Συνεχης ενημερωση

    Κυριακή, 15-Μαρ-2020 22:17

    Συστημικό σοκ στις παγκόσμιες αγορές

    Συστημικό σοκ στις παγκόσμιες αγορές
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Της Ελευθερίας Κούρταλη

    Η κήρυξη πανδημίας από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και οι ταξιδιωτικές απαγορεύσεις που ανακοίνωσαν οι ΗΠΑ, σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη ραγδαία εξάπλωση του κορονoϊού σε όλο και περισσότερες χώρες, κήρυξαν την περασμένη εβδομάδα το τέλος της 11ετούς παγκόσμιας bull market. Οι κλυδωνισμοί στα χρηματιστήρια παγκοσμίως μοιάζουν ασταμάτητοι, ενώ τα έκτακτα μέτρα που λαμβάνουν οι περισσότερες κυβερνήσεις επιβεβαιώνουν ότι η οικονομική δραστηριότητα σχεδόν έχει ανασταλεί σε κάθε γωνιά του πλανήτη, και το μόνο σίγουρο, σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, είναι ότι η παγκόσμια οικονομία ειδικά στο πρώτο τρίμηνο του έτους θα χτυπηθεί έντονα, ενώ αρκετοί αναλυτές προειδοποιούν για τριγμούς και στο β' τρίμηνο.

    Η αβεβαιότητα, ο φόβος και ο πανικός είναι κυρίαρχα πλέον στις αγορές, με τους επενδυτές να βλέπουν ως μονόδρομο τη φυγή από τα risk assets και την προστασία στα ασφαλή επενδυτικά καταφύγια όπως ο χρυσός και τα κρατικά ομόλογα των ΗΠΑ και της Γερμανίας, τα οποία και βλέπουν σε αυτή την κρίση τις αποδόσεις τους να βυθίζονται σε ολοένα και νέα χαμηλά. Το Ελληνικό Χρηματιστήριο, ως αναδυόμενη και ρηχή αγορά, ανήκει χωρίς αμφιβολία στα assets υψηλότερου ρίσκου, έχοντας πλέον χάσει σχεδόν 400 μονάδες από την εξάπλωση του ιού εντός των τειχών της Ευρώπης, με πάνω από 20 δισ. ευρώ να έχουν κάνει φτερά από την κεφαλαιοποίηση των ελληνικών μετοχών, με κανέναν να μην τολμά να εκτιμήσει πού είναι ο πυθμένας του Γενικού Δείκτη, ενώ οι τριγμοί είναι έντονα εμφανείς και στην ελληνική αγορά ομολόγων.

    Το τέλος του πάρτι

    Η 11ετής ανοδική αγορά, η οποία αναπτύχθηκε σε συνδυασμό με μια από τις μεγαλύτερες οικονομικές επεκτάσεις στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών, ξεπέρασε την ευρωπαϊκή κρίση χρέους και επέζησε του εμπορικού πολέμου του Τραμπ με την Κίνα, είναι πλέον νεκρή, σημειώνουν χαρακτηριστικά οι αναλυτές. Η πτώση των τιμών των μετοχών διεθνώς μέσα σε διάστημα περίπου τριών εβδομάδων έχει αφαιρέσει περίπου 13 τρισ. δολάρια από την παγκόσμια κεφαλαιοποίηση, από τα οποία τα 6 τρισ. έχουν χαθεί από τις αμερικανικές μετοχές, με ελάχιστες άλλες περιόδους στην ιστορία να μπορούν να συγκριθούν με την ταχύτητα αυτή της αλλαγής μιας bull σε bear market.

    Όπως είναι γνωστό, οι bear markets τείνουν να υποδηλώνουν την έλευση ύφεσης στην οικονομία, όπως έγινε με τη συντριβή των αγορών το 1929, που προηγήθηκε της Μεγάλης Ύφεσης, ή της τελευταίας bear market, που ξεκίνησε το 2007, όταν στη συνέχεια η οικονομία των Ηνωμένων Πολιτειών βυθίστηκε σε οικονομική κρίση. H J.P. Morgan εκτιμά ότι το sell-off στη Wall Street συνεπάγεται 65% με 75% πιθανότητες ύφεσης τους επόμενους 12 μήνες.

    Όπως σημείωσε και η HSBC, η ύφεση στην Ευρωζώνη το πρώτο εξάμηνο της χρονιάς δείχνει πλέον αναπόφευκτη, καθώς ενισχύεται η επιδημία του κορονοϊού. Σε μια από τις πιο ζοφερές εκτιμήσεις για την οικονομική προοπτική των 19 κρατών-μελών, η βρετανική τράπεζα προβλέπει ότι η παραγωγή θα υποχωρήσει κατά 0,4% το πρώτο τρίμηνο και κατά 1% τους επόμενους τρεις μήνες. "Ενώ βλέπουμε μια ανάκαμψη από το δεύτερο εξάμηνο του έτους, πιστεύουμε ότι η αναταραχή θα αφήσει το σημάδι της και το ΑΕΠ δεν θα φτάσει στο επίπεδο που προηγουμένως θεωρούσαμε ότι θα έφτανε την επόμενη χρονιά", τονίζει, επισημαίνοντας πως η Ευρώπη έχει μπροστά της μερικούς εξαιρετικά δύσκολους μήνες.

    Μπαράζ εκθέσεων τρόμου

    Διεθνείς τράπεζες και οίκοι με μπαράζ εκθέσεών τους έχουν αρχίσει και διατυπώνουν τα δυσμενέστερα σενάριά τους για τις οικονομικές προοπτικές του 2020, καθώς η εξάπλωση του νέου κορονοϊού επηρεάζει την παγκόσμια οικονομία και μετασχηματίζει τις αγορές. Όπως σημείωσε το IIF, το εύρος των δυνητικών αποτελεσμάτων είναι μεγάλο και εξαρτάται από την εξάπλωση του ιού και την επακόλουθη οικονομική δυσπραγία, με όλα τα στοιχεία αυτής της εξίσωσης να είναι εντελώς αβέβαια σε αυτό το στάδιο. "Η παγκόσμια ανάπτυξη θα μπορούσε να προσεγγίσει το 1%, πολύ χαμηλότερα από το 2,6% πέρυσι και το χαμηλότερο ποσοστό μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση", τόνισε.

    Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) εκτιμά ότι το παγκόσμιο ΑΕΠ θα αναπτυχθεί κατά 2,4% το 2020, πρόβλεψη μειωμένη κατά 0,5% σε σχέση με εκείνη που είχε κάνει ο οργανισμός τον Νοέμβριο.

    Η Moody's αναθεώρησε τις προσδοκίες της για την ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας στο 2,1%, από 2,4%. "Προηγουμένως, εκτιμούσαμε τις επιπτώσεις του ιού κυρίως στη συνολική ζήτηση στην Κίνα, στην ταξιδιωτική κίνηση σε παγκόσμια κλίμακα και στην παγκόσμια βιομηχανική παραγωγή λόγω διαταραχών στις αλυσίδες εφοδιασμού σε ολόκληρη την Ανατολική Ασία", υπογράμμισε ο οίκος, ενώ πρόσθεσε πως είναι πλέον σαφές ότι το σοκ θα επιβραδύνει, επιπρόσθετα, την εγχώρια ζήτηση σε παγκόσμιο επίπεδο, η οποία θα επηρεάσει ένα ευρύ φάσμα μη εμπορεύσιμων δραστηριοτήτων σε διάφορες χώρες και περιοχές ταυτόχρονα.

    Κατά την Goldman Sachs, αν και η αβεβαιότητα αυτήν τη στιγμή είναι πολύ μεγάλη, το "χτύπημα" στην ανάπτυξη της Ευρωζώνης θα είναι της τάξης του 0,3% και 0,6% σε ετήσια βάση στο α' και β' τρίμηνο, αντίστοιχα. Οι μεγαλύτερες επιπτώσεις αναμένονται στο ΑΕΠ της Γερμανίας (λόγω των πιέσεων στο εμπόριο με την Κίνα και των αναστολών λειτουργίας σε αλυσίδες εφοδιασμού) και της Ιταλίας (λόγω των επιπτώσεων της εγχώριας εξάπλωσης του νέου ιού). Όπως τόνισε, η Ευρώπη είναι στα όρια της ύφεσης, με μηδενική ανάπτυξη στην Ευρωζώνη στο α' τρίμηνο και συρρίκνωση της τάξης του 0,3% στο β' τρίμηνο.

    Οι οικονομολόγοι της Nomura προειδοποιούν ότι μια παγκόσμια ύφεση μπορεί να αποδειχθεί αναπόφευκτη. Πρόκειται για μια μη φυσιολογική οικονομική δυσπραγία, τονίζει ο ιαπωνικός οίκος. Η πιο αποτελεσματική άμεση αντίδραση δεν είναι μια νομισματική ή δημοσιονομική παρέμβαση. Εάν οι έλεγχοι υγειονομικής ασφάλειας δεν περιορίσουν την εξάπλωση του COVID-19, οι αγορές ενδέχεται σύντομα να αποδεχθούν ότι μια παγκόσμια ύφεση είναι δεδομένη, υπογράμμισε.

    Αναμένονται αναταράξεις 

    Ο δείκτης "φόβου" των αγορών, ο VIX/CBOE, που απεικονίζει τη μεταβλητότητα, ξεπέρασε την περασμένη εβδομάδα τα ανώτερα όρια που είχαν καταγραφεί κατά την κατάρρευση της Lehman, αλλά και την 11η Σεπτεμβρίου 2001 και το τρομοκρατικό χτύπημα στους Δίδυμους Πύργους. Όπως τονίζει η UBS, ο δείκτης μεταβλητότητας VIX, ο οποίος συνεχίζει να κινείται πάνω από τις 50 μονάδες, υποδηλώνει μεγαλύτερες του 3% ημερήσιες κινήσεις στον δείκτη S&P 500 για τον επόμενο μήνα, αντανακλώντας το υψηλότατο επίπεδο αβεβαιότητας και νευρικότητας που υπάρχει αυτήν τη στιγμή στις αγορές. Η UBS αναμένει ότι οι αγορές θα παραμείνουν σε αυτή την τάση έντονης μεταβλητότητας έως ότου υπάρξει ένας συνδυασμός των εξής: 1) ενδείξεις επιτυχημένου περιορισμού της εξάπλωσης του κορονοϊού, 2) σαφήνεια για τον καθαρό οικονομικό αντίκτυπο και 3) συντονισμένη παγκόσμια απάντηση πολιτικής.

    Αυτήν τη στιγμή ο κορονοϊός παραμένει ανεξέλεγκτος στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ και, παρόλο που είδαμε κάποια μέτρα τόνωσης από τους υπευθύνους χάραξης πολιτικής, δεν είναι σαφές εάν θα αποδειχθούν αρκετά για να μετριάσουν τη ζημία στην οικονομία από τα μέτρα περιορισμού του νέου ιού, όπως σημειώνει η UBS. Σε αυτό το πλαίσιο, η ελβετική τράπεζα συστήνει ρευστοποιήσεις στις αναδυόμενες αγορές και αύξηση της έκθεσης στις μετοχές της Ευρωζώνης. Όπως εκτιμά, η σχετική ανθεκτικότητα που έχουν δείξει οι αναδυόμενες αγορές, ειδικά οι ασιατικές, σε σχέση με τη βίαιη βουτιά στις ανεπτυγμένες αγορές –κυρίως στην Ευρωζώνη– λόγω και της εξάπλωσης του ιού σε Ευρώπη και ΗΠΑ, δεν θα κρατήσει. Παράλληλα, η UBS συστήνει στρατηγικές που ενισχύουν την απόδοση στα χαρτοφυλάκια, όπως η αγορά μετοχών που δίνουν μερίσματα. Επίσης, προειδοποιεί τους επενδυτές να προετοιμαστούν για περαιτέρω αποδυνάμωση του δολαρίου στο μεσοπρόθεσμο διάστημα, καθώς η Fed αναμένεται να μειώσει τα επιτόκια πιο έντονα από την ΕΚΤ.

    Η UBS προτείνει, επίσης, αύξηση της έκθεσης στον χρυσό και στα μακροπρόθεσμα αμερικανικά ομόλογα, ενώ εκτιμά πως οι επενδυτές θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν τη "βουτιά" των αγορών για να αγοράσουν μετοχές με ισχυρές μακροπρόθεσμες προοπτικές, όπως αυτές που σχετίζονται με την τεχνολογία υγείας και τις γενετικές θεραπείες, καθώς και τον ψηφιακό μετασχηματισμό.

    Βουτιά στην κερδοφορία

    "Δεν υπάρχει χώρος να κρυφτεί κανείς στις αγορές εκτός από τα μετρητά", σημειώνει χαρακτηριστικά ο Alberto Tocchio, επικεφαλής επενδυτικής στρατηγικής στην Colombo Wealth. "Η φάση της κατάρρευσης συνεχίζεται με το κουμπί του sell να είναι μονίμως πατημένο. Αυτό που είναι ξεκάθαρο πλέον είναι ότι, εάν ο ιός συνεχίσει να εξαπλώνεται και τα μέτρα περιορισμού παραταθούν και επεκταθούν, αυτό θα έχει σαφώς μεγαλύτερη επίδραση στην παγκόσμια ανάπτυξη και την κερδοφορία των εταιρειών".

    Η περαιτέρω οικονομική διαταραχή από τον κορονοϊό και οι απότομες πτώσεις των τιμών του πετρελαίου σημαίνουν ότι η κερδοφορία των εταιρειών διεθνώς αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 10% το 2020, σημειώνει η Citigroup. Αυτό συμβαδίζει σε γενικές γραμμές με έναν ρυθμό ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας της τάξης του 20% φέτος, αν και υπάρχει κίνδυνος να είναι χαμηλότερος. Οι διεθνείς αναλυτές γενικότερα, όπως τονίζει, εξακολουθούν να προβλέπουν αύξηση 8% στα κέρδη ανά μετοχή διεθνώς (EPS) και αυτό σημαίνει, κατά την άποψη της Citi, ότι θα υπάρξουν πολλές ακόμα υποβαθμίσεις.

    Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τις αμερικανικής τράπεζες, τα EPS στην Ευρώπη αναμένεται να μειωθούν φέτος κατά 12%, ενώ στις αναδυόμενες αγορές κατά 14%-15% το 2020.

    Η Λ. Αθηνών στη δίνη του κορονοϊού

    Τη στιγμή που οι επιπτώσεις στην οικονομία, στον τουρισμό και στα μεγέθη των ελληνικών επιχειρήσεων από την προφανή κρίση που δημιουργεί η εξάπλωση του κορονοϊού παραμένουν ο μεγάλος "άγνωστος", καθώς ακόμα μόνο εκτιμήσεις μπορούν να γίνουν, η εικόνα του Ελληνικού Χρηματιστηρίου αποτελεί ίσως το μόνο... χειροπιαστό της ζημιάς που έχει προκαλέσει αυτός ο νέος "μαύρος κύκνος".

    Με τη βύθιση της κεφαλαιοποίησης και των αποτιμήσεων να αποτελεί εδώ και τρεις εβδομάδες σχεδόν καθημερινό φαινόμενο, η ελληνική αγορά δεν έχει σβήσει απλώς τα κέρδη του 2019, που την είχαν φέρει στην κορυφή των αποδόσεων διεθνώς, αλλά έχει επιστρέψει στα επίπεδα όπου κινούνταν το καλοκαίρι του 2016, δηλαδή σχεδόν τέσσερα χρόνια πριν.

    Η ταχύτητα της πτώσης στο Χ.Α. όλο αυτό το διάστημα είναι πολύ μεγαλύτερη από εκείνη των διεθνών αγορών, με κανέναν να μην μπορεί πλέον να εκτιμήσει το παραμικρό για τη συνέχεια, βλέποντας καθημερινά τις τεχνικές στηρίξεις της αγοράς να καταρρέουν. Είναι χαρακτηριστικό πως το Χ.Α. σημειώνει τις μεγαλύτερες απώλειες διεθνώς από τις αρχές του έτους, οι οποίες ξεπερνούν το 40%.

    Όπως παρατηρεί ο Ηλίας Ζαχαράκης της Fast Finance, όταν σε λιγότερο από τρεις εβδομάδες η αγορά χάνει κέρδη 15 μηνών, καταλαβαίνουμε πόσο δύσκολη είναι η κατάσταση διεθνώς. Καλώς ή κακώς οι αγορές προεξοφλούν καταστάσεις και, όταν υπάρχει μια γενική αναταραχή, πολλοί σπεύδουν να πάρουν ρευστότητα ή άλλοι κλείνουν θέσεις λόγω margin. Η αγορά θέλει τον χρόνο της για να ηρεμήσει, έστω και αν η αλήθεια είναι ότι αυτήν τη φορά ήταν και η πιο γρήγορη πτώση στην πρόσφατη και πιθανόν όλη την ιστορία της.

    Η φυγή των επενδυτών και οι ισχυρές ρευστοποιήσεις δεν έκαναν... διακρίσεις μεταξύ τίτλων στο ταμπλό της Λεωφόρου Αθηνών, και ήταν γενικευμένες, με αποτέλεσμα όλες οι μετοχές που απαρτίζουν τον Γενικό Δείκτη να βρίσκονται στο "κόκκινο" σε σχέση με τις αποδόσεις τους τις τρεις τελευταίες εβδομάδες.

    Οι έντονοι τριγμοί μεταδόθηκαν και στην αγορά ομολόγων, με την απόδοση του ελληνικού 10ετούς έχει εκτοξευθεί στο 1,8%, με το κόστος δανεισμού του ελληνικού Δημοσίου να έχει εκτιναχθεί κατά σχεδόν 100% από τα ιστορικά χαμηλά του 0,92% που σημείωνε πριν από τρεις μόλις εβδομάδες. Ως αποτέλεσμα, ο πολύ θετικός καταλύτης για τα ελληνικά ομόλογα, που ήταν η απόφαση της ΕΚΤ να άρει πλήρως το όριο που έχουν οι ελληνικές τράπεζες στις θέσεις τους σε αυτά, δεν μπόρεσε καν να αποτιμηθεί στην αγορά, σβήνοντας πλήρως τα πλεονεκτήματά του. Όπως είναι λογικό, το τρέχον κλίμα οδηγεί στην αναστολή έκδοσης νέων ομολόγων που έχουν σχεδιάσει οι εισηγμένες, ενώ και ΟΔΔΗΧ –ο οποίος έχει και την "πολυτέλεια" των μηδενικών χρηματοδοτικών αναγκών φέτος καθώς και του υψηλού cash buffer– θα καθυστερήσει τις όποιες περαιτέρω κινήσεις εξόδου στις αγορές.

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ