    Σε ορισμένες περιπτώσεις που απαιτούν πιστοποιητικό εμβολιασμού μπορεί να θεωρηθεί ως ισοδύναμο με το να απαιτείται από κάποιον να εμβολιαστεί. Ωστόσο, η σάρωση των πιστοποιητικών εμβολιασμού δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο μη εμβολιασμός αποτελεί εμπόδιο στην οποιασδήποτε δυνατότητα πρόσβασης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα πιστοποιητικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν απλώς για την καταγραφή των ατόμων που έχουν εμβολιαστεί. Ο προσδιορισμός κάποιου ως εμβολιασμένου ή μη είναι σημαντικός για την προστασία του ατόμου και για την προστασία άλλων, αλλά θα βοηθήσει και σε πιθανή ιχνηλάτιση των επαφών του.

    Η πιστοποίηση εμβολιασμού είναι μια λιγότερο επώδυνη κοινωνικά επιλογή σύμφωνα με την πρακτική, σε ορισμένες χώρες να απαιτείται απόδειξη εμβολιασμού για τη φοίτηση. Εάν, για παράδειγμα, η κυβέρνηση επέβαλε έναν κανόνα "εμβολιασμός ή διαμονή-σπίτι” στους εργαζόμενους στον τομέα της υγείας, είναι απίθανο αυτό να ανατραπεί από τα δικαστήρια. Παρ' όλα αυτά, θα εξακολουθούν να υπάρχουν ανησυχίες σχετικά με το ατομικό απόρρητο και οι κυβερνήσεις πρέπει να κάνουν εξαιρέσεις για άτομα που δεν μπορούν να εμβολιαστούν λόγω προϋπάρχουσας κατάστασης υγείας.

    Απαιτούνται σε κάθε περίπτωση, σαφείς συνεκτικοί κανόνες στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, ώστε να διασφαλιστεί η καλή διαχείριση των απαιτήσεων πιστοποίησης εμβολίων. Πρέπει να εξεταστεί προσεκτικά τι θα συνέβαινε σε ορισμένα σενάρια - για παράδειγμα, όταν ένα άτομο χωρίς εγκεκριμένη εξαίρεση εμβολιασμού προσπαθεί να επιβιβαστεί σε δημόσια ΜΜΜ ή να αποκτήσει πρόσβαση σε υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης.

    Οι κυβερνήσεις πρέπει επίσης να καταστήσουν σαφές πότε τα συμφέροντα των ευάλωτων ατόμων καθιστούν απαραίτητη την προσκόμιση πιστοποιητικού εμβολίου, για παράδειγμα, για όσους εργάζονται με ηλικιωμένους σε γηροκομεία ή τους επισκέπτες τους. Και πάλι, μπορεί να μην είναι απαραίτητο να επιμείνουμε στον εμβολιασμό, αλλά η ύπαρξη αυτών των πληροφοριών μπορεί να βοηθήσει στην εξασφάλιση της λήψης άλλων προληπτικών μέτρων.

    Σε άλλες περιπτώσεις, μπορεί να ζητηθεί πιστοποιητικό εμβολιασμού, αλλά όχι απαραίτητα ο ίδιος ο εμβολιασμός - το πιστοποιητικό θα παρέχει απλώς σε άλλους τις πληροφορίες που χρειάζονται σχετικά με την κατάσταση του ατόμου, για να ληφθούν οι απαραίτητες προφυλάξεις για COVID-19.

    Και στις δύο περιπτώσεις, είναι επιτακτική ανάγκη οι κυβερνήσεις να μελετήσουν προσεκτικά τόσο το σχεδιασμό όσο και τις συνέπειες της χρήσης πιστοποιητικών εμβολίων στο δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα και πρέπει σε κάθε περίπτωση να θεσπίσουν σαφείς κανόνες!

    Δυστυχώς για κάποιους, ευτυχώς για κάποιους άλλους -τους περισσότερους, το "Διαβατήριο Υγείας”, ή αλλιώς το "Πιστοποιητικό Εμβολιασμού”, είναι πλέον μονόδρομος... για το καλό όλων μας.

    *Ο κ. Θοδωρής Γιάνναρος είναι Μοριακός Βιολόγος-Γενετιστής

    email: theogiannaros@gmail.comTwitter: @theogiannaros1, FaceBook: Theo Giannaro

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ