Συνεχης ενημερωση

    Κυριακή, 03-Οκτ-2021 12:00

    Χρηματιστήριο: Το φάντασμα του Οκτωβρίου και οι φόβοι της διόρθωσης

    Χρηματιστήριο: Το φάντασμα του Οκτωβρίου και οι φόβοι της διόρθωσης
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Της Ελευθερίας Κούρταλη

    "October-phobia" ή, αλλιώς, "ο φόβος του Οκτωβρίου" είναι ένα θέμα που απασχολεί τις αγορές κάθε χρόνο τέτοια εποχή. Είναι γεγονός πως από τον περασμένο μήνα οι προειδοποιητικές εκθέσεις αναλυτών για ισχυρή διόρθωση προσεχώς έχουν πολλαπλασιαστεί, με τον Σεπτέμβριο να βίωσε ένα ισχυρό sell-off ήδη, λόγω των πολλών "μαύρων κύκνων" που έχουν συγκεντρωθεί στις αγορές. 

    Το… κοκτέιλ της αύξησης του ενεργειακού κόστους (το φυσικό αέριο κινείται στα υψηλότερα επίπεδα από τον Νοέμβριο του 2008), της ανησυχίας για την πορεία των κρουσμάτων της μετάλλαξης Δέλτα, της σταδιακής απόσυρσης των προγραμμάτων στήριξης από τις κεντρικές τράπεζες, αλλά και της αυξανόμενης ανησυχίας από την κινεζική Evergrande είναι "ενεργό" και οι αποτιμήσεις των βασικών αγορών είναι ήδη "τεντωμένες".  

    Ο οίκος Moody’s, μάλιστα, χτύπησε ένα ασυνήθιστο για το ίδιο "καμπανάκι" την περασμένη εβδομάδα για νέες αναταράξεις στις αγορές προσεχώς, τονίζοντας πως η μεταβλητότητα θα είναι το κύριο συστατικό για τις μετοχές το επόμενο διάστημα και πως οι κίνδυνοι και οι αβεβαιότητες έχουν συσσωρευτεί και αρκεί ένα μικρό "τσαφ" για να φέρει ένα ισχυρό sell-off.

    Σε αυτό το περιβάλλον, το Χρηματιστήριο Αθηνών εδώ και καιρό ζει μία περίοδο εγκλωβισμού, τόσο σε ό,τι αφορά το εύρος διακύμανσης όσο και τη συναλλακτική δραστηριότητα, με τις προσδοκίες για επιστροφή στις 1.000 μονάδες, για πρώτη φορά από το 2014, να έχουν μπει στο συρτάρι. Ωστόσο, ο Οκτώβριος αποτελεί ιστορικά και τον μήνα που σηματοδότησε μεγάλα turnarounds για τις αγορές. Για παράδειγμα, πιο πρόσφατα, ο Οκτώβριος του 2020 έδωσε στο Χ.Α. το σήμα για ένα ισχυρό ράλι το οποίο ξεκίνησε στα τέλη του μήνα, ειδικά για τον τραπεζικό κλάδο, ενώ κάτι ανάλογο συνέβη και για τις διεθνείς αγορές λόγω της ώθησης και της ελπίδας που έφεραν τα εμβόλια μετά το σοκ της πανδημίας. 

    Τι κρύβει, λοιπόν, για τους επενδυτές ο Οκτώβριος του 2021; Η απάντηση; Όλα είναι ανοιχτά…

    Ο Οκτώβριος των μεγάλων κραχ…

    Για την ιστορία θυμίζουμε πως ο 10ος μήνας του έτους είναι συνδεδεμένος με τις μεγαλύτερες χρηματιστηριακές βουτιές στην ιστορία, όπως αυτή που συνέβη στις 29 Οκτωβρίου του 1929 με το "Μεγάλο Κραχ", επίσης γνωστό ως "Μαύρη Τρίτη", αλλά και το κραχ του 1987 γνωστό ως "Μαύρη Δευτέρα" των αγορών. Οκτώβριο του 1907 είχε ξεσπάσει και το Bank Panic στη Wall Street που κράτησε έξι εβδομάδες και όπου σημειωθήκαν πολλαπλά bank runs και πανικός ρευστοποιήσεων στα χρηματιστήρια. Η ασιατική οικονομική κρίση και η "ασιατική μετάδοση" ήταν η πηγή του μίνι-κραχ του Οκτωβρίου του 1997, ενώ τον Οκτώβριο του 2008 ξέσπασε ουσιαστικά στις αγορές το χτύπημα της μεγάλης χρηματοπιστωτικής κρίσης με τα subprime των ΗΠΑ και την κατάρρευση της Lehman brothers που είχε προηγηθεί. Την εβδομάδα της 10ης Οκτωβρίου ο Dow Jones υποχώρησε κατά 20% σχεδόν, στη χειρότερη εβδομάδα του έως τότε. 

    … αλλά και των μεγάλων turnarounds

    Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί πως ο Οκτώβριος ιστορικά αποτελεί και τον μήνα των μεγάλων ανατροπών, του μεγάλου turnaround τω αγορών, και, όπως τον χαρακτηρίζουν βετεράνοι της αγοράς, αποτελεί τον… "δολοφόνο των αρκούδων". Δώδεκα bear markets μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο έληξαν τον Οκτώβριο: 1946, 1957, 1960, 1962, 1966, 1974, 1987, 1990, 1998, 2001, 2002 και 2011. Επιπλέον, τα τελευταία 21 χρόνια, οι επιδόσεις του Οκτωβρίου ήταν σταθερές.

    Όπως σημειώνει στο Capital.gr παράγοντας της αγοράς, ιστορικά, το παράθυρο Σεπτεμβρίου-Οκτωβρίου έχει προκαλέσει ιλιγγιώδη πτώση των μετοχών, και οι αγορές έχουν όντως αρχίσει να ταλαντεύονται λίγο τις τελευταίες εβδομάδες. Τι μπορεί να προκαλέσει πτώση; Οι καταλύτες θα μπορούσαν να συμπεριλάβουν το επερχόμενο tapering της Fed και οι ανησυχίες γύρω από τον κλάδο των ακίνητων της Κίνας. Η παραλλαγή Δέλτα έχει επίσης προκαλέσει ανησυχία, αλλά ευτυχώς αυτό το κύμα φαίνεται να έχει κορυφωθεί.

    Τι προβλέπουν οι ειδικοί: Οι εκτιμήσεις της Fidelity

    "Θα δούμε αν η τρέχουσα αναταραχή των αγορών μετατραπεί σε πραγματική διόρθωση της τάξης του 10% για παράδειγμα", σημειώνει η Fidelity. Εάν ναι, θα είναι σημαντικό να παραμείνουμε συγκεντρωμένοι στα μακροπρόθεσμα θεμελιώδη, τα οποία παραμένουν ευνοϊκά.

    Υπάρχουν πολλά που μπορούμε να μάθουμε από την ιστορία, όπως επισημαίνει. Ένα πράγμα που μας διδάσκει είναι ότι μερικές από τις πιο τρομακτικές πτώσεις στα χρηματιστήρια έχουν συμβεί στο χρονικό διάστημα Σεπτεμβρίου-Οκτωβρίου.

    Αυτό το εποχιακό παράθυρο είναι τώρα μπροστά μας, και σαν ρολόι η αγορά δοκιμάζει τον κινητό μέσο όρο των 50 ημερών, επισημαίνει ο οίκος αναφερόμενος στον δείκτη -βαρόμετρο των διεθνών αγορών, τον S&P 500. Δεδομένου του πόσες φορές ο S&P 500 έχει δοκιμάσει επιτυχώς αυτό το επίπεδο υποστήριξης τον τελευταίο χρόνο, δεν θα προκαλούσε έκπληξη αν τελικά δεν καταφέρει να το κρατήσει αυτόν τον μήνα. Ίσως θα δούμε μια δοκιμή του κινούμενου μέσου όρου των 200 ημερών τις επόμενες εβδομάδες, η οποία θα ισοδυναμούσε με μια διόρθωση 10% στο μέσο του κύκλου, υποστηρίζει η Fidelity.

    Ποιοι θα μπορούσαν να είναι οι καταλύτες για μια διόρθωση 10%; Οι προφανείς υποψήφιοι είναι το επερχόμενο tapering της Fed και η χρεοκοπία Evergrande, όπως τονίζει. 

    Πιθανή η διόρθωση 5%-10% ή και 20%

    Η διόρθωση των αγορών της τάξης του 5% -10% μέχρι το τέλος του έτους είναι η εκτίμηση της πλειοψηφίας των 550 επενδυτών που συμμετείχαν σε έρευνα της Deutsche Bank τον Σεπτέμβριο. Σύμφωνα με αυτήν, το 58% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι περίμενε sell-off μέχρι το τέλος του έτους.

    Με τη βοήθεια των τεράστιων κινήτρων από τις κεντρικές τράπεζες, οι μετοχές διεθνώς έχουν ανακάμψει σημαντικά από τα χαμηλά που είχαν φτάσει τον Μάρτιο του 2020, όταν η πανδημία του COVID-19 τρόμαξε τις αγορές και προκάλεσε απότομη πτώση των μετοχών. Ο παγκόσμιος δείκτης μετοχών MSCI έχει σχεδόν διπλασιαστεί από τότε. Η οικονομική ανάπτυξη και τα κέρδη των εταιρειών έχουν ανακάμψει ταχύτερα από το αναμενόμενο, αλλά τώρα τα δεδομένα από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα υποδηλώνουν ότι η ανάκαμψη μπορεί να εξαντλείται.

    Πάντως, η COVID-19 εξακολουθεί να θεωρείται ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τη σταθερότητα της αγοράς, με το 53% των συμμετεχόντων στην έρευνα της Deutsche Bank να επικαλούνται ανησυχίες για νέες παραλλαγές του κορονοϊού που παρακάμπτουν τα εμβόλια, με τον πληθωρισμό να ακολουθεί ως το δεύτερο μεγαλύτερο ρίσκο.

    Περίπου το ένα τρίτο των ερωτηθέντων (32%) θεωρούν κίνδυνο για τις αγορές το να μην υλοποιηθεί το σενάριο της ισχυρής ανάπτυξης, καθώς και ένα λάθος πολιτικής από την πλευρά των κεντρικών τραπεζών.

    Πέραν από τη στάση των πελατών της Deutsche Bank, σειρά επενδυτικών τραπεζών συμπεριλαμβανομένων των BofA, Morgan Stanley, Citi και Credit Suisse έχουν συστήσει πρόσφατα στους πελάτες να μειώσουν την έκθεσή τους σε μετοχές.

    Μάλιστα, σε έρευνα που έκανε η Citi στο περιβάλλον των πελατών της, τα αποτελέσματα έδειξαν πως τα funds αυξάνουν πλέον τις θέσεις τους στα μετρητά, πιθανώς ως απάντηση στο sell-off που σημειώθηκε τον Σεπτέμβριο αλλά και ως σήμα για τις προθέσεις τους απέναντι στις αγορές προσεχώς. Επιπλέον, η προσδοκία για το επίπεδο που θα βρεθεί ο δείκτης-βαρόμετρο των διεθνών αγορών, S&P 500, στο τέλος του 2021, δείχνει επίσης πως υπάρχει αρκετή επιφυλακτικότητα πλέον στην επενδυτική κοινότητα. Προβλέπουν ότι ο αμερικανικός δείκτης θα τελειώσει το έτος στις 4.487 μονάδες και το 2022 θα είναι ένα σχετικά ήρεμο έτος για τις αγορές, με τον δείκτη να σημειώνει αύξηση μόλις 4% από τα σημερινά επίπεδα. Σε ερώτηση που έθεσε η Citi στους πελάτες της αφορά την κατεύθυνση των αγορών, η πλειονότητα των funds τέθηκε υπέρ της διόρθωσης, καθώς θεωρεί ότι υπάρχει πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα για 20% sell-off στις αγορές το επόμενο διάστημα παρά για 20% ράλι.

    Η BNP Paribas ανέφερε σε σημείωμα προς τους πελάτες ότι αναμένει ότι ο S&P 500 θα κινηθεί γύρω από τα τρέχοντα επίπεδα στο τέλος του έτους. "Δεδομένου του κινδύνου υψηλότερων φόρων και επιτοκίων, είμαστε σε γενικές γραμμές ουδέτεροι στις αμερικανικές μετοχές και βλέπουμε περισσότερα ανοδικά περιθώρια στις ευρωπαϊκές μετοχές", τόνισε η τράπεζα.

    "Μην αγοράσετε στις βουτιές"

    Από την πλευρά της η Bank of America έστειλε σαφές μήνυμα προς τους επενδυτές να μην αγοράσουν την οποιαδήποτε βουτιά σημειωθεί στις αγορές, ειδικά στις ευρωπαϊκές μετοχές, μετά την αναταραχή που έχει προκαλέσει η κινεζική Evergrande αλλά και την προοπτική επιβράδυνσης της ανάπτυξης διεθνώς, γεγονότα τα οποία κατά την άποψή της θα συνεχίσουν να ασκούν πιέσεις στις αγορές οπότε το καλύτερο θα ήταν να μείνει κανείς μακριά και να μην αγοράσει στα sell-offs. H μέτρια ανάκαμψη στην ανάπτυξη της Κίνας και των ΗΠΑ είναι σύμφωνη με μόνο μια ήπια άνοδο 1 μονάδας του παγκόσμιου PMI έως τα μέσα του δ’ τριμήνου, ακολουθούμενη από νέα πτώση, καθώς η ώθηση από το re-opening της οικονομίας εξασθενεί. Αυτό υποδηλώνει, όπως τονίζει η BofA, ότι η κορύφωση του μακροοικονομικού κύκλου βρίσκεται πίσω μας, η παγκόσμια ανάπτυξη παραμένει σε φάση επιβράδυνσης και η παγκόσμια δυναμική του PMI –βασικός κινητήριος παράγοντας των παγκόσμιων μετοχών– θα είναι αρνητική για πρώτη φορά από την έναρξη της ανάκαμψης.

    "Το μακροοικονομικό σκηνικό για τις μετοχές έχει μετατοπιστεί από goldilocks (δηλαδή επιτάχυνση της ανάπτυξης και πτώση του προεξοφλητικού επιτοκίου) σε anti-goldilocks (δηλαδή επιβράδυνση της ανάπτυξης και αύξηση του προεξοφλητικού επιτοκίου)", όπως τόνισε η BofA και εκτιμά πως ο πανευρωπαϊκός δείκτης Stoxx 600 θα κινηθεί σταθεροποιητικά βραχυπρόθεσμα και θα ακολουθήσει διόρθωση 10% έως το τέλος του έτους.

    Κατά την Capital Economics, το tapering της Fed δεν αποτελεί μεγάλη απειλή για τις μετοχές και εκτιμά πως υπάρχουν αρκετοί άλλοι αντίθετοι άνεμοι, που δεν σχετίζονται άμεσα με το tapering, που μπορεί να "βαρύνουν" το κλίμα στα χρηματιστήρια. Μεταξύ άλλων, πιστεύει ότι οι αποτιμήσεις των μετοχών είναι ήδη αρκετά τεντωμένες, ότι υπάρχει περιορισμένο περιθώριο για περαιτέρω ανοδικές αναθεωρήσεις των εκτιμήσεων της κερδοφορίας των εταιρειών δεδομένου του πόσο έχουν ήδη αυξηθεί, και ότι οι αποδόσεις των ομολόγων μακροπρόθεσμης διάρκειας μπορεί να αυξηθούν για άλλους λόγους πέραν των αποφάσεων της Fed.

    "Κρίσιμος" ο Οκτώβριος για το Χ.Α.

    Σε ό,τι φορά το Χ.Α., το βέβαιο είναι πως ένα ασθενές διεθνές κλίμα και τα σενάρια για έναν… "κόκκινο Οκτώβριο" αποτελούν τα χειρότερα νέα. Ήδη ο Γενικός Δείκτης έχει απομακρυνθεί από το κρίσιμο επίπεδο στήριξης των 900 μονάδων πλέον και χωρίς τη συναλλακτική ώθηση είναι δύσκολο να επιστρέψει στην ανοδική τάση που εγκατέλειψε εδώ και αρκετές εβδομάδες. Ο Οκτώβριος αναμένεται να αποτελέσει καθοριστικό μήνα συνεπώς, καθώς ο Νοέμβριος αποτελεί παραδοσιακά τον μήνα όπου τα funds κλείνουν τις θέσεις τους για το έτος.

    Το βέβαιο είναι πως η μεταβλητότητα, η νευρικότητα και οι διορθώσεις είναι στο μενού των αγορών και φυσικά και του Χ.Α. βραχυπρόθεσμα, με τις ανησυχίες και τις αβεβαιότητες στο διεθνές περιβάλλον να παραμένουν, κάνοντας τους επενδυτές επιφυλακτικούς. Αυτές οι οπισθοχωρήσεις ωστόσο θα δημιουργήσουν ευκαιρίες, όπως εκτιμούν οι αναλυτές.

    Όπως επισημαίνει η Depolas Investment Services, τα πτωτικά ρίσκα από τα γνωστά μέτωπα, όπως η στροφή της νομισματικής πολιτικής και η άνοδος του πληθωρισμού, κυριαρχούν στις αγορές, ενώ τελευταία προστέθηκε και η αβεβαιότητα γύρω από τη Γερμανία μετά το αποτέλεσμα της κάλπης. Το καλύτερο σενάριο για τον Γενικό Δείκτη θα μπορούσε να είναι η περιοχή 940 μονάδων για τις επόμενες εβδομάδες, καθώς άλλη μία σημαντική αύξηση κεφαλαίου δρομολογείται, ωστόσο, δεδομένου και του διεθνούς κλίματος, δεν αποκλείεται περαιτέρω διολίσθηση μέχρι την περιοχή των 820 μονάδων.

    Κατά τον Δημήτρη Τζάνα, διευθυντή της Κύκλος Χρηματιστηριακή, το ελληνικό χρηματιστήριο βιώνει αναταράξεις και σε αυτή τη φάση ρευστοποιούνται, μεταξύ άλλων, μετοχικές θέσεις εταιρειών με εξαιρετικές επιδόσεις σύμφωνα με τα μεγέθη του πρώτου εξαμήνου, για να δημιουργηθεί η αναγκαία ρευστότητα. Είναι επομένως αναμενόμενο να ετεροχρονίζεται το σενάριο του θετικού ελληνικού αφηγήματος μετά την ολοκλήρωση του εγχειρήματος της ΑΜΚ της ΔΕΗ που θέτει υπό ένα βραχυπρόθεσμο σκηνικό ομηρείας την αγορά, καταλήγει ο αναλυτής προσθέτοντας πως ο Γενικός Δείκτης έχει αυξημένες πιθανότητες να κινηθεί πλαγιοκαθοδικά με χαμηλούς όγκους αναμετρώμενος με τα όρια στήριξης μέχρι και την περιοχή 846-836 μονάδων.



     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ