Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 02-Οκτ-2019 03:02

    Οι φορολογικοί έλεγχοι και ο παραλογισμός της παροχής σε είδος

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Δημήτρη Μωραλόγλου

    Από την χρήση 2014, οπότε και ξεκίνησε να εφαρμόζεται ο ισχύον Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος (ν.4172/2013), τέθηκε σε ισχύ το άρθρο 13 περί των "παροχών σε είδος", των αμοιβών δηλαδή εκείνων τις οποίες επιτρέπεται μια εταιρεία να χορηγεί στους εργαζομένους ή εταίρους της όχι σε χρήμα αλλά σε άλλες μορφές. Το παραπάνω άρθρο, μεταξύ άλλων,  αναφέρει ότι παροχή σε είδος θεωρείται και η χορήγηση δανείου προς εργαζόμενο ή εταίρο με προνομιακό επιτόκιο, ενώ καταλήγει ότι "σε περίπτωση που δεν υφίσταται έγγραφη συμφωνία δανείου, το σύνολο του αρχικού κεφαλαίου λογίζεται ως παροχή σε είδος."

    Με απλά λόγια, από 1.1.2014 ο νομοθέτης θέλησε να περιορίσει την έως τότε διαδεδομένη πρακτική των επιχειρηματιών να λαμβάνουν ποσά από τις εταιρείες τους όχι με τη μορφή μισθού ή μερίσματος (οι επιβαρύνσεις των οποίων κυμαίνονταν από 10% έως 45%) αλλά ως δήθεν δάνεια τα οποία "ξεχνούσαν" να επιστρέψουν. Στις περισσότερες μάλιστα των περιπτώσεων παρέλειπαν να πληρώσουν ακόμα και το πολύ χαμηλό χαρτόσημο επί του δανειζόμενου ποσού (της τάξης του 1,2% έως 3,6%) το οποίο καταλογιζόταν μόνο κατόπιν ελέγχου.

    Ωστόσο, το πρόχειρα γραμμένο άρθρο 13 του Κ.Φ.Ε. σε συνδυασμό με την μη έκδοση έως σήμερα σχετικής ερμηνευτικής εγκυκλίου οδηγεί στο παρακάτω παράδοξο το οποίο παρατηρείται τις τελευταίες ημέρες στις εκθέσεις ελέγχου που συντάσσονται από τις φορολογικές αρχές για υποθέσεις που αφορούν στα έτη 2014 και έπειτα, οπότε και λαμβάνονται υπόψιν οι παραπάνω διατάξεις.

    Δοσοληπτικοί λογαριασμοί και capital control

    Στις αρχές του 2015 ελεγχόμενος – φυσικό πρόσωπο ο οποίος έβλεπε τα capital controls και το πιθανό κούρεμα καταθέσεων να πλησιάζει, επέλεξε να "σηκώσει" από τους λογαριασμούς του το σύνολο των καταθέσεών του. Μετά την επιβολή των capital controls και προκειμένου να καλύψει τις υποχρεώσεις της ατομικής του επιχείρησης και μιας εταιρείας στην οποία συμμετείχε ως ομόρρυθμο μέλος σε ποσοστό 95% επέλεξε, αντί να επανακαταθέσει τα μετρητά (ποιός άλλωστε κατέθετε μετρητά το 2015, με όριο αναλήψεων τα 60 ευρώ ημερησίως;), να μεταφέρει χρήματα από εταιρικούς σε προσωπικούς του λογαριασμούς και αντίστροφα, ανάλογα με τις ταμειακές ανάγκες των δύο επιχειρήσεων.  Σε κάθε περίπτωση, τα χρήματα που λάμβανε από την εταιρεία φρόντιζε να τα επιστρέφει (μέσα σε διάστημα λίγων ημερών ή εβδομάδων), ενώ κάποια διαστήματα η εταιρεία βρισκόταν να του οφείλει χρήματα, τα οποία του επιστρέφονταν και αυτά άμεσα. Επίσης, στο τέλος κάθε έτους το υπόλοιπο του μεταξύ τους δοσοληπτικού λογαριασμού έκλεινε ή περιοριζόταν σε ποσό της τάξης των 2.000 ευρώ.

    Είναι προφανές ότι ο ελεγχόμενος δεν υπέγραφε καμία σύμβαση δανείου κάθε φορά που μετέφερε ένα ποσό από την κατά 95% εταιρεία του, καθώς αυτό ούτε υποχρεωτικό είναι από καμία διάταξη, ούτε υπήρχε θέμα νομικής κατοχύρωσης της εταιρείας έναντι του βασικού της εταίρου. Ο επιχειρηματίας θεωρούσε ότι δεν πράττει κάτι παράνομο, καθώς επέλεγε να χρησιμοποιεί τις καταθέσεις του, προστατεύοντας (όπως όλοι την περίοδο εκείνη) τα μετρητά που είχε προλάβει να βγάλει από τους λογαριασμούς του.

    Η εφαρμογή του άρθρου 13

    Η ελεγκτική αρχή, εφαρμόζοντας στενά τις διατάξεις που αναφέραμε παραπάνω, θεώρησε (και καταλόγισε) ως παροχή σε είδος το σύνολο των χρημάτων που είχε μεταφέρει η εταιρεία στο φυσικό πρόσωπο, αγνοώντας ότι αυτά επιστρέφονταν άμεσα στην εταιρεία και ότι στο τέλος κάθε χρήσης το φυσικό πρόσωπο βρισκόταν είτε να τα έχει επιστρέψει στο σύνολό τους, είτε να οφείλει ποσό της τάξης των 2.000 ευρώ το οποίο επέστρεφε τον Ιανουάριο του επόμενου έτους.

    Έτσι, ένα κεφάλαιο περίπου 50.000 ευρώ το οποίο άλλαζε λογαριασμούς π.χ. δέκα φορές μέσα στο ίδιο έτος θεωρήθηκε ως εισόδημα από μισθωτή εργασία της τάξης των 500.000 ευρώ, εισόδημα το οποίο το φυσικό πρόσωπο ποτέ δεν καρπώθηκε ή κατανάλωσε!

    Προβληματισμοί - Παραλογισμοί

    Πώς θα μπορούσε η εταιρεία να θεωρήσει παροχή σε είδος τα ποσά που έδωσε στον εταίρο της από τη στιγμή που τα ποσά αυτά επέστρεψαν στον λογαριασμό της και μάλιστα μέσα στην ίδια χρήση;

    *  Πώς θα μπορούσε η εταιρεία να συμπεριλάβει ως παροχή σε είδος τα παραπάνω ποσά στις βεβαιώσεις αποδοχών που υποβάλει κάθε Φεβρουάριο, δεδομένου ότι μέχρι την υποβολή των βεβαιώσεων η απαίτησή της από τον εταίρο είχε μηδενιστεί;

    * Σύμφωνα με την ΠΟΛ.1113/2015, "όποια δαπάνη έχει χαρακτηρισθεί ως παροχή σε είδος... εκπίπτει ως έξοδο μισθοδοσίας". Πως θα μπορούσε η εταιρεία να εκπέσει ένα έξοδο της τάξης των 400.000 ευρώ, μειώνοντας ισόποσα τα φορολογητέα κέρδη της, από την στιγμή που εν τέλει δεν το κατέβαλε;

    * Με ποια λογική το φυσικό πρόσωπο θα φορολογηθεί για ποσό που πήρε και επέστρεψε στην εταιρεία, όταν αποδεδειγμένα δεν παρέμεινε στην διάθεσή του για προσωπική του χρήση;

    Τα παραπάνω καθιστούν κρίσιμη την άμεση ανταπόκριση του Υπουργείου σε αιτήματα που γνωρίζουμε ότι έχουν κατατεθεί για την έκδοση ερμηνευτικής εγκυκλίου με σκοπό την αποτελεσματική εφαρμογή του πνεύματος του νόμου σε περιπτώσεις φοροδιαφυγής, αλλά όχι σε άκριτους καταλογισμούς υπέρογκων ποσών που οδηγούν τους φορολογούμενους στα δικαστήρια προκειμένου να αποδείξουν με μεγάλο – ψυχολογικό και χρηματικό – κόστος τα αυταπόδεικτα.

    *ο κ. Δημήτρης Μωραλόγλου είναι Tax Associate της Andersen Tax Greece.
     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων