Η πυγμή των Πυγμαίων
Τετάρτη, 13-Απρ-2016 00:12
Οι Πυγμαίοι είναι μια ενδιαφέρουσα φυλή κοντών ανθρώπων της κεντρικής Αφρικής η οποία ζει εγκατεσπαρμένη σε διάφορα κράτη, περιβάλλοντα και τρόπους ζωής.
Άλλοι παραμένουν νομάδες-κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες στο εναπομείναν τροπικό δάσος της περιοχής, π.χ. οι φυλές Batwa και Baka, ενώ άλλοι έχουν δημιουργήσει εγκαταστάσεις και κοινωνικές δομές με πιο σταθερά χαρακτηριστικά και βιοπορίζονται ασκώντας γεωργοκτηνοτροφικές δραστηριότητες, π.χ. οι φυλές Bakiga, Nzebi και Nzime.
Το μικρό τους ύψος, το οποίο σπανίως υπερβαίνει τα 1,5 μέτρα δεν τους εμπόδισε στο παρελθόν να "κυριαρχήσουν" στην ευρύτερη περιοχή, ακόμη και σε βάρος υψηλόκορμων και πιο σωματωδών φυλών, αποτελεί δε αντικείμενο σοβαρής επιστημονικής έρευνας και διαμάχης.
Μερίδα της επιστήμης θεωρεί ότι οι Πυγμαίοι αποτελούν "προϊόν" γενετικής μετάλλαξης, ενώ νεότερες επιστημονικές έρευνες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι μάλλον πρόκειται για το αποτέλεσμα μιας εξελικτικής προσαρμογής στις ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν στο τροπικό δάσος.
Αν και η λέξη "Πυγμαίος" έχει πλέον καταστεί συνώνυμη του βραχύσωμου ανθρώπου, ενίοτε δε χρησιμοποιείται υποτιμητικά και χλευαστικά, δεν πρέπει να διαφεύγει την προσοχή το γεγονός ότι οι άνθρωποι αυτοί επιδεικνύουν αξιόλογη πυγμή στην προσπάθειά τους να επιβιώσουν σε ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο, αφιλόξενο και ασταθές περιβάλλον.
Κυνηγούν άγρια και επικίνδυνα θηρία με υποτυπώδη μέσα, επιβιώνουν σε αντίξοες κλιματικές συνθήκες, αντιμετωπίζουν την εχθρότητα άλλων φυλών ή/και κυβερνήσεων κρατών της υποσαχάριας Αφρικής, είναι εξαιρετικά εκτεθειμένοι σε λοιμώδη νοσήματα και σπάνιες ασθένειες.
Επομένως, παρότι το βραχύ τους δέμας ωθεί πολλούς να τους σαρκάζουν και να τους ειρωνεύονται, μια προσεκτικότερη μελέτη της ζωής τους δικαιολογεί –αν δεν επιτάσσει κιόλας– την ακριβώς αντίθετη αντιμετώπιση: οι Πυγμαίοι είναι άξιοι θαυμασμού για την ακατάβλητη πυγμή με την οποία αντιμετωπίζουν τις πολλές και ποικίλες προκλήσεις που τους περιβάλλουν και τους απειλούν.
Θα ήθελα στο σημείο αυτό να ξεκαθαρίσω ότι το παρόν άρθρο ουδόλως ειρωνεύεται ή σαρκάζει τους Πυγμαίους. Αντιθέτως, αποτελεί μια δήλωση ειλικρινούς θαυμασμού προς το ζωντανό αυτό αμάλγαμα της εξέλιξης του ανθρώπινου είδους. Ως εκ τούτου, η χρήση του όρου "Πυγμαίος" στις επόμενες παραγράφους αναφέρεται αποκλειστικά στις μεταφορικές του αποχρώσεις, ιδίως δε στη φαινομενικά "σκανδαλώδη" αναντιστοιχία που πολλές φορές χαρακτηρίζει τα λόγια ή τις πράξεις κάποιων ανθρώπων σε σχέση με τις πραγματικές τους δυνατότητες ή ικανότητες.
Τις τελευταίες εβδομάδες γίναμε μάρτυρες μιας σειράς από αντιφατικές επιδείξεις πυγμής και σχεδόν άμεσες αναδιπλώσεις βουλευτών της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας και μελών της λαμπρής μας κυβέρνησης.
Αρχής γενομένης από την ομοβροντία δηλώσεων κατά της συμμετοχής του ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα, πληροφορηθήκαμε ότι, ούτε λίγο ούτε πολύ, επικροτούμε και επιθυμούμε σφόδρα την προτεινόμενη από το Ταμείο αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, όμως ταυτόχρονα απορρίπτουμε μετά βδελυγμίας τις προτάσεις για βιώσιμο συνταξιοδοτικό σύστημα ή για εξορθολογισμό των κρατικών δαπανών.
Είναι κι αυτή μια στάσις, νιώθεται. Επικούρεια στάσις. Να αποδέχεσαι ό,τι σε βολεύει ή σου αρέσει και να απορρίπτεις ό,τι σε ξεβολεύει ή δεν σου αρέσει.
Να αποδέχεσαι ποσοτικούς στόχους, αλλά να απορρίπτεις κάθε πρόταση για τη βιώσιμη υλοποίησή τους.
Να διακηρύσσεις ότι το ελληνικό πρόβλημα αρχίζει και τελειώνει στη φοροδιαφυγή και την ίδια στιγμή, ενώ δεν έχεις κάνει απολύτως τίποτε για την πάταξη της φοροδιαφυγής στην πράξη, να ανασκολοπίζεις όσους πάντοτε πλήρωναν ή να επιβάλλεις βαρύτατους έμμεσους φόρους – οι οποίοι, βέβαια, δεν πλήττουν τους "πλούσιους", όπως λίαν προσφάτως υπενόησε κυβερνητικός φωστήρας, αλλά τους φτωχούς.
Κι επειδή υπάρχει η αμυδρή πιθανότητα κάποιοι να σε πάρουν χαμπάρι και να σε κατηγορήσουν για αγυρτεία, ου μην και για αναλγησία και πολιτική αλητεία, σπεύδεις, σαν καλός και άξιος Τίποτας, να συγκαλύψεις όλες τις ανεπάρκειες της χώρας που με την πολιτική σου διατηρείς αλώβητες και εμβαθύνεις, με τις συνωμοτικού τύπου "ευθύνες" κάποιου αντιπαθούς τρίτου – εν προκειμένω του Ταμείου.
Η πυγμή των πολιτικών Πυγμαίων, όμως, δεν εξαντλείται στη συστηματική καλλιέργεια του "αισθήματος της περικύκλωσης" από κακούς και συνωμοτικούς Προτεστάντες που επιβουλεύονται τον τρόπο ζωής μας και τις "κατακτήσεις του λαϊκού κινήματος" (οι οποίες, κατά το μάλλον ή ήττον, επιτεύχθηκαν με χρήματα αυτών των άθλιων Προτεσταντών που τώρα έχουν το θράσος να ζητούν πίσω κουνώντας μας το δάχτυλο).
Η "περικύκλωση" από διάφορους "κακούς" δεν αρκεί για να κρύψει τις εσωτερικές αντιφάσεις της ασκούμενης πολιτικής.
Φερ’ ειπείν, δεν αρκεί για να δικαιολογήσει την εξακολούθηση και εντατικοποίηση της νομοθέτησης με πράξεις νομοθετικού περιεχομένου, την εξακολούθηση και εντατικοποίηση των απευθείας αναθέσεων, την εξακολούθηση και εντατικοποίηση της πελατοκρατίας μέσω "διορισμών από το παράθυρο".
Ούτε βέβαια αρκεί για να δικαιολογήσει φαινόμενα κραυγαλέας ασυνέπειας, εγκατάλειψης θέσεων, ιδεολογικής σύγχισης και προσωπικής αλαζονείας.
Ασφαλώς δεν αρκεί για να δικαιολογήσει τα αλλεπάλληλα κρούσματα "περιουσιακής αμνησίας" μελών της κυβέρνησης ή τη θεμελιώδη αντίφαση της ύπαρξης "αριστερών" υπουργών με "δεξιές" περιουσίες ή επενδυτικές επιλογές, τις οποίες μάλιστα υπερασπίζονται και προάγουν ακριβώς όπως οι πολιτικοί τους αντίπαλοι.
Όλα αυτά, επιχειρείται να ξεπεραστούν με ένα άλλο είδος πυγμής: με το ηθικίστικο επιχείρημα περί "ηθικού πλεονεκτήματος", το οποίο μάλιστα δεν διστάζουν να κραδαίνουν απειλητικά από κοινοβουλευτικού άμβωνος "ξεχασιάρηδες" υπουργοί υπό το ρυθμικό και αδιάλειπτο ροχαλητό συναδέλφων τους στα υπουργικά έδρανα.
Ένα "πλεονέκτημα" που χρειάστηκε ενάμιση μόλις χρόνο για να απολέσει τον απόλυτο χαρακτήρα του και να αποκτήσει αποκλειστικά συμψηφιστικό περιεχόμενο.
Τελευταίο κρούσμα πυγμής –αλλά όχι έσχατο, όπως όλα δείχνουν – αποτέλεσε η σύμβαση παραχώρησης χρήσης του λιμένος του Πειραιά.
Πρόκειται για μια περίπτωση άκρως ενδιαφέρουσα, καθόσον συνδυάζει όλα τα παραπάνω. Κακούς ξένους "δανειστές", που μας "εξανάγκασαν" να κάνουμε κάτι το οποίο δεν πιστεύουμε – ωσάν να μπορούσαμε να βρούμε αλλού όσα η συγκεκριμένη σύμβαση προσπόρισε στο δημόσιο ταμείο. Εγκατάλειψη θέσεων, ιδεολογική σύγχιση, αμνησία και αλαζονεία υπό το όπως-όπως μπαλωμένο περιτύλιγμα-ράκος του "ηθικού πλεονεκτήματος". Αίσθημα του επείγοντος ικανό να απορροφήσει αναρίθμητες χαμένες εργατοώρες ιδεολογικής αποκάθαρσης. Και βέβαια, "ενσωμάτωση" πικρών, ακριβών μαθημάτων του πρόσφατου παρελθόντος, όπως, π.χ., την αναδίπλωση Σκουρλέτη στο θέμα της "Ελληνικός Χρυσός".
Αναρωτιέται κανείς αν μέσα στην τόση πυγμή – κουραδομαγκιστί "τσαμπουκά" – έχει απομείνει ένας ελάχιστος έστω χώρος για την πολιτική ή αν όλα έχουν καταληφθεί από τη γενικευμένη ακαταληψία που πλασάρεται στους ιθαγενείς ως "επικοινωνία".
Αν, π.χ., υπάρχουν εξηγήσεις για το γεγονός ότι η ανεργία για την οποία όλοι δήθεν κόπτονται αφορά αποκλειστικά εκείνο το κομμάτι της οικονομίας για το οποίο οι Πυγμαίοι εξακολουθούν να λιβελογραφούν ότι "φοροδιαφεύγει" – χωρίς όμως να συλλαμβάνουν τη φοροδιαφυγή – προκειμένου να αποσιωπούν ό,τι συμβαίνει στο προφανώς και κατ’ αντιδιαστολή ενάρετο έτερο κομμάτι της οικονομίας, αυτό που η κρίση δεν έχει ακόμη αγγίξει.
Ο κοινός παρονομαστής, η παραοικονομία ως συνέπεια της απροθυμίας ή της αδυναμίας (ή αμφοτέρων) της ελληνικής πολιτείας να δημιουργήσει και να παγιώσει συνθήκες αρμονικής συνεργασίας δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, όχι μόνο δεν απασχολεί κανένα, αλλά αποτελεί κατ’ ουσίαν τον ευρύτερο χώρο στον οποίο εντάσσονται όλες οι αστοχίες της υπουργικής μνήμης που έχουν κατακλύσει τους τελευταίους μήνες τη δημοσιότητα.
Προτιμώ τους αληθινούς Πυγμαίους.
Τους αληθινούς κοντούς.
Αυτούς που μάχονται για την επιβίωση με τόξα και βέλη, ενίοτε μόνο με τα χέρια.
Αυτούς που κυνηγούν και κυνηγιούνται από λεοπαρδάλεις και λιοντάρια.
Αυτούς που γεμίζουν φωτογραφικά άλμπουμ αβροδίαιτων ευρωπαίων εξερευνητών σε τόνους σέπια, εν είδει εξωτικού couleur locale.
Αυτούς που δεν καταλαβαίνουν τι πάει να πει "ηθικό πλεονέκτημα".
Αυτούς που δυσκολεύονται να συνεννοηθούν, αλλά δεν ξέρουν από "είπα ξείπα".
Αυτούς που ερμηνεύουν τη "ριζική αλλαγή των περιστάσεων" ως φυσικό και όχι ως επικοινωνιακό φαινόμενο.
Αυτούς που ζουν για την κυριολεξία και όχι για τη μεταφορά και που γι’ αυτόν τον λόγο ίσα-ίσα δεν περιέρχονται ποτέ στη δυσάρεστη θέση να προσπαθούν να δικαιολογήσουν τ’ αδικαιολόγητα γυρεύοντας αλήθειες στο ψέμα…