Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 18-Μαϊ-2022 12:06

    Capital Economics: Γιατί η αύξηση των επιτοκίων της ΕΚΤ τώρα δεν είναι μία επανάληψη του λάθους του 2011

    Λαγκάρντ: Υπάρχει ανησυχία στο Δ.Σ. για τον πληθωρισμό
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Της Ελευθερίας Κούρταλη

    Οι αυξήσεις των επιτοκίων της ΕΚΤ το 2011 ήταν λάθος, κι όχι μόνο επειδή οδήγησαν σε ακόμη μεγαλύτερη διεύρυνση των spreads των ομολόγων της περιφέρειας, όπως επισημαίνει η Capital Economics. Ο πληθωρισμός ήταν συγκρατημένος και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής ασχολήθηκαν πολύ με το να ενεργήσουν προληπτικά για να συγκρατήσουν τις προσδοκίες για τον πληθωρισμό. Ως εκ τούτου δύσκολα θα μπορούσαν να κατηγορηθούν για την αντίδρασή τους αυτή τη φορά, όπως σημειώνει.

    Με βάση τις προοπτικές για τον πληθωρισμό, η άποψη για ομαλοποίηση της νομισματικής πολιτικής είναι πλέον πολύ ισχυρότερη. Καθώς η ΕΚΤ ετοιμάζεται να αρχίσει να αυξάνει τα επιτόκια τον Ιούλιο, η Capital Economics επισημαίνει πως αξίζει να ρίξουμε μια ματιά στην τελευταία φορά που το έκανε, τον Απρίλιο και τον Ιούλιο του 2011, και να γίνουν κάποιες συγκρίσεις με το σήμερα.

    Αυτές οι αυξήσεις ήταν ένα λάθος, τονίζει ο οίκος, προφανώς επειδή η κρίση χρέους ήταν ήδη σε εξέλιξη. Τα spreads διευρύνονταν για μήνες και, με εξαίρεση την Ιταλία, ήταν πολύ ευρύτερα από ό,τι σήμερα. Το spread των 10ετών ομολόγων προς τα Bunds ήταν πάνω από 9% στην Ελλάδα, σχεδόν 6% στην Ιρλανδία και πάνω από 5% στην Πορτογαλία.

    Αλλά για να είναι κανείς δίκαιος με τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής εκείνη την εποχή, όπως σημειώνει, αυτό το λάθος δεν ήταν τόσο προφανές όσο φαίνεται εκ των υστέρων. Την ημέρα πριν από την αύξηση των επιτοκίων του Απριλίου του 2011, οι επενδυτές αποτιμούσαν σταδιακή σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής τα επόμενα χρόνια. 

    Ο Πρόεδρος Τρισέ εξήγησε τότε ότι η ΕΚΤ ενεργούσε λόγω του θετικού "μομέντουμ της οικονομικής δραστηριότητας" και των "ανοδικών κινδύνων για τη σταθερότητα των τιμών". Ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ ήταν πάνω από την τάση καθ' όλη τη διάρκεια του 2010, και στις αρχές του 2011 ο σύνθετος PMI έδειχνε συνεχιζόμενη ισχυρή ανάπτυξη. Εν τω μεταξύ, ο πληθωρισμός ήταν πάνω από τον στόχο και ο Τρισέ τόνισε τέσσερις ανοδικούς κινδύνους: τις ισχυρότερες από τις αναμενόμενες εγχώριες πιέσεις τιμών, τις υψηλότερες τιμές ενέργειας, τις αυξήσεις στους έμμεσους φόρους και τις τιμές καθώς οι κυβερνήσεις μείωσαν τα δημοσιονομικά τους ελλείμματα, και τις αυξανόμενες προσδοκίες για τον πληθωρισμό.

    Ωστόσο, υπήρχαν λόγοι να αντιμετωπιστεί με σκεπτικισμό η αιτιολόγηση της ΕΚΤ για αύξηση των επιτοκίων. Υπήρχε ακόμη μεγάλη πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα στην οικονομία. Στα τέλη του 2010, το ΑΕΠ της ευρωζώνης ήταν περισσότερο από 2% κάτω από το επίπεδο πριν από την κρίση και το ποσοστό ανεργίας μόλις είχε μειωθεί από τα υψηλά του 2010. Και παρόλο που ο συνολικός πληθωρισμός ήταν πάνω από τον στόχο, αυτό οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό στις τιμές της ενέργειας, ιδίως του φυσικού αερίου. Το βασικό επιτόκιο εξακολουθούσε να είναι κάτω του 2%.

    Επιπλέον, οι ανοδικοί κίνδυνοι για τον πληθωρισμό ήταν πιθανώς μικρότεροι από ό,τι νόμιζαν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής, όπως επισημαίνει η Capital Economics. Οι έρευνες για τις επιχειρήσεις έδειχναν ότι οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού εξακολουθούσαν να είναι πολύ κάτω από τα επίπεδα προ χρηματοπιστωτικής κρίσης και ότι υπήρχαν ελάχιστα σημάδια σημαντικής επιτάχυνσης της αύξησης των μισθών. Εν τω μεταξύ, ένα υψηλότερο επίπεδο τιμών ενέργειας ή αυξήσεις σε έμμεσους φόρους και τιμές, ήταν απίθανο να οδηγήσει σε διαρκή άνοδο του πληθωρισμού εκτός και αν προκαλούσαν αύξηση των προσδοκιών για τον πληθωρισμό. Και οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό δεν ήταν καθόλου εκτός ελέγχου. Για παράδειγμα, ενώ οι προσδοκίες των καταναλωτών αυξάνονταν, εξακολουθούσαν να είναι κάτω από τον μέσο όρο πριν από την κρίση.

    ωδχζω

    Συνολικά, τονίζει η Capital Economics, φαίνεται ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής ήταν πολύ πρόθυμοι να ενεργήσουν προληπτικά πριν ο πληθωρισμός και οι πληθωριστικές προσδοκίες βγουν εκτός ελέγχου. Η αντίθεση με το σήμερα δεν θα μπορούσε να είναι πιο έντονη.

    Ομολογουμένως, το πρώτο τρίμηνο του τρέχοντος έτους το ΑΕΠ ήταν μόλις 0,4% πάνω από το επίπεδο του δ’ τριμήνου του 2019 και η κατανάλωση των νοικοκυριών ήταν πιθανώς περίπου 3% κάτω από αυτό το επίπεδο. (Αντίθετα, η κατανάλωση στις ΗΠΑ ήταν 5% πάνω από το επίπεδο πριν από την Covid.)

    Ωστόσο, ο πληθωρισμός είναι τώρα πολύ υψηλότερος από ό,τι ήταν το 2011 και υπάρχουν ενδείξεις ότι θα είναι πιο επίμονος. Οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό αυξάνονται από ήδη υψηλά επίπεδα, οι έρευνες δείχνουν ότι οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα ρεκόρ και η αύξηση των μισθών επιταχύνεται. 

    Επομένως, όπως καταλήγει η Capital Economics, η εξαιρετικά χαλαρή πολιτική στάση της ΕΚΤ τα τελευταία χρόνια δεν φαίνεται πλέον δικαιολογημένη. Έχοντας όλα αυτά υπόψη, πιστεύει ότι η ΕΚΤ θα αυξήσει το επιτόκιο καταθέσεων από -0,5% σε +1,5% μέχρι το τέλος του επόμενου έτους, το οποίο είναι υψηλότερο επίπεδο από ό,τι τιμολογείται στις αγορές. Ωστόσο, όπως προειδοποιεί, αυτός ο βαθμός σύσφιξης κινδυνεύει να επιδεινώσει τα προβλήματα στις περιφερειακές αγορές ομολόγων.

    Άλλωστε κατά την άποψή της η προοπτική αυστηρότερης νομισματικής πολιτικής στην ευρωζώνη απειλεί με ένα μεγαλύτερο sell-off στις αγορές ομολόγων της περιοχής. Εάν συμβεί αυτό, εκτιμά ότι η ΕΚΤ θα παρέμβει τελικά για να αποτρέψει οποιαδήποτε μόνιμη ζημιά, αλλά αμφιβάλλει ότι θα συμφωνήσει με τις λεπτομέρειες ενός νέου προγράμματος QE μέχρι να χρειαστεί επειγόντως και έτσι πιστεύει ότι η αγορά ομολόγων της ευρωζώνης είναι ευάλωτη σε απότομο ξεπούλημα. Αυτό με τη σειρά του θα μπορούσε να κάνει τη ζωή πιο δύσκολη για τις κυβερνήσεις και τις εταιρείες στις χώρες της περιφέρειας. 

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ