Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 21-Οκτ-2014 09:34

    Τράπεζες: ΑΜΚ ή εξυγίανση ενεργητικού;

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Δημήτρη Σκαλαίου* 

    Τους τελευταίους μήνες είναι πολύ συχνό το φαινόμενο ανώτατα τραπεζικά στελέχη να γίνονται δέκτες ενδιαφέροντος για εξαγορές μη εξυπηρετούμενων δανειακών χαρτοφυλακίων ελληνικών τραπεζών. Το ενδιαφέρον θεωρείται δικαιολογημένο λόγω του επιπέδου των μη εξυπηρετούμενων δανείων (κοντά στο 35%). Ήδη κάποιες ξένες τράπεζες ολοκλήρωσαν πωλήσεις χαρτοφυλακίων εξυπηρετούμενων και μη δανείων, ενώ και ελληνικές εξετάζουν επιλεκτικές πωλήσεις χαρτοφυλακίων. 

    Από την άλλη μεριά η πώληση και η αναδιάρθρωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων θα λειτουργήσει εξυγιαντικά για τους ισολογισμούς (ενεργητικό - asset side) των τραπεζών, έτσι ώστε οι διοικήσεις τους να μπορούν να επικεντρωθούν στη βασική δραστηριότητα των νέων χορηγήσεων που θα οδηγήσει σε ανάπτυξη την οικονομία και σε κερδοφορία τις τράπεζες. 

    Τα επενδυτικά funds που εξειδικεύονται στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, αναμένουν με ενδιαφέρον το αποτέλεσμα των stress test των ευρωπαϊκών τραπεζών και τις εκτιμήσεις για τις επιπλέον κεφαλαιακές ανάγκες που αυτά θα προσδιορίσουν. Το φαινόμενο δεν είναι μόνο Ελληνικό (και Κυπριακό), όσο και αν στην χώρα μας νομίζουμε ότι όλος ο κόσμος περιστρέφεται γύρω μας. Τα funds ήδη την τελευταία 3ετία επενδύουν σε χαρτοφυλάκια γερμανικών και αυστριακών τραπεζών με έκθεση κυρίως στη ναυτιλία, τα ακίνητα και την ανατολική Ευρώπη. 

    Τελικά πρόκειται για «κοράκια» που αγοράζουν στα χαμηλά ή επενδυτές εξειδικευμένους στη διαχείριση των δανείων αυτών και χωρίς τα de facto διλήμματα και συγκρούσεις συμφερόντων που αντιμετωπίζουν τα τραπεζικά στελέχη; Πως διαχειρίζεται κανείς έναν «πελάτη» που σήμερα αποτελεί «επισφάλεια»; Αυτή η συζήτηση θα κρατούσε πολύ και χωρίς παραγωγικό αποτέλεσμα. 

    Ενδιαφέρον έχει ωστόσο να δει κανείς πώς αντιμετωπίζεται σήμερα το πρόβλημα των «κόκκινων» δανείων από τράπεζες και εποπτικές αρχές (ΕΚΤ και κεντρικές τράπεζες) -άλλωστε οι τελευταίες (σε συνδυασμό με τις κυβερνήσεις) θα πάρουν τις τελικές αποφάσεις. 

    Το τελευταίο διάστημα, οι τράπεζες σε όλη την Ευρώπη επικεντρώνονται στην αύξηση των προβλέψεων και κεφαλαίων τους για να θωρακιστούν από μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Τα πραγματοποιούμενα stress test στοχεύουν στον επαρκή προσδιορισμό των απαιτούμενων προβλέψεων και τελικά των κεφαλαιακών αναγκών. 

    Ωστόσο το ύψος και η εξέλιξη των «κόκκινων» δανείων συνδέονται άμεσα με την πορεία της οικονομίας κυρίως με το ΑΕΠ, τις εξαγωγές και την ανεργία. Αλλαγές στις εκτιμήσεις για τα παραπάνω μεγέθη επιβάλλουν και την τροποποίηση των προβλέψεων για επισφαλή δάνεια. Τι πρέπει να κάνουν τότε οι τράπεζες για την αντιμετώπιση αυτής της μεταβλητότητας; Συνεχή αναπροσαρμογή προβλέψεων και νέες αυξήσεις κεφαλαίου (όπως στην Ελλάδα) ή λύση του προβλήματος μια φορά στην πηγή και μεταφορά του προβλήματος (και της μεταβλητότητας που συνεπάγεται) σε τρίτους (παρόχους, επενδυτές) που εξειδικεύονται στο χώρο και που είναι στημένοι για ανάληψη μεταβλητότητας; 

    Τελικά θα έβαζε κανείς κεφάλαια σε μια εταιρεία χωρίς να ξέρει ποσά θα χρειαστούν συνολικά; Προφανώς δύσκολα και μόνο σε εξευτελιστικές τιμές μετοχών για να μετριάζεται ο κίνδυνος νέων αυξήσεων. Είναι σίγουρα αυτή η λύση η κατάλληλη για την θωράκιση του τραπεζικού συστήματος, ώστε να μπορέσει να λειτουργήσει σωστά η οικονομία; 

    Τι θέλουμε να πούμε: 

    Αυτό που δεν είναι προφανές σε αρκετούς ειδικούς της αγοράς είναι κατά πόσο η «ανακεφαλαιοποίηση» των τραπεζών θα έπρεπε να έχει προηγηθεί της εξυγίανσης των ενεργητικών των τραπεζών (ή ακόμη χειρότερα να την αντικαταστήσει). 

    Μια εναλλακτική πρακτική -που δεν έχει εξεταστεί επαρκώς κατά την γνώμη του γράφοντος - θα ήταν πρώτα η εξυγίανση ενεργητικού (πωλήσεις NPLs και μη στρατηγικών στοιχείων ενεργητικού) και στη συνέχεια ο καθορισμός των κεφαλαιακών αναγκών και η άντληση των απαραιτήτων κεφαλαίων. Προφανώς σε κάθε περίπτωση τα διαγνωστικά stress test είναι απαραίτητα, ωστόσο αυτό που διαφέρει είναι η μέθοδος αντιμετώπισης του προβλήματος. 

    Η κοινή λογική ορίζει ότι όταν μια επιχείρηση δεν μπορεί να καλύψει τις υποχρεώσεις της και επιπλέον υποφέρει από ρευστότητα, πρώτα «πουλάει» αμαρτίες του παρελθόντος και μετά σηκώνει κεφάλαια από την αγορά. Φυσικά -στην Ελλάδα- το θέμα είναι καθαρά πολιτικό και καθόλου τεχνοκρατικό. Η πώληση «κόκκινων δανείων» σε discount αποτελεί «ταμπού» για τους πολιτικούς και στελέχη με αποτέλεσμα την δημιουργία ενός «φοβικού» κλίματος για κάθε νέα κίνηση των διοικήσεων των τραπεζών. 

    Οι τραπεζίτες που βάλλονται πανταχόθεν (εν μέρει όχι άδικα, υπερβολικά ίσως) καλούνται τώρα να πάρουν δύσκολες αποφάσεις εν μέσω ενός θερμού πολιτικού κλίματος που κατά κανόνα αντιβαίνει την κοινή λογική. Το διακύβευμα είναι μεγάλο καθώς χωρίς υγιές -αλλά και παραγωγικό - τραπεζικό σύστημα δεν μπορεί να λειτουργήσει καμία οικονομία.

    *Ο κ. Δημήτρης Σκαλαίος είναι σύμβουλος επιχειρήσεων, Partner της Sigmacatalyst Partners

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ