Συνεχης ενημερωση

    Κυριακή, 02-Οκτ-2022 20:00

    Υπό πίεση οι αγορές όσο συνεχίζεται το τσουνάμι των επιτοκίων

    Υπό πίεση οι αγορές όσο συνεχίζεται το τσουνάμι των επιτοκίων
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Της Ελευθερίας Κούρταλη

    Το "τσουνάμι" αυξήσεων επιτοκίων των διεθνών κεντρικών τραπεζών του Σεπτεμβρίου, οι οποίες ξεπέρασαν τις 150, από το Βιετνάμ, την Ευρώπη, την Νότιο Αφρική και έως τις ΗΠΑ και τον Καναδά, και ταρακούνησαν τις αγορές ομολόγων και μετοχών, αναμένεται να συνεχιστεί, καθώς οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής έχουν ξεκαθαρίσει πως βρίσκονται σε αποστολή τιθάσευσης του πληθωρισμού, ακόμα και αν η οικονομία εισέλθει σε ύφεση. 

    Αυτό σημαίνει πως οι αγορές δεν έχουν πολλές ελπίδες να πλεύσουν σε ήρεμα νερά προσεχώς, με πολλούς διεθνείς επενδυτικούς οίκους να προειδοποιούν ότι οι μετοχές δεν έχουν ακόμη αποτιμήσει τον κίνδυνο μιας παγκόσμιας ύφεσης. Και αυτό τη στιγμή που οι μετοχές του παγκόσμιου δείκτη MSCI έχουν χάσει σε αξία περισσότερα από 8 τρισεκατομμύρια δολάρια από την κορύφωση στα μέσα Σεπτεμβρίου, εν μέσω εκτίναξης των αποδόσεων των ΗΠΑ και του δολαρίου.

    "Αποφύγετε τις μετοχές"

    Η Goldman Sachs τόνισε πως η πίεση στις αποτιμήσεις και οι αρνητικές αναθεωρήσεις για την κερδοφορία των εταιρειών, οι οποίες είναι πιθανές στο τέλος του έτους, την οδηγούν στο να υποβαθμίσει τις μετοχές σε underweight σε ορίζοντα τριών μηνών. Αυτό είναι επίσης συνεπές με τα ευρήματά της ότι οι μετοχές τείνουν να πλήττονται έντονα στην τελευταία φάση ενός κύκλου αύξησης των επιτοκίων, δηλαδή 3 έως 6 μήνες πριν από την κορύφωση των αποδόσεων των 2ετών ομολόγων των ΗΠΑ. Παράλληλα, η Goldman παραμένει overweight στα μετρητά σε ορίζοντα τριών και 12 μηνών. 

    Η BlackRock συμβούλεψε τους επενδυτές να "αποφύγουν τις περισσότερες μετοχές", προσθέτοντας ότι είναι τακτικά "underweight" στις μετοχές ανεπτυγμένων αγορών και προτιμά βραχυπρόθεσμα τα ομόλογα. "Δεν βλέπουμε μια "ήπια προσγείωση", όπου ο πληθωρισμός επιστρέφει γρήγορα στον στόχο χωρίς να συντρίψει τη δραστηριότητα. Αυτό σημαίνει μεγαλύτερη αστάθεια και πίεση στα risk assets", όπως σημείωσε, ενώ παρόμοιες ανησυχίες εξέφρασε και η Morgan Stanley λόγω της επιθετικότητας των κεντρικών τραπεζών και της αποφασιστικότητάς τους να καταπολεμήσουν τον πληθωρισμό εις βάρος της ανάπτυξης.

    Η Federal Reserve είναι αυτή που δίνει τον τόνο διεθνώς και είναι "καρφωμένη" στη μείωση του πληθωρισμού, με τον επικεφαλής της, Τζερόμ Πάουελ, να δηλώνει ξεκάθαρα πως η τράπεζα θα "συνεχίσει τις αυξήσεις μέχρι να τελειώσει η δουλειά", ακόμα και με τον κίνδυνο αύξησης της ανεργίας και επιβράδυνσης της ανάπτυξης. "Μακάρι να υπήρχε ένας ανώδυνος τρόπος για να γίνει αυτό. Δεν υπάρχει", πρόσθεσε. Η Fed αύξησε τα επιτόκια κατά 75 μονάδες βάσης τον Σεπτέμβριο και έδωσε σήμα ότι το επιτόκιο πολιτικής της θα αυξανόταν κατά 4,4% μέχρι το τέλος του έτους και θα έφτανε στο 4,6% μέχρι το τέλος του 2023, μια τροχιά πιο απότομη και μεγαλύτερη από ό,τι είχαν τιμολογήσει οι αγορές.

    Οι επενδυτές έχουν "χωνέψει" πλέον πως μια επιθετική πορεία αυστηροποίησης υποδηλώνει μεγαλύτερη αστάθεια σε μετοχές και ομόλογα σε ένα έτος που έχει ήδη στείλει σε bear market και τις δύο κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων, καθώς και κινδύνους ότι η αυστηρότερη νομισματική πολιτική θα βυθίσει την οικονομία των ΗΠΑ σε ύφεση. Ως αποτέλεσμα, οι επενδυτές έχουν συσσωρευτεί σε περιουσιακά στοιχεία όπως μετρητά φέτος, καθώς αναζητούν καταφύγιο από την αστάθεια της αγοράς.

    Εν αναμονή της νέας "επίθεσης" της ΕΚΤ

    Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μπορεί να χρειαστεί να αυξήσει τα επιτόκια κατά άλλες 75 μονάδες βάσης στη συνεδρίασή της τον Οκτώβριο και να κινηθεί ξανά επιθετικά τον Δεκέμβριο, όπως δήλωσαν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής την τελευταία εβδομάδα. Οι αγορές βλέπουν το επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ, που σήμερα είναι στο 0,75%, να αυξάνεται στο 2% μέχρι το τέλος του έτους και στη συνέχεια σε περίπου 3% την επόμενη άνοιξη. Ο πληθωρισμός προβλέπεται να παραμείνει πάνω από τον στόχο του 2% της ΕΚΤ έως το 2024 και ακόμα και οι πιο μακροπρόθεσμες προσδοκίες είναι πάνω από τον στόχο.

    Όπως ξεκαθάρισε η Κριστίν Λαγκάρντ, η ΕΚΤ πρέπει να τοποθετήσει τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό πάνω από την ανάπτυξη. Όπως σημείωσε σε συνέδριο στη Φρανκφούρτη, η Κεντρική Τράπεζα πρέπει να συνεχίσει να αυξάνει τα επιτόκια για να τιθασεύσει τον πληθωρισμό, ακόμα και αν η παρενέργεια της αυστηρότερης πολιτικής είναι η ασθενέστερη ανάπτυξη. "Πρέπει να επιστρέψει ο πληθωρισμός στο 2% μεσοπρόθεσμα και θα κάνουμε αυτό που πρέπει να κάνουμε, που είναι να συνεχίσουμε να αυξάνουμε τα επιτόκια στις επόμενες αρκετές συνεδριάσεις", τόνισε. Όπως πρόσθεσε, "ο πρωταρχικός μας στόχος δεν είναι να δημιουργήσουμε ύφεση. Πρωταρχικός μας στόχος είναι η σταθερότητα των τιμών και πρέπει να το επιτύχουμε. Αν δεν εκτελούσαμε (την εντολή μας), αυτό θα έβλαπτε πολύ περισσότερο την οικονομία", ενώ επισήμανε πως ο "πρώτος προορισμός" των αυξήσεων επιτοκίων θα είναι η επίτευξη του ουδέτερου επιτοκίου, το οποίο ούτε τονώνει ούτε επιβραδύνει την ανάπτυξη. 

    "Πρέπει να πω ότι οι 75 μ.β. είναι μια πολύ καλή πιθανότητα για την επόμενη κίνησή μας, αλλά είναι επίσης απαραίτητο να περιμένουμε νέα δεδομένα", δήλωσε ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Σλοβακίας, Πίτερ Καζιμίρ. "Πρέπει να είμαστε σθεναροί, ακόμα και αδίστακτοι, ανεξάρτητα από την επικείμενη ύφεση", πρόσθεσε ο Καζιμίρ.

    "Η επιλογή μου θα ήταν 75 μ.β.", δήλωσε και ο κεντρικός τραπεζίτης της Λιθουανίας, Γκεντιμίνας Σίμκους, στο περιθώριο συνεδρίου στο Βίλνιους. "Καταλαβαίνω ότι μπορεί να υπάρχουν μερικές επιλογές στο τραπέζι, αλλά οι 50 μ.β. είναι το ελάχιστο", όπως είπε.

    Ο επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας της Φινλανδίας, Όλι Ρεν, είπε επίσης ότι οι 75 μονάδες βάσης θα μπορούσαν να είναι μεταξύ των επιλογών. "Υπάρχει περίπτωση να ληφθεί απόφαση για άλλη μία σημαντική αύξηση επιτοκίων, είτε είναι 75, είτε 50 μονάδες βάσης, είτε κάτι άλλο", είπε ο Ρεν στο Reuters, χωρίς να διευκρινίσει τι μπορεί να συνεπάγεται το "κάτι άλλο". "Υπάρχει ισχυρότερη περίπτωση για εμπροσθοβαρή και αποφασιστική δράση", πρόσθεσε. "Κατά την άποψή μου, οδεύουμε προς το εύρος του ουδέτερου επιτοκίου μέχρι τα Χριστούγεννα", είπε ο Ρεν. "Μόλις φτάσουμε εκεί, θα δούμε αν υπάρχει περίπτωση να μετακινηθούμε σε περιοριστικά εδάφη". 

    Το "γεράκι" Ρόμπερτ Χόλτσμαν, διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Αυστρίας, υποστήριξε επίσης μια κίνηση 75 μονάδων βάσης σε συνέντευξή του στο Bloomberg TV, υποστηρίζοντας ότι οι 100 μονάδες βάσης θα ήταν απλώς πάρα πολλές. Ο Καζιμίρ πρόσθεσε ότι υπήρξε συναίνεση στο 25μελές διοικητικό συμβούλιο ότι πρέπει να φτάσουμε στα "ουδέτερα επίπεδα", αλλά δεν υπήρξε συναίνεση για το τι ακριβώς σημαίνει αυτό.

    Αξίζει να σημειωθεί πως οι οικονομολόγοι τοποθετούν το ουδέτερο επιτόκιο της ΕΚΤ στο 1,5% με 2%.

    Πού θα φτάσει το τελικό επιτόκιο της ΕΚΤ

    Η Goldman Sachs άλλαξε τις εκτιμήσεις της και περιμένει πλέον άλλες δύο μεγάλες αυξήσεις επιτοκίων, της τάξης των 75 μ.β., από την ΕΚΤ. Όπως επισημαίνει, oι πιο επίμονες πληθωριστικές πιέσεις και η περαιτέρω αποδυνάμωση του ευρώ οδηγούν σε έναν πιο εκτεταμένο κύκλο αυστηροποίησης της ΕΚΤ, παρά την επερχόμενη ύφεση. Έτσι, η αμερικανική τράπεζα διατηρεί την πρόβλεψή της για νέα αύξηση 75 μ.β. τον Οκτώβριο, αλλά τώρα αναμένει μια τρίτη αύξηση 75 μ.β. τον Δεκέμβριο (έναντι 50 μ.β. πριν), καθώς πιστεύει ότι ο αυξανόμενος πληθωρισμός το τέταρτο τρίμηνο θα δυσκολέψει την υποχώρηση του ρυθμού της αυστηροποίησης. 

    Για τη συνέχεια η αμερικανική τράπεζα αναμένει από το διοικητικό συμβούλιο να προχωρήσει σε αύξηση των επιτοκίων κατά 50 μ.β. τον Φεβρουάριο (έναντι 25 μ.β. πριν), καθώς η πολιτική γίνεται πιο περιοριστική, ο πληθωρισμός σταθεροποιείται και καθίσταται σαφές ότι η ζώνη του ευρώ βρίσκεται σε ύφεση. 

    Έτσι, η Goldman Sachs εκτιμά πλέον πως το τελικό επιτόκιο της ΕΚΤ θα διαμορφωθεί στο 2,75% (έναντι 2,25% πριν). Αξίζει να σημειωθεί πως η αμερικανική τράπεζα εκτιμά πως η ύφεση στην Ευρωζώνη θα είναι πιο παρατεταμένη και θα διαρκέσει τρία τρίμηνα, ξεκινώντας από το δ’ τρίμηνο του 2022, οδηγώντας σε συρρίκνωση του ΑΕΠ της τάξης του 0,4% συνολικά το 2023.

    Και η Capital Economics αναθεώρησε τις προβλέψεις της για τα επιτόκια λόγω της ισχύος και του εύρους της πληθωριστικής πίεσης στην Ευρωζώνη, σε συνδυασμό με την αποφασιστικότητα των υπευθύνων χάραξης πολιτικής να μειώσουν τον πληθωρισμό. Πλέον προβλέπει ότι το επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ θα κορυφωθεί στο 3% το 2023. Ο οίκος αμφιβάλλει ότι μια ύφεση θα εμπόδιζε την ΕΚΤ να προχωρήσει με την αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής. Δεδομένου ότι οποιαδήποτε ύφεση θα οφείλεται εν μέρει σε σοκ προσφοράς και όχι σε αδύναμη ζήτηση, είναι απίθανο να μειώσει σημαντικά τις πιέσεις στις τιμές. Η Ίζαμπελ Σνάμπελ υποστήριξε επίσης ότι, εάν η ΕΚΤ σταματούσε τις αυξήσεις επιτοκίων λόγω της ύφεσης, θα έχανε την αξιοπιστία της στη μάχη κατά του πληθωρισμού. 

    Η Capital Economics δεν αποκλείει, πάντως, μια αύξηση κατά 100 μ.β. κατά τη συνεδρίαση του Οκτωβρίου και θεωρεί πως είναι εξαιρετικά πιθανό το επιτόκιο καταθέσεων να φτάσει στο 2% τον Δεκέμβριο, με την ΕΚΤ, αντί να τερματίσει εκεί τον κύκλο αυστηροποίησης, να αναμένεται να συνεχίσει επιθετικά. 

    Οι κίνδυνοι από ένα ενδεχόμενο QT

    Σύμφωνα με αναφορές, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα ξεκινήσει συζητήσεις για τη συρρίκνωση του ισολογισμού της, την ποσοτική αυστηροποίηση ή το QT, προς το τέλος του έτους, καθώς ορισμένοι αξιωματούχου έχουν θέσει το ερώτημα για πόσο καιρό ακόμα μπορεί να διατηρείται το χαρτοφυλάκιο ομολόγων των 5 τρισ. ευρώ στο σημερινό του μέγεθος. Έτσι, είναι πιθανό στους προσεχείς μήνες η ΕΚΤ να αποφασίσει να μειώσει τις επανεπενδύσεις από τα ομόλογα που λήγουν υπό το "κλασικό" πρόγραμμα QE που τελείωσε τον Ιούλιο. Αυτό, κατά την Capital Economics, είναι πιθανό να αυξήσει το μακροπρόθεσμο κόστος δανεισμού για τις κυβερνήσεις της Ευρωζώνης, το οποίο έχει ήδη εκτοξευθεί τις τελευταίες εβδομάδες. Ο οίκος αξιολόγησης S&P προβλέπει πως η ΕΚΤ θα ξεκινήσει να μειώνει τον ισολογισμό της έως τα τέλη του 2024.

    Ο Λιθουανός κεντρικός τραπεζίτης είπε ότι η ΕΚΤ θα πρέπει να ξεκινήσει συνομιλίες "το συντομότερο δυνατό" για τη μείωση του ισολογισμού της, μια άποψη με την οποία συμφώνησε και ο Εσθονός ομόλογός του, Μαντίς Μιούλερ. Ωστόσο ο Πορτογάλος Μάριο Σεντένο τέθηκε κατά αυτής της άποψης, φοβούμενος ότι θα αποσταθεροποιούσε την αγορά ομολόγων. "Αυτήν τη στιγμή, άλλες συζητήσεις μπορεί κατά τη γνώμη μου να έχουν αποσταθεροποιητικό αποτέλεσμα, που πραγματικά πρέπει να αποφύγουμε", είπε ο Σεντένο όταν ρωτήθηκε αν ήταν καιρός να συζητηθεί μια τέτοια "ποσοτική αυστηροποίηση".

    Οι αναφορές ότι η ΕΚΤ θα αρχίσει σύντομα τη συζήτηση για ποσοτική αυστηροποίηση (QT) αυξάνουν τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι αγορές κρατικών ομολόγων της Ευρωζώνης, προειδοποίησε η Capital Economics, προσθέτοντας ότι θα έκανε πιο δύσκολη την εφαρμογή του νέου εργαλείου TPI. Η περαιτέρω στροφή σε περιοριστική πολιτική με μείωση του όγκου των ομολόγων που κατέχει η ΕΚΤ υπό το κλασικό πρόγραμμα QE θα προκαλούσε νέες ανησυχίες για τη βιωσιμότητα του χρέους στην περιφέρεια, τόνισε ο οίκος. Επίσης, καθώς το QT θα ήταν ένα σαφές σημάδι ότι, σε ένα πλαίσιο υψηλού πληθωρισμού και αυστηρότερης νομισματικής πολιτικής, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής αισθάνονται άβολα με την κατοχή μεγάλων ποσοτήτων κρατικών ομολόγων, αυτό θα έθετε εμπόδια στο να μπορέσει να χρησιμοποιηθεί το νέο εργαλείο κατά του κατακερματισμού, ενώ θα αποτελούσε επίσης ένα σημάδι ότι η ΕΚΤ είναι πρόθυμη να ανεχτεί υψηλότερα spreads, καθιστώντας ακόμα πιο πιθανή τη σημαντική διεύρυνσή τους.

    Αντίθετα, κατά τον οίκο, μετά και την αιφνιδιαστική ανακοίνωση της Τράπεζας της Αγγλίας ότι ξεκινά προσωρινό QE για τη στήριξη των μακροπρόθεσμων ομολόγων, βάζοντας έτσι φρένο στο QT ή στην ποσοτική αυστηροποίηση που είχε προγραμματίσει να ξεκινήσει, η ΕΚΤ είναι πιο πιθανό να "κοιτάξει" και αυτή το QE παρά το QT, ενώ παράλληλα συνεχίζει τις αυξήσεις επιτοκίων.

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ