Συνεχης ενημερωση

    Κυριακή, 20-Δεκ-2020 12:00

    Σήμα αναβάθμισης στέλνουν οι οίκοι αξιολόγησης

    ταμείο-ανάκαμψης-ελλάδα
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Της Ελευθερίας Κούρταλη

    Η επιστροφή της οικονομίας στην οδό της ανάκαμψης η οποία και θα επιτρέψει να φανούν τα "κέρδη" από τη μεταρρυθμιστική πορεία στην οποία συνεχίζει να βρίσκεται η χώρα παρά την πανδημία, μαζί με την πορεία των "κόκκινων" δανείων των ελληνικών τραπεζών, αναμένεται να αποτελέσουν τα δύο στοιχεία-κλειδιά στα οποία θα επικεντρωθούν οι οίκοι αξιολόγησης το 2021. Το Ταμείο Ανάκαμψης θεωρείται ο μεγαλύτερος καταλύτης που θα βοηθήσει στην "αλλαγή του παιχνιδιού" για την Ελλάδα, λειτουργώντας ως επιταχυντής της ανάπτυξης, εάν και εφόσον οι πόροι του χρησιμοποιηθούν για την ενίσχυση των επενδύσεων. Οι διεθνείς οίκοι υπογραμμίζουν τα οφέλη του Ταμείου, διαμηνύοντας πως η εκκίνησή του και η αποτελεσματική απορρόφηση των κεφαλαίων του στρώνει το έδαφος προς περαιτέρω αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας, η οποία και θα τη φέρει πιο κοντά στην "επενδυτική βαθμίδα", στην κατηγορία των κρατών δηλαδή που θεωρούνται από τους ποιοτικούς και μακροπρόθεσμους επενδυτές ως "επενδύσιμες". Αυτό με τη σειρά του σημαίνει αύξηση της ελκυστικότητας των ελληνικών assets, με περαιτέρω οφέλη για το Χρηματιστήριο Αθηνών και τα ελληνικά ομόλογα.

    Η Ελλάδα ξεχώρισε το 2020 στο μέτωπο των αξιολογήσεων των οίκων, καθώς αποτέλεσε εξαίρεση σε αυτό που χαρακτηρίστηκε ως ένα έτος αρνητικών δράσεων σε ό,τι αφορά τα ratings των χωρών από τους "κυρίαρχους" του παιχνιδιού όπως η Moody’s, η S&P, η Fitch, η DBRS αλλά και ο γερμανικός οίκος Scope Ratings, που έχει ήδη ξεκινήσει τις διαδικασίες σχετικά με τη δυνατότητά του να αιτηθεί στην ΕΚΤ να ενταχθεί σε αυτούς που λαμβάνει υπόψη στις δράσεις πολιτικής της, και τους οποίους συχνά "ακούν" οι επενδυτές.

    Το σοκ που προκάλεσε η πανδημία δεν άφησε και πολλά περιθώρια στις ομάδες αξιολογήσεων των οίκων αυτών, καθώς δεν μπορούσε να δικαιολογηθεί αύξηση της "βαθμολογίας" μίας χώρας εν μέσω της βαθιάς ύφεσης που χτύπησε τις οικονομίες και της εκτόξευσης του χρέους. Οι υποβαθμίσεις, λοιπόν, των ratings ήταν αυτές που κυριάρχησαν τους τελευταίους 10 μήνες περίπου και μετά το ξέσπασμα της πανδημίας, κάτι που δεν… αφορά ωστόσο την Ελλάδα.

    Αν και τον Απρίλιο οι θετικές προοπτικές που έδιναν Fitch, S&P και DBRS προς τη χώρα μας μειώθηκαν "αναγκαστικά" σε σταθερές, καθώς εκείνη τη στιγμή φαινόταν αδύνατο κάποια χώρα να δει αναβάθμιση του rating της (κάτι που υποδηλώνει η ύπαρξη θετικού outlook), η Moody’s επέλεξε να μη "μιλήσει". Άλλωστε ήδη έδινε σταθερό outlook στην Ελλάδα. Ωστόσο, τον Νοέμβριο αποφάσισε να κάνει τη διαφορά και να δώσει στη χώρα την αναβάθμιση που "χρωστούσε". Ο οίκος ήταν ο πιο αυστηρός μεταξύ των τεσσάρων καθώς έως τον Νοέμβριο διατηρούσε τη βαθμολογία του τέσσερα σκαλοπάτια κάτω από την επενδυτική βαθμίδα (έναντι τριών από S&P και DBRS, και δύο από Fitch) ενώ δεν είχε προχωρήσει σε καμία κίνηση από τον Μάρτιο του 2019.

    Μετά την πανδημία

    Η αναβάθμιση-έκπληξη της Ελλάδας ήταν προφανώς ένα ισχυρό σήμα για τους επενδυτές καθώς ήταν η μόνη χώρα μεταξύ των 11 μεγαλύτερων οικονομιών στην Ευρωζώνη (EU11) που είδε εν μέσω κρίσης της πανδημίας αναβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης και η δεύτερη στο σύνολο της Ευρωζώνης (μετά τη Σλοβενία τον Οκτώβριο). Η ισχυρή υποστήριξη από το Ταμείο Ανάκαμψης είναι ένας από τους κύριους λόγους που οδήγησαν τον οίκο σε αυτήν την κίνηση, ενώ παράγοντες που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο ήταν η βελτίωση της θεσμικής ισχύος και οι συνεχιζόμενες μεταρρυθμίσεις, καθώς και η πολύ ευνοϊκή δομή του χρέους.

    Τα παραπάνω σημαίνουν πως η πανδημία δεν ανέκοψε την ανοδική τροχιά στην οποία βρισκόταν η αξιολόγηση της Ελλάδας, και το επόμενο διάστημα, με βάση και την ενίσχυση της αναπτυξιακής δυναμικής της χώρας, αναμένεται αυτή η τροχιά να πάρει περισσότερη… φόρα. Το μόνο εμπόδιο που έφερε η κρίση COVID-19 σε αυτό το μέτωπο είναι πως ενδέχεται να καθυστερήσει την πορεία προς την επενδυτική βαθμίδα. Το γεγονός ότι τα ελληνικά ομόλογα, πάντως, είναι επιλέξιμα στο PEPP της ΕΚΤ, εξουδετερώνει τη ζημία του να μην έχει η Ελλάδα βαθμολογία Investment Grade σε αυτό το στάδιο.

    Όπως σημειώνει και η Citi, η Ελλάδα ξεχώρισε φέτος καθώς εν μέσω πανδημίας είδε την αναβάθμιση του rating της τη στιγμή που οι κινήσεις των οίκων γενικότερα ήταν αρνητικές για τις περισσότερες χώρες. Η Citi αναμένει πως οι οίκοι θα αλλάξουν στάση το 2021 και ο πτωτικός κύκλος των αξιολογήσεων θα σταματήσει, λόγω της στήριξης από την ΕΚΤ και το Ταμείο Ανάκαμψης, με το 2022 κυρίως να αναμένεται να δούμε τις περισσότερες αναβαθμίσεις. Η Ελλάδα θα ηγηθεί των αναβαθμίσεων των οίκων, όπως και η Πορτογαλία, κάτι που συνέβη και προτού ξεσπάσει η πανδημία, όπως εκτιμά η αμερικανική τράπεζα.

    Scope, Moody’s: Κλειδί η χρήση των πόρων

    Μέσα και από τα πρόσφατα μηνύματα τους οι οίκοι στέλνουν σαφή "σινιάλα" για βελτίωση της πιστωτικής αξιολόγησης της Ελλάδας χάρη στο Ταμείο Ανάκαμψης, μετά και τη συμφωνία των κυβερνήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τη Σύνοδο Κορυφής, όπου και ξεπεράστηκαν τα εμπόδια που έθεταν Πολωνία και Ουγγαρία ανοίγοντας τον δρόμο για την εφαρμογή του το 2021, αρκεί, όπως τονίζουν, να γίνει αποτελεσματική χρήση των πόρων του μέσω του προγράμματος της ελληνικής κυβέρνησης.

    Ο οίκος Scope Ratings σημείωσε σε έκθεσή του πως, καθώς η Ελλάδα είναι αντιμέτωπη με πιο αργή οικονομική ανάκαμψη λόγω και του νέου lockdown, αναμένει συρρίκνωση 10% του πραγματικού ΑΕΠ το 2020, και ανάκαμψη περί το 4%, λόγω και της νέας αύξησης των κρουσμάτων. Πολλά θα εξαρτηθούν από το πόσο γρήγορα και σε τι εύρος μπορούν να γίνουν τα νέα εμβόλια στους επόμενους μήνες και πώς αυτό μεταφράζεται σε υψηλότερες τουριστικές αφίξεις, όπως τόνισε. Πάντως, η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει, κατά τον οίκο, να επιταχύνει τις μεταρρυθμίσεις έτσι ώστε να χρησιμοποιήσει αποτελεσματικά τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης. Αυτό, όπως τονίζει, θα λειτουργήσει θετικά για την αξιολόγηση της χώρας, ενώ προσθέτει πως με τους πόρους του τακτικού κοινοτικού προϋπολογισμού και εκείνους του Ταμείου Ανάκαμψης, η κυβέρνηση έχει περίπου 50 δισ. ευρώ (27% του ΑΕΠ) να προωθήσει σε έργα τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, όπως τονίζει η Scope, τα χαμηλά επιτόκια αναχρηματοδότησης, που διατηρούνται χαμηλά χάρη στο PEPP, λειτουργούν ως τη βάση για μια ευνοϊκή τιμολόγηση όλων των assets στην Ελλάδα.

    Το δικό της "σήμα" για αναβάθμιση έστειλε και η Moodys πριν από λίγες μέρες με αφορμή και το κρίσιμο deal της Ε.Ε. Όπως τόνισε ο οίκος, η συμφωνία για τον μηχανισμό του κράτους δικαίου, μετά την κάμψη των εμποδίων που έθεταν Πολωνία-Ουγγαρία, άνοιξε τον δρόμο για το Ταμείο Ανάκαμψης, το οποίο είναι πιστωτικά θετικό για τις χώρες που θα επωφεληθούν από τους πόρους του, με την Ελλάδα να ξεχωρίζει.

    Ο οίκος "έδειξε" ουσιαστικά πως η σωστή χρήση των πόρων από τη χώρα μας και η αναπτυξιακή δυναμική που θα δοθεί μέσω της αύξησης των επενδύσεων, θα φέρουν την αναβάθμιση της αξιολόγησής της. Η εφαρμογή του πακέτου των 1,8 τρισ. ευρώ είναι θετική για πολλές χώρες κυρίως σε Κεντρική, Ανατολική και Νότια Ευρώπη που θα είναι οι κύριοι δικαιούχοι, καθώς θα βοηθήσει στη στήριξη της οικονομικής τους ανάκαμψης από το σοκ της πανδημίας το 2021 και μετά, όπως σημείωσε. Σε απόλυτους όρους, η Ιταλία και η Ισπανία θα είναι οι κύριοι αποδέκτες χρηματοδότησης επιχορηγήσεων του Ταμείου, στα 72 δισεκατομμύρια και 67 δισεκατομμύρια ευρώ αντίστοιχα. Σε σχέση με το ΑΕΠ, ωστόσο, οι βασικοί δικαιούχοι των επιχορηγήσεων θα είναι η Βουλγαρία η οποία θα λάβει επιχορηγήσεις ισοδύναμες με το 22% του ΑΕΠ του 2018, η Κροατία 17%, η Ρουμανία 12% και η Ελλάδα με 11%, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του οίκου.

    Fitch: Καταλύτης για το rating της Ελλάδας

    Η συμφωνία για το Ταμείο Ανάκαμψης είναι θετική για χώρες όπως η Ελλάδα οι οποίες και είναι καθαροί δικαιούχοι των κεφαλαίων, ενώ, καθώς στέλνει ένα ισχυρό πολιτικό σήμα ενότητας των χωρών της Ε.Ε., μπορεί να στηρίξει την αξιολόγηση της χώρας, σημειώνει από την πλευρά του στο "Κ" ο Μικέλ Ναπολιτάνο, επικεφαλής κρατικών αξιολογήσεων Δυτικής Ευρώπης της Fitch. Εδώ και χρόνια ο οίκος υποστηρίζει πως η συγκέντρωση σε επίπεδο Ευρωζώνης ορισμένων δημοσιονομικών εσόδων έτσι ώστε να επιτραπούν "αντικυκλικές" μεταφορές κεφαλαίων, θα βοηθούσε τις χώρες να αντιμετωπίσουν ειδικά τα ασύμμετρα σοκ, που επηρεάζουν διαφορετικά τις μεμονωμένες χώρες, διατηρώντας παράλληλα έναν ορισμένο βαθμό δημοσιονομικής πειθαρχίας. Τέτοιες πρωτοβουλίες θα μπορούσαν να έχουν ευεργετικό αντίκτυπο στις αξιολογήσεις χωρών όπως η Ελλάδα, με την πάροδο του χρόνου.

    Το Ταμείο Ανάκαμψης κινείται προς αυτή την κατεύθυνση, εξηγεί ο κ. Ναπολιτάνο και μπορεί να αποτελέσει καταλύτη για το rating της Ελλάδας. Ωστόσο, όπως υπογράμμισε, η αναβάθμιση θα εξαρτηθεί από ορισμένους παράγοντες. Συγκεκριμένα, το πώς θα δαπανηθούν τα κεφάλαια καθώς και η αποτελεσματικότητά τους στην προώθηση μιας ευρείας ανάκαμψης με την πάροδο του χρόνου. Ένα σημαντικό ερωτηματικό, προσθέτει, είναι εάν η Ελλάδα θα είναι σε θέση να διοχετεύσει τα κεφάλαια αποτελεσματικά σε αρκετά σύντομο χρονικό διάστημα. Και αν αυτό θα οδηγήσει στη συνέχεια στην αύξηση των επενδύσεων και, ευρύτερα, στην οικονομική ανάπτυξη.

    S&P: Οι τέσσερις παράγοντες αναβάθμισης

    Ο Μάρκο Μρσνικ, επικεφαλής αναλυτής του οίκου S&P για την Ελλάδα, σημειώνει επίσης ότι η ελληνική οικονομία θα ωφεληθεί σημαντικά από το Ταμείο Ανάκαμψης. Ο οίκος, όπως δήλωσε στο συνέδριο της Capital Link την περασμένη εβδομάδα, τοποθετεί το Ταμείο στους τέσσερις βασικούς παράγοντες που θα κοιτάξει η S&P στην απόφασή της να προχωρήσει σε αναβάθμιση της χώρας. Οι άλλοι τρεις είναι το εάν ο αντίκτυπος της πανδημίας στην ελληνική οικονομία υποχωρήσει, εάν συνεχιστούν οι μεταρρυθμίσεις ωθώντας την επενδυτική δραστηριότητα και εάν υπάρξει υποχώρηση στους δείκτες NPLs των ελληνικών τραπεζών.

    Εάν χρησιμοποιηθούν αποτελεσματικά, οι πόροι του Ταμείου θα μπορούσαν να επιταχύνουν τη διαρθρωτική αλλαγή στην οικονομία και να συμβάλουν στην ενίσχυση της οικονομικής ανάπτυξης, κατά την S&P.

    Αν και αναμένεται ότι η πανδημία θα εξακολουθήσει να επηρεάζει την οικονομική δραστηριότητα το πρώτο τρίμηνο του 2021, η κατάσταση θα βελτιωθεί στη συνέχεια, υπό την προϋπόθεση της διανομής του εμβολίου. Η παροχή του εμβολίου θα βελτιώσει επίσης τις προοπτικές για τον τουριστικό τομέα και τα διεθνή ταξίδια, που έχουν επηρεαστεί σοβαρά από την πανδημία και θα τους επιτρέψει να ανακάμψουν σταδιακά.

    Υπό αυτό το πρίσμα, επεσήμανε ότι η πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας επωφελείται από τα σημαντικά ταμειακά διαθέσιμα της κυβέρνησης που δημιουργήθηκαν τα τελευταία χρόνια χάρη στην πολύ ισχυρή δημοσιονομική της απόδοση. Όσον αφορά την ωριμότητα και το μέσο κόστος επιτοκίου, η Ελλάδα έχει ένα από τα πιο πλεονεκτικά προφίλ χρέους όλων των εθνικών κρατών που αξιολογούμε. "Μετά από μια απότομη αύξηση το 2020, το ελληνικό χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ θα αρχίσει να μειώνεται από το 2021, υποβοηθούμενο από την αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ και της μείωσης του δημοσιονομικού ελλείμματος", σημείωσε.

    Επιπλέον, ανέφερε ότι η χρηματοδότηση της κυβέρνησης έχει ενισχυθεί σημαντικά κατά τη διάρκεια του 2020 λόγω της συμμετοχής της Ελλάδας στο PEPP και του ότι η ΕΚΤ αποδέχεται πλέον ως εγγύηση τα ελληνικά ομόλογα στις πράξεις χρηματοδότησης, καθώς και της συμφωνίας για το Ταμείο Ανάκαμψης.

    *Διαβάστε ακόμα:

    -BNP Paribas: Δημοσιονομική πολιτική, Ταμείο Ανάκαμψης και ΕΚΤ, τα μεγάλα "όπλα" της Ελλάδας το 2021

    -Citi: Στα μεγάλα trades του 2021 τα ελληνικά ομόλογα – Πρωταγωνίστρια η Ελλάδα στις αναβαθμίσεις από οίκους

    -Δυναμικό come back στην αγορά ομολόγων από ελληνικές εισηγμένες και τράπεζες το 2021

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ