Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 05-Αυγ-2020 00:05

    Το οργανωμένο έγκλημα στην εποχή της πανδημίας

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Ευάγγελου Στεργιούλη

    Η ανάπτυξη του οργανωμένου εγκλήματος υπήρξε ραγδαία στην εποχή της παγκοσμιοποίησης και η ιστορική του εξέλιξη καταδεικνύει την ικανότητα προσαρμογής του στις διεθνείς εξελίξεις. Στις μέρες μας, η δράση και ο τρόπος λειτουργίας του οργανωμένου εγκλήματος προσομοιάζει εν πολλοίς με τη λειτουργία μιας πολυεθνικής επιχείρησης. Τα οργανωμένα εγκληματικά δίκτυα παρακολουθούν τις εξελίξεις διεθνώς και αναζητούν νέες ευκαιρίες για να σχεδιάσουν τις παράνομες δραστηριότητες τους και να αποκομίσουν τεράστια κέρδη κυρίως εν μέσω περιόδων κρίσεων. Και η παρατεταμένη περίοδος της πανδημίας που αποτελεί μία οδυνηρή περίοδο οικονομικής κρίσης για όλο τον κόσμο,  για το οργανωμένο έγκλημα αποτελεί μία ιδανική ευκαιρία για την ανάπτυξη νέων επικερδών δραστηριοτήτων αξιοποιώντας τα νέα κοινωνικά, οικονομικά και πολιτικά δεδομένα. 

    Οι ευρωπαϊκοί και διεθνείς οργανισμοί μελετούν ήδη το νέο τοπίο της διεθνούς εγκληματικότητας και εστιάζουν τις προσπάθειες τους στην ανάλυση των νέων δεδομένων, που τα οργανωμένα εγκληματικά δίκτυα προσπαθούν να εκμεταλλευθούν με σκοπό το παράνομο όφελος. Σε αυτό το πλαίσιο, οι εκτιμήσεις τους εστιάζουν κατά κύριο λόγο σε τρεις συγκεκριμένους τομείς, οι οποίοι πιθανολογούνται ότι αποτελούν ιδανικά πεδία εκδήλωσης έντονων δραστηριοτήτων του οργανωμένου εγκλήματος κατά την περίοδο της πανδημίας:

    α) Ξέπλυμα βρόμικου χρήματος. Οι οργανωμένες  εγκληματικές ομάδες προσπαθούν να εκμεταλλευθούν τις οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας και την ευμετάβλητη οικονομική κατάσταση παγκοσμίως, προκειμένου να νομιμοποιήσουν έσοδα, που αποκτήθηκαν στο παρελθόν από παράνομες δραστηριότητες, με την εισαγωγή τους στα τραπεζικά και χρηματοπιστωτικά συστήματα των κρατικών οικονομιών.

    β) Δραστηριοποίηση εταιρειών που αποτελούν κάλυμμα παρανόμων συναλλαγών. Οι εταιρείες αυτές, οι οποίες συνήθως είναι υπεράκτιες και εδρεύουν σε περιοχές όπου η νομοθεσία για τη νομιμότητα των συναλλαγών είναι χαλαρή, αναμένεται να δραστηριοποιηθούν από τα οργανωμένα δίκτυα προκειμένου να μεταφέρουν μεγάλα χρηματικά ποσά σε αδύναμες κρατικές οικονομίες, υπό μορφή επενδύσεων κυρίως σε αγορές ακινήτων (real estate).   

    γ) Παράνομη μετανάστευση. Με δεδομένο ότι ο οικονομικός αντίκτυπος της πανδημίας είναι πολύ περισσότερο δυσμενής για τις οικονομίες των αναπτυσσόμενων χωρών, εικάζεται ότι στο άμεσο μέλλον θα προκληθούν νέες μεταναστευτικές ροές κυρίως από χώρες της Αφρικής με προορισμό την Ευρώπη. Σε μία τέτοια περίπτωση, τα οργανωμένα δίκτυα σχεδιάζουν να εκμεταλλευτούν τις νέες μεταναστευτικές τάσεις, όπως άλλωστε είχε συμβεί και κατά το πρόσφατο παρελθόν με τις μεταναστευτικές ροές προς την Ελλάδα, από την εξ ανατολών γείτονα χώρα με προορισμό την Ευρώπη, όπου τα έσοδα των οργανωμένων εγκληματικών ομάδων υπολογίζονταν μεταξύ 3-6 δισ. ευρώ ετησίως.

    Στις παραπάνω εκτιμήσεις, προστίθεται συνδυαστικά και το γεγονός ότι η περίοδος της πανδημίας αποτελεί μία ιδανική ευκαιρία για την ανανέωση και τη στρατολόγηση νέων μελών των οργανωμένων εγκληματικών ομάδων από ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, οι οποίες επηρεάστηκαν καταλυτικά από τις  δυσμενείς συνέπειες της οικονομικής κρίσης που προκάλεσε η πανδημία.

    Οι παραπάνω εκτιμήσεις συνάδουν με την ιστορική εξέλιξη του διεθνούς οργανωμένου εγκλήματος. Απώτερος σκοπός ήταν ανέκαθεν η εκμετάλλευση των νέων ευκαιριών που ανακύπτουν ως απόρροια των νέων κοινωνικών, πολιτικών και οικονομικών συνθηκών διεθνώς και η εν συνεχεία νομιμοποίηση των παράνομων κερδών, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η συνέχεια των παράνομων δραστηριοτήτων. Εξ ου και το γεγονός ότι το ξέπλυμα βρόμικου χρήματος σε ολόκληρο τον κόσμο υπολογίζεται σήμερα σε 2 τρισ. $ ΗΠΑ ετησίως, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Ο.Η.Ε.

    Εν κατακλείδι, οι πρώτες προσπάθειες αποτίμησης των συνεπειών της πανδημίας έχουν ήδη αρχίσει, προκειμένου να υπάρξει επαναπροσδιορισμός και επανασχεδιασμός πολιτικών και στρατηγικών που αφορούν διάφορους τομείς της κοινωνικής και οικονομικής ζωής κάθε χώρας, στις οποίες συγκαταλέγεται και η αντιμετώπιση του διεθνούς οργανωμένου εγκλήματος. Οι αρμόδιες Ελληνικές Αρχές, λόγω της ιδιάζουσας σημασίας της γεωγραφικής θέσης της  Χώρας, οφείλουν να λάβουν υπόψη τις μελέτες και τις εκτιμήσεις των ευρωπαϊκών και διεθνών οργανισμών, προκειμένου να τις εντάξουν στον επανασχεδιασμό μιας νέας εθνικής στρατηγικής καταπολέμησης του διεθνούς οργανωμένου εγκλήματος.-

    * Ο κ. Ευάγγελος Στεργιούλης είναι Διδάκτωρ Κοινωνιολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου και ε.α. Υποστράτηγος της Ελληνικής Αστυνομίας. Υπηρέτησε στην έδρα της Ευρωπαϊκής Αστυνομικής Υπηρεσίας-Europol, στη Χάγη και διετέλεσε προϊστάμενος των Εθνικών Γραφείων Interpol και Europol στην Ελλάδα. Έχει διδάξει στις Αστυνομικές Ακαδημίες της Ελληνικής και Κυπριακής Αστυνομίας, καθώς και στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου. Είναι μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Εγκληματολογίας, του Ελληνικού Οργανισμού Πολιτικών Επιστημόνων και ερευνητής του Ελληνικού Ινστιτούτου για τα Ηνωμένα Έθνη.
     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ