Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 22-Οκτ-2019 00:12

    Μια εκτέλεση του ΕΛΑΣ που προκάλεσε έναν νέο εμφύλιο

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Μανόλη Καψή 

    Η απόφαση του επικεφαλής του Εθνικού Θεάτρου Δημήτρη Λιγνάδη, να ονομάσει μια αίθουσα στο REX, αίθουσα Ελένη Παπαδάκη, της ταλαντούχου ηθοποιού που εκτέλεσε ο ΟΠΛΑ στα Δεκεμβριανά, χαιρετίστηκε από πολλούς σαν μια καθυστερημένη, οφειλόμενη τιμή, σε μια σπουδαία ηθοποιό, άδικο θύμα της εμφύλιας σύρραξης.

    Όχι απο όλους. Ο "αριστερός" Σύλλογος Ελλήνων Ηθοποιών, άστραψε και βρόντηξε σαν τη Γκιώνα και τον Όλυμπο, καλώντας τον κ. Λιγνάδη -η πολιτική του οποίου βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση, όπως μας πληροφορεί η ανακοίνωση, με τα λαϊκά συμφέροντα (sic)- να ανακαλέσει την απόφαση. Το σκεπτικό των ηθοποιών της αριστεράς εχει ενδιαφέρον.

    Όπως εξηγούν, η Ελένη Παπαδάκη "παρότι ταλαντούχα ηθοποιός, ήταν μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα", συνεπώς η επιλογή της είναι ακατανόητη. Τι εννοούν άραγε με το "αμφιλεγόμενη προσωπικότητα"; Πιθανότατα εννοούν, αυτό που εννοούσε και το ΕΑΜ, όταν στην απελευθέρωση την διέγραψε από το Σωματείο, ότι διατηρούσε ερωτική σχέση με τον κατοχικό πρωθυπουργό Ιωάννη Ράλλη. Η απλώς ότι δεν ήταν κομμουνίστρια;

    Μάλλον κακοήθειες των ζηλόφθονων ηθοποιών συναδέλφων της, λένε όσοι έχουν εντρυφήσει στο θέμα. Η οικογένεια Παπαδάκη και η οικογένεια Ράλλη διατηρούσαν όμως φιλικούς οικογενειακούς δεσμούς, αυτό είναι δεδομένο, και αυτούς τους δεσμούς εκμεταλλεύθηκε η Ελένη Παπαδάκη για να ζητήσει και να πετύχει, την απελευθέρωση πολλών αγωνιστών, ηθοποιών αλλά και Εβραίων φίλων της, από τις δυνάμεις κατοχής.

    Η επισήμανση όμως στην ανακοίνωση του ΣΕΗ, των κουτσομπολιών της εποχής (σ.σ. για περισσότερα, έχει γράψει ένα εξαιρετικά ενημερωτικό κείμενο σχετικά με την υπόθεση και τον ρόλο ορισμένων ηθοποιών, ο Μάνος Ελευθέριου, πριν από μερικά χρόνια στην Ποιητική Επιθεώρηση "Ποιείν"), η αναφορά στην προσωπικότητα της Ελένης Παπαδάκη από τον ΣΕΗ, σίγουρα είναι "αμφιλεγόμενη". Σαν να αποδέχεται το σκεπτικό της ΟΠΛΑ για τους αστούς, τους ταξικούς εχθρούς, που οδήγησε τελικά και στον φρικτό θάνατο την Ελένη Παπαδάκη. Γιατί άραγε η φημολογούμενη έστω ερωτική σχέση της Ελένης Παπαδάκη, να την καθιστά αμφιλεγόμενη προσωπικότητα;

    Αλλά δεν είναι μόνο η δήθεν "αμφιλεγόμενη προσωπικότητα" της Ελένης Παπαδάκη που προκάλεσε την οργή των Ελλήνων Ηθοποιών. Είναι και το γεγονός ότι με την επιλογή του ο κ. Λιγνάδης, γράφουν, "συντηρεί και αναπαράγει μια ζοφερή και δολοφονική εικόνα για το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, αντιστρέφοντας πλήρως την πραγματικότητα". Προσθέτοντας ότι "η δραματική κατάληξη της ηθοποιού, όχι μόνο δεν είχε -αποδεδειγμένα- την έγκριση του ΕΑΜ, αλλά ήταν εντελώς έξω από τις προθέσεις του και τη λογική του".

    Ας μην ανοίξουμε την ιστορία των Δεκεμβριανών, που θα θέσει εν αμφιβόλω τις απόλυτες διατυπώσεις του ΣΕΗ για τη λογική του ΕΛΑΣ, ειδικά στη διάρκεια της μάχης για την Αθήνα, και ας μείνουμε στο ότι η δολοφονία της Ελένης Παπαδάκη, δεν είχε την άνωθεν έγκριση.

    Φαίνεται να υπάρχει αλήθεια στον ισχυρισμό αυτό, αφού ο εκτελεστής της, ο καπετάν Ορέστης, αργότερα κατηγορήθηκε για πράκτορας από το ΚΚΕ και εκτελέστηκε. Τα γνωστά...

    Γιατί όμως να μην αποδοθεί τιμή σε ένα, ομολογούμενο και από τους "συντρόφους ηθοποιούς", άδικο θύμα του εμφυλίου; Δεν θα ήταν μια έμπρακτη αναγνώριση των σφαλμάτων και της άλλης πλευράς; Αυτής της πλευράς, που όπως γράφει η ανακοίνωση του ΣΕΗ, έδωσε τον αγώνα ενάντια στους φασίστες εισβολείς και τους ντόπιους συνεργάτες τους; Η αναγνώριση της ιστορικής αλήθειας είναι καθαρτήρια. Τι φοβάται ο ΣΕΗ; Κάθε πλευρά της εμφύλιας σύρραξης δεν πρέπει να αντιμετωπίσει την ιστορία της; Τα εγκλήματα δεν μπορούν και δεν πρέπει να μείνουν κρυφά, όπως φαίνεται να επιθυμεί ο ΣΕΗ. Και τα θύματα πρέπει να τιμηθούν.

    Η υπόθεση έχει και ένα ακόμα ενδιαφέρον. Τι είναι αυτό που κάνει την ιστορία του Εμφυλίου, 70 χρόνια από τη λήξη του, τόσο επίκαιρη; Γιατί υπάρχει ακόμα τόσο πάθος για τα γεγονότα εκείνα; Πώς είναι δυνατόν μια ονοματοδοσία σε μια θεατρική αίθουσα, να προκαλεί τέτοια ένταση;

    Μια ερμηνεία είναι ότι ο επαναστοχασμός της ιστορίας του Εμφυλίου, είναι σχετικά πρόσφατο γεγονός. Μέχρι και πολλά χρόνια μετά τη Μεταπολίτευση, η αναφορά στα εγκλήματα του ΕΛΑΣ, λόγω και του βεβαρημένου ιστορικού του μετεμφυλιακού κράτους, ήταν ειδικότητα της εθνικιστικής δεξιάς. Ουδείς στον χώρο της τέχνης, των επιστημών και των γραμμάτων, τολμούσε να μιλήσει για το θέμα. Ήταν ένα ταμπού και μια παραχώρηση, σε όλους εκείνους τους ανθρώπους που βασανίστηκαν, εξορίστηκαν και φυλακίστηκαν για τις ιδέες τους. Και από αυτήν την άποψη, το βιβλίο "Εμφύλια Πάθη" των Καλύβα και Μαραντζίδη, αλλά και τα όσα έγραψε προς το τέλος της ζωής του ο Γρηγόρης Φαράκος, συνιστούν μια μίνι επανάσταση.

    Μια άλλη ερμηνεία μπορεί να είναι η διαρκής πόλωση που χαρακτηρίζει την ελληνική πολιτική ζωή. Πολύ πριν την ανακάλυψη των social media και της ευχής Ψόφα, εμείς έχουμε αποδείξει ότι είμαστε έτοιμοι να διχαστούμε και να αντιπαρατεθούμε ανά πάσα στιγμή. Η ιστορία του Εμφυλίου μας προσφέρει Πεδίον δόξης, για να ριχτούμε και πάλι στη μάχη.

    Προφανώς δεν είναι τυχαίο ότι στην πρώτη μεγάλη κρίση μετά την κατάρρευση του κομμουνισμού, οι Έλληνες διχαστήκαμε και πάλι σε μνημονιακούς και αντιμνημονιακούς, σε ευρωπαίους και δραχμιστές. Καθόλου τυχαίο ότι ξεθάψαμε αμέσως τις κρεμάλες και τα συνθήματα του εμφυλίου, τους γερμανοτσολιάδες, τους προδότες, την 5η φάλαγγα και τα λοιπά διχαστικά και εμφυλιοπολεμικά. Ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος και τα όσα ακολούθησαν, μας προσφέρουν ακόμα τα ερμηνευτικά κλειδιά για το σήμερα.

    Τουλάχιστον πλέον, στις σκληρές μάχες που δίνουμε, πληκτρολογούμε και δεν πυροβολούμε.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων