Τις πρώτες εβδομάδες του έτους, το παγκόσμιο πολιτικό τοπίο υπέστη αλλαγές που σε παλαιότερες εποχές θα είχαν προκαλέσει αναταραχή στις αγορές. Συνελήφθη ένας πολιτικός ηγέτης της Λατινικής Αμερικής.  Το αμερικανικό Υπουργείο Δικαιοσύνης ξεκίνησε έρευνα κατά της FED. Και o άκρως παρεμβατικός Αμερικανός πρόεδρος επενέβη σε νέους τομείς της αμερικανικής οικονομικής δραστηριότητας.

Όμως, αντί να υποχωρήσουν οι αγορές ανέβηκαν ακόμη ψηλότερα — σε συνέχεια της τολμηρής ανάληψης κινδύνων που εδώ και καιρό προσφέρει κάλυψη στην επιθετική πολιτική ατζέντα του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Οι εισροές Ιανουαρίου σε μετοχικά ETF κινούνται στο πενταπλάσιο του μέσου όρου για τον μήνα, με τα κεφάλαια αυτά να προσελκύουν ποσό-ρεκόρ 400 δισ. δολαρίων τους τελευταίους τρεις μήνες — ένδειξη του πόσο επιθετική έχει γίνει η διάθεση για ανάληψη κινδύνου.

Τα μοχλευμένα ETF που ποντάρουν στην άνοδο της αγοράς έχουν συγκετρώσει κεφάλαια 145 δισ. δολαρίων, έναντι μόλις 12 δισ. των κεφαλαίων που  ποντάρουν σε πτώση των αγορών. Τα ποσοστά μετρητών έχουν υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά, σύμφωνα με την Bank of America. Οι χρηματοπιστωτικές αγορές συμπεριφέρονται σαν να βρισκόμαστε στο 2007, ενώ τα ασφάλιστρα για τα ομόλογα υψηλού κινδύνου (junk bonds) συρρικνώνονται, ακόμη κι όταν ο εταιρικός δανεισμός αυξάνεται.

Μια τόσο σίγουρη για το ράλι της αγορά δημιουργεί ελάχιστες τριβές για έναν Λευκό Οίκο που εμφανίζεται ολοένα και πιο πρόθυμος να δοκιμάζει και να παραβιάζει όρια. Κατά την άποψη ορισμένων, μάλιστα, μπορεί και να τον ενθαρρύνει.

"Ο πρόεδρος χρησιμοποιεί σε μεγάλο βαθμό τις αγορές ως πίνακα που μετρά τα αποτελέσματα της πολιτικής του αυτή τη στιγμή, και αυτός ο πίνακας — από τη σκοπιά του προέδρου — δείχνει ότι κερδίζει", δήλωσε ο Mark Malek, επικεφαλής επενδύσεων στη Siebert Financial. "Όλα αυτά σίγουρα θα ωθήσουν την κυβέρνηση  Τραμπ να προσπαθήσει να συνεχίσει το νικηφόρο σερί της, προχωρώντας σε όλο και πιο τολμηρές και ανατρεπτικές πολιτικές. Με άλλα λόγια, να περιμένετε το απρόβλεπτο".

Η δυναμική λειτουργεί και προς τις δύο κατευθύνσεις. Τον περασμένο Απρίλιο, οι παγκόσμιες αγορές αντέδρασαν έντονα ταν ο Τραμπ εξαπέλυσε μια καταιγίδα δασμών που θα αναστάτωνε τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού. Ο S&P 500 κατέρρευσε άμεσα, οδηγώντας την κυβέρνηση σε αναδίπλωση σε ότι αφορά τον επιθετικό προστατευτισμό της. Αυτή ήταν ωστόσο μία από τις ελάχιστες στιγμές κατά τη δεύτερη θητεία του Τραμπ όπου η αντίδραση των επενδυτών φάνηκε να μετριάζει τις πολιτικές παρορμήσεις του προέδρου. 

Σήμερα όμως, τα διαδοχικά πολιτικά σοκ αντιμετωπίζονται σε μεγάλο βαθμό ως "θόρυβος" — ενισχυμένα από την πεποίθηση ορισμένων επενδυτών ότι μια σοβαρή εξέγερση των αγορών θα αναγκάσει τον Λευκό Οίκο να κάνει πίσω όπως είχε κάνει τον Απρίλιο. Στο μεταξύ, το χρήμα εξακολουθεί να ακολουθεί την τεχνητή νοημοσύνη, την ανάκαμψη της βιομηχανίας και την επιστροφή της ζήτησης.

"Βλέπουμε ανάπτυξη χωρίς πληθωριστικές πιέσεις. Η οικονομία βρίσκεται σε στέρεες βάσεις σε μια περίοδο που ο πληθωρισμός εξακολουθεί να συμπεριφέρεται ήπια", δήλωσε ο Jack McIntyre, διαχειριστής χαρτοφυλακίου στη Brandywine Global Investment Management. "Υποψιάζομαι ότι υπάρχει και λίγη FOMO (φόβος ότι θα χάσεις την ευκαιρία), δεδομένου του ότι βρισκόμαστε στις αρχές της χρονιάς".

Μια σειρά ισχυρότερων του αναμενόμενου στοιχείων για την οικονομία έχει συμβάλει στη διαμόρφωση της αίσθησης ότι οι συνθήκες βελτιώνονται και ο πληθωρισμός συνεχίζει να αποκλιμακώνεται. Από τις αιτήσεις επιδομάτων ανεργίας που δείχνουν ότι η αγορά εργασίας παραμένει ισχυρή έως την απροσδόκητη αύξηση της παραγωγής στα αμερικανικά εργοστάσια τον Δεκέμβριο, τα οικονομικά στοιχεία συνεχίζουν να τροφοδοτούν την επενδυτική διάθεση για ανάληψη αυξημένου κινδύνου. 

Η μεταστροφή στο κλίμα είναι εμφανής και στην αγορά δικαιωμάτων προαίρεσης. Ακόμη κι όταν ο Τραμπ πρότεινε πλαφόν όριο στα επιτόκια για τις πιστωτικές κάρτες, κλιμάκωσε τη ρητορική του απειλώντας με πλήγματα κατά του Ιράν και κατέσχεσε πετρελαϊκά περιουσιακά στοιχεία της Βενεζουέλας, ο δείκτης VIX — μέτρο των αναμενόμενων διακυμάνσεων της χρηματιστηριακής αγοράς — βρισκόταν στο 17ο εκατοστημόριο του εύρους της τελευταίας πενταετίας. Δηλαδή, πολύ χαμηλά.

Η "κλίση" (skew), το ασφάλιστρο που πληρώνουν οι επενδυτές για προστασία από απότομες πτώσεις, παραμένει κάτω από τον μέσο όρο, ακόμη κι όταν η πολιτική αβεβαιότητα αυξάνεται. Παράλληλα, η ζήτηση για προστασία από πτώση, όπως τα puts σε δείκτες ή τα αντισταθμιστικά εργαλεία ακραίου κινδύνου, παραμένει χαμηλή.

"Οι επενδυτές έχουν ανταμειφθεί τόσο καλά για το ότι αγνοούσαν τους γεωπολιτικούς κινδύνους, ώστε σε αυτό το σημείο θα χρειαστεί κάτι εξαιρετικά απτό για να κλονίσει την εμπιστοσύνη τους", δήλωσε ο Peter Atwater, ιδρυτής της Financial Insyghts.

Βεβαίως, δεν θεωρείται κάθε κίνηση που προέρχεται από την Ουάσιγκτον απειλή. Το πετρέλαιο της Βενεζουέλας, αν διοχετευθεί μέσω δυτικών καναλιών, μπορεί  να συμβάλει στη χαλάρωση των παγκόσμιων περιορισμών προσφοράς. Η επιβολή πλαφόν στα επιτόκια για τις πιστωτικές κάρτες ίσως ενισχύσει βραχυπρόθεσμα τις δαπάνες των χαμηλότερων εισοδηματικών νοικοκυριών. Όμως το συνολικό αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό: με τα περιουσιακά στοιχεία υψηλού κινδύνου να ανεβαίνουν και τη μεταβλητότητα να υποχωρεί,  ο Λευκός Οίκος φαίνεται να λειτουργεί σε μια ζώνη ασυνήθιστα χαμηλού περιορισμού από τις αγορές.

Ο κίνδυνος δεν είναι απαραίτητα ότι κάποια μεμονωμένη πολιτική κίνηση θα αποτύχει. Είναι ότι η προθυμία της αγοράς να απορροφά μια διαδοχή σοκ μπορεί η ίδια να αντανακλά τοποθετήσεις που έχουν γίνει υπερβολικά μονόπλευρες. Όταν όλοι κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση, ακόμη και μικρές μεταβολές στο συναίσθημα μπορούν να προκαλέσουν δυσανάλογα μεγάλες κινήσεις.

Πηγή: Bloomberg