Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 29-Σεπ-2020 00:05

    Exit Tax: Οι κανόνες φορολόγησης "κατά την έξοδο"

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Της Μάρθας Παπασωτηρίου

    Ο νέος φορολογικός νόμος 4714/2020 ενσωμάτωσε στην ελληνική νομοθεσία τις διατάξεις της οδηγίας 2016/1164/ΕΕ του Συμβουλίου της Ε.Ε. για τη θέσπιση κανόνων φορολόγησης "κατά την έξοδο" (exit tax). 

    Η Οδηγία αφορά την καταπολέμηση τη φοροαποφυγής και αποτελεί τη συμπρόρευση των 28 κρατών-μελών κατά της διάβρωσης της φορολογικής βάσης και της μετατόπισης κερδών ("BEPS”). Μεταξύ των γενικών κανόνων που θεσπίζονται για την εναρμόνιση των φορολογικών συστημάτων των κρατών είναι και η επιβολή φόρου κατά την έξοδο (exit taxation), ο οποίος ενσωματώνεται πλέον στην ελληνική νομοθεσία σε συνέχεια του γενικού κανόνα της φοροαποφυγής που ήδη ισχύει με το άρθρο 38 του ΚΦΔ και του κανόνα για τις  ελεγχόμενες αλλοδαπές εταιρείες (άρθρο 66 ΚΦΕ), οι οποίοι είναι στο πνεύμα της Οδηγίας.

    Πότε ισχύει ο φόρος

    Ο εν λόγω φόρος ισχύει όταν ο φορολογούμενος: 

    - μεταφέρει περιουσιακά στοιχεία από την έδρα του στην ημεδαπή ή τη μόνιμη εγκατάσταση στην ημεδαπή σε μόνιμη εγκατάστασή του εκτός Ελλάδας σε άλλο κράτος-μέλος/ Τρίτη Χώρα, 

    - σε περίπτωση μεταφοράς της φορολογικής κατοικίας του από την Ελλάδα σε άλλο κράτος-μέλος/ Τρίτη Χώρα

    - σε περίπτωση μεταφοράς της δραστηριότητας που ασκεί η μόνιμη εγκατάστασή του από την Ελλάδα σε άλλο κράτος μέλος ή σε Τρίτη Χώρα,

    με αποτέλεσμα η Ελλάδα να μην έχει πλέον δικαίωμα φορολόγησης των μεταφερόμενων στοιχείων. 

    Τα ανωτέρω αφορούν μόνο νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες (όχι φυσικά πρόσωπα). 

    Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση του νόμου, οι σχετικές διατάξεις διασφαλίζουν τη φορολόγηση στην ημεδαπή οποιουδήποτε κεφαλαιακού κέρδους προκύπτει από τη μεταφορά ή την έξοδο, ακόμη και αν το εν λόγω κέρδος δεν έχει ακόμη πραγματοποιηθεί κατά τον χρόνο της εξόδου.

    H φορολογητέα βάση

    Ως φορολογητέα βάση για την εφαρμογή του κανόνα λαμβάνεται το ποσό που ισούται με την αγοραία αξία των περιουσιακών στοιχείων που μεταφέρονται, μείον την αξία που προκύπτει για φορολογικούς σκοπούς κατά τη στιγμή της εξόδου. Ο φόρος υπολογίζεται με τον εκάστοτε ισχύοντα συντελεστή κατά το φορολογικό έτος της εξόδου.

    Η αγοραία αξία

    Ένα θέμα που γεννάται είναι ο τρόπος της εξακρίβωσης της αγοραίας αξίας. Ο νόμος προβλέπει είτε την αποτίμηση από ορκωτούς ελεγκτές, είτε την απεικόνιση των στοιχείων όπως προκύπτουν από τα λογιστικά αρχεία της εταιρείας είτε τη λήψη της αξίας του περιουσιακού στοιχείου όπως προσδιορίζεται για σκοπούς των διατάξεων για την τεκμηρίωση των ενδοομιλικών συναλλαγών. 

    Ο ρόλος των ειδικών εκτιμητών

    Όπως γίνεται αντιληπτό, προκειμένου η εκτίμηση να είναι ακριβής, μπορεί να απαιτηθεί η συνδρομή ειδικών εκτιμητών με εξειδικευμένες γνώσεις ή διεθνή εμπειρία αναφορικά με ιδιαίτερα περιουσιακά στοιχεία, γεγονός που θα επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το νομικό πρόσωπο που έχει δρομολογήσει τη  μεταφορά των περιουσιακών του στοιχείων εκτός Ελλάδας. 

    Από πότε ισχύουν οι διατάξεις

    Οι διατάξεις για την φορολόγηση κατά την έξοδο εφαρμόζονται για μεταφορές περιουσιακών στοιχείων, φορολογικής κατοικίας ή δραστηριότητας από την Ελλάδα προς άλλο κράτος μέλος ή τρίτη χώρα, που πραγματοποιούνται από την 1η Ιανουαρίου 2020 και μετά.

    Εν αναμονή εγκυκλίου

    Προς το παρόν, η ΑΑΔΕ δεν έχει προβεί στην έκδοση ερμηνευτικής Εγκυκλίου, η οποία να εξειδικεύει τις διατάξεις και να διευκρινίζει τυχόν ασάφειες του νόμου. Το βέβαιο πάντως είναι ότι οι φορολογικές αρχές θα κινηθούν προς την κατεύθυνση του εντοπισμού των εταιρικών σχημάτων που προσβλέπουν στην φοροαποφυγή. 

    Και για μια ακόμα φορά, οι επιχειρήσεις καλούνται να αξιολογήσουν τις μελλοντικές κινήσεις τους με γνώμονα την πλήρη συμμόρφωση προς τους καινούργιους κανόνες, οι οποίοι δεν συμπίπτουν με τη βελτιστοποίηση του στρατηγικού σχεδιασμού τους.   

    * Η κα Μάρθα Παπασωτηρίου είναι Partner/Head of Tax στην Andersen Greece

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ