Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 14-Απρ-2020 00:05

    Ο φόβος του κορονοϊού και η ελπίδα για την επόμενη μέρα

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Λέανδρου Τ. Ρακιντζή

    Πάνω σε ολόκληρη την υφήλιο πλανιέται ένα μαύρο σύννεφο ανάμεικτο από φόβο, άγχος, ανησυχία, στεναχώρια, απελπισία, πόνο, δάκρυα, λύπη και προπαντός έλλειψη ελπίδας και προοπτικής, γιατί το άμεσο αλλά και το μακρινό μέλλον  ατομικό και συλλογικό είναι άδηλο. Μια εξίσωση με πολλούς αγνώστους και σε πολλά πεδία. Όλα αυτά δημιουργούν ένα αγχωτικό περιβάλλον, που μπορεί να οδηγήσει σε κατάθλιψη, θα το περιγράψω όμως καλύτερα με την έκφραση που χρησιμοποιούν στην Κρήτη για τέτοιες καταστάσεις.  Οι Κρητικοί λένε "έχω μια κατασκέπαση".

    Τα παραπάνω δυσάρεστα συναισθήματα, προπαντός ο φόβος, που κατά βάση είναι ο φόβος του θανάτου, χρειάζονται την κατάλληλη διαχείριση για να μην επικρατήσουν και για να αποβληθούν στο βάθος του υποσυνειδήτου κάθε ατόμου. Φυσικά αυτό είναι δουλειά ψυχολόγου, που είναι πρακτικά αδύνατον στον παρόντα χρόνο για τον μέσο άνθρωπο να καταφύγει στη βοήθειά του. Είναι υποχρέωση όμως της πολιτείας και όλων μας, ενεργώντας ατομικά και συλλογικά να μπορέσουμε  να βοηθήσουμε όχι μόνο τις ευπαθείς ομάδες αλλά και  τα δυνατά  άτομα που  κάποια στιγμή  λόγω των μέτρων κατά της πανδημίας χρήζουν βοήθειας και ψυχολογικής στήριξης από κάθε άποψη.

    Είναι γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της χώρας υπάκουσε εκούσια και χωρίς διαμαρτυρίες στις εντολές της κυβέρνησης για τον κατ΄ οίκον περιορισμό, πλην αρκετών εξαιρέσεων κυρίως νεαρών ατόμων, οι οποίοι θα υποστούν τις κατά νόμο κυρώσεις κυρίως προς συνετισμό και αυτών, που δεν αντιλαμβάνονται την κρισιμότητα της κατάστασης. Υπήρξαν  όμως και κάποιες περιπτώσεις που μερικοί ερχόμενοι από το εξωτερικό  αμέλησαν (επιεικώς) να παραμείνουν σε περιορισμό 14 ημέρες με επιβλαβείς επιπτώσεις για τη μετάδοση του κορονοϊού. Δεν χρησιμοποιώ τη λέξη καραντίνα, που προέρχεται από την ιταλική λέξη quaranta που σημαίνει σαράντα, δηλαδή όσες μέρες έμεναν οι ταξιδιώτες κατά τον μεσαίωνα μέχρι τις αρχές του προηγουμένου αιώνα στο λοιμοκαθαρτήριο, όταν παρουσιάζετο στο πλοίο ύποπτο κρούσμα λοιμώδους ασθενείας, γιατί θεωρώ ότι αναφέρεται σε αυστηρότερες περιπτώσεις περιορισμού, άλλωστε χρησιμοποιείται επιθετικά και σε περιπτώσεις κοινωνικές  χωρίς  να υπάρχει ασθένεια.

    Η Πολιτεία με  ΠΝΠ και ΥΑ έλαβε έγκαιρα μέτρα για την προστασία της δημοσίας υγείας και τη μη μετάδοση του κορονοϊού, τα οποία  εκ του μέχρι τώρα (μολονότι είμαστε στα μισά του πρώτου ημιχρόνου) αποτελέσματος αποδείχθηκαν πολύ επιτυχή. Σύμφωνα δε με τις δημοσκοπήσεις, τα μέτρα και τα πρόσωπα που διαχειρίζονται την κρίση, τυγχάνουν καθολικής αποδοχής, αυτό όμως δεν σημαίνει, ότι όταν επανέλθουμε στην κανονικότητα δεν θα αποτελέσουν αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης. Το ζητούμενο όμως είναι να ξεπεράσουμε την κρίση με τις λιγότερες δυνατές απώλειες σε πολλά επίπεδα.

    Για το τι θα γίνει την επόμενη ημέρα έχουν ήδη γραφεί και θα γραφούν σωρεία άρθρων, αλλά όλα εξαρτώνται από έναν άγνωστο παράγοντα, του χρονικού διαστήματος που  θα διαρκέσει η κρίση. Ένα είναι σίγουρο, που όλοι συμφωνούμε, όταν τελειώσει οριστικά η πανδημία, που έχει όλα τα χαρακτηριστικά του παγκοσμίου πολέμου,  ο κόσμος δεν θα είναι αυτός που γνωρίζαμε, από ατομική, κοινωνική, εθνική ακόμα και γεωπολιτική άποψη.

    Κάθε κρίση έχει τα θετικά και αρνητικά σημεία με αντίστοιχες επιπτώσεις και αποτελέσματα, το δε τελικό ισοζύγιο θα κριθεί σε χρόνο πολύ μεταγενέστερο  από το πέρας της κρίσης, ίσως από την επόμενη γενιά και τότε θα  δούμε,  εάν θα επαληθευθεί η ρήση του φίλου φιλοσόφου Στέλιου Ράμφου, ότι ο κορονοϊός  μπορεί να εξελιχθεί σε ευλογία.

    Το να ασχολούμεθα με το τι θα γίνει την επόμενη ημέρα γιατί ο άνθρωπος θέλει να ελπίζει και αποβλέπει στο καλύτερο σενάριο, μας περισπά από τα τρέχοντα προβλήματα, που είναι πολλαπλά και διαφορετικά για τον καθένα. Φυσικά το κυριότερο είναι  να διασφαλίσουμε την υγεία μας,  όχι μόνο τη σωματική αλλά και την ψυχική, με τη σωστή διαχείριση της κρίσης, πράγμα που απαιτεί ιεράρχηση των προβλημάτων και επίλυση των επειγόντων, που μπορεί να διαφέρουν κατά άτομο, αλλά στη φάση αυτή έχουν έναν κοινό παρανομαστή ("Μείνετε σπίτι).

    Για να επιτύχει  λοιπόν τον περιορισμό της κυκλοφορίας των πολιτών, που όπως αποδείχθηκε  είναι το σημαντικότερο εργαλείο για την πρόληψη της  μετάδοσης  του κορονοϊού η κυβέρνηση θέσπισε σειρά μέτρων για τη διακοπή λειτουργίας κάποιων επιχειρήσεων, με οικονομικές επιχορηγήσεις σε αυτές και τους απασχολουμένους τους, ως και στους ελευθέρους επαγγελματίες, στο πλαίσιο, που επιτρέπουν οι οικονομικές δυνατότητες της χώρας, που σαφώς αποτελούν ένα σημαντικό μέτρο ενισχύσεώς τους. Δημιουργήθηκε όμως ένα σημαντικό κοινωνικό ζήτημα για τους ανθρώπους (ημεδαπούς και αλλοδαπούς), που προσφέρουν χειρωνακτική, "μαύρη" -γιατί δεν είναι ασφαλισμένοι- εργασία, όπως καθαρίστριες, εποχιακοί εργάτες κλπ. που λόγω των μέτρων ούτε βρίσκουν εργασία, αλλά ούτε δικαιούνται των παραπάνω επιχορηγήσεων, και που γρήγορα  θα εξαντλήσουν το όποιο απόθεμα έχουν.

    Δεν μπορώ να εισηγηθώ τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων για αυτούς, αλλά πρέπει η πολιτεία σε δεύτερη φάση να ασχοληθεί με το θέμα και εδώ απαιτείται επίσης οργανωμένη ιδιωτική πρωτοβουλία με συγκεκριμένα κριτήρια για να αποκλεισθεί η διείσδυση μη δικαιούχων περιθωριακών, όπως έγινε στο παρελθόν.

    Είναι γεγονός ότι οι δημοτικές αρχές έχουν αναπτύξει με επιτυχία διάφορα προγράμματα, όπως το "βοήθεια στο σπίτι" για τις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού, που είναι και οι υπερήλικες, που βοηθούν σημαντικά στην αντιμετώπιση της κοινωνικής απομόνωσης. Βασική όμως, ψυχολογική στήριξη  βρίσκουν οι ευπαθείς ομάδες στη θρησκεία, που μπορούν  να παρακολουθούν τη θεία λειτουργία από την τηλεόραση.   

    Εξαιτίας του περιορισμού της κυκλοφορίας και της παραμονής στο σπίτι δημιουργούνται διάφορα προβλήματα κοινωνικού απομονωτισμού, ενδοοικογενειακής βίας, ψυχολογικά προβλήματα από την έλλειψη εργασίας και δημιουργικής απασχολήσεως, που επιτείνονται από την αβεβαιότητα εξευρέσεως εργασίας στο μέλλον, ως και  προβλήματα υγείας από την έλλειψη σωματικής ασκήσεως και μη σωστής διατροφής.

    Τα προβλήματα μπορεί να αντιμετωπιστούν προς το παρόν  εν μέρει  με τη χρήση υπολογιστών, παρακολούθηση τηλεοράσεως, τηλεφωνικών επαφών, ανταλλαγής ανεκδότων μέσω internet, αλλά δεν γνωρίζω τι ψυχολογικές  επιπτώσεις θα υπάρχουν εάν η κρίση συνεχισθεί επί μακρόν. Σε κάθε περίπτωση όμως τα προβλήματα αυτά είναι ατομικά και πρέπει να επιλυθούν από τους ιδίους ενδιαφερομένους.

    Υπάρχουν όμως και κάποια θετικά σημεία από τον περιορισμό κυκλοφορίας, όπως η επανένωση των οικογενειών με τον συγχρωτισμό των μελών μεταξύ τους, οι συζητήσεις για κοινά θέματα και οικογενειακές ιστορίες, η επίλυση των προβλημάτων που τους απασχολούν  και τέλος η ανάπτυξη της οικειότητας που αποκτάται με την ενεργή συμβίωση. Πάντοτε κύτταρο του έθνους ήταν η οικογένεια  ιδιαίτερα σε μερικά μέρη, όπως στην Κρήτη και τη Μάνη,  και το δέσιμο αυτό θα την ξαναζωντανέψει.

    Πρέπει όλοι να συνειδητοποιήσουμε, ότι βρισκόμαστε σε πόλεμο, που απαιτεί κυρίως πειθαρχία στην κοινή προσπάθεια και συμμόρφωση προς τις οδηγίες των υπευθύνων, που για τα θέματα υγείας είναι μονόδρομος, να παραμερίσουμε τις οποιεσδήποτε πολιτικές διαφορές, τουλάχιστον όσο διαρκεί η κρίση, να οπλιστούμε με υπομονή και στις δύσκολες αυτές στιγμές να μη ξεχνάμε τις ευπαθείς ομάδες και τους ανθρώπους, που έχουν ανάγκη και να προσφέρουμε τη βοήθεια μας καθένας με τον τρόπο του. Παράλληλα όμως  να προσέχουμε και να απομονώσουμε τους επιτηδείους, που παίζοντας με τον ανθρώπινο πόνο, προσπαθούν να επωφεληθούν από τις καταστάσεις.

    * Ο κ. Ρακιντζής είναι Αρεοπαγίτης ε.τ.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ