Συνεχης ενημερωση

    Κυριακή, 01-Δεκ-2019 08:32

    Η ιαπωνική "Lehman Brothers", η παρέμβαση ΕΚΤ-Fed και οι νέοι κίνδυνοι

    Η ιαπωνική "Lehman Brothers", η παρέμβαση ΕΚΤ-Fed και οι νέοι κίνδυνοι
    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Γ. Αγγέλη

    Αντίθετα με ό,τι συνέβη στα τέλη του 2018, τα διεθνή χρηματιστήρια φαίνεται πως θα κάνουν γιορτές με νέα ρεκόρ. Έτσι τουλάχιστον διαφαίνεται από τις χρηματιστηριακές αναλύσεις που βλέπουν το φως της δημοσιότητας τελευταία.

    Ορισμένοι αναλυτές, όμως, "προσθέτουν" ότι η ευχάριστη αυτή πρόβλεψη γίνεται για λάθος λόγους.

    Δεν είναι η βελτίωση της οικονομίας που ισχυροποιεί τους χρηματιστηριακούς δείκτες, αλλά η αντίδραση των κεντρικών τραπεζών απέναντι στον κίνδυνο ενός νέου, περισσότερο επικίνδυνου, τραπεζικού... 2008.

    Αυτό τουλάχιστον δείχνουν οι κινήσεις των δύο μεγαλύτερων κεντρικών τραπεζών, της Fed και της ΕΚΤ, μετά τον Σεπτέμβριο. 

    Τι συνέβη; Το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Σεπτεμβρίου (27/9) η Κεντρική Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ, η γνωστή Fed, αποφάσισε ξαφνικά ότι πρέπει να τροφοδοτήσει το τραπεζικό σύστημα με επιπλέον ρευστότητα (δηλαδή να τυπώσει "χρήμα") σε ποσότητες που ήδη πριν κλείσει ο μήνας Νοέμβριος έχουν ξεπεράσει τα 260 δισ. δολ.

    Η κίνηση αυτή ξάφνιασε και προκάλεσε ισχυρές ανησυχίες. Αλλά, επειδή οδήγησε σε έναν νέο κύκλο ανόδου τιμών στο χρηματιστήριο, όλοι άρχισαν να κοιτάζουν... αλλού. Κανείς δεν θέλει να χαλάσει το "πάρτι" στα τέλη του χρόνου με άσχημες σκέψεις.

    Σχεδόν ταυτόχρονα τον ίδιο μήνα, η ΕΚΤ δρομολόγησε ένα νέο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης με απόφαση Ντράγκι στις 12 Σεπτεμβρίου, παρά τις σφοδρές αντιρρήσεις που αυτή η απόφαση συνάντησε εν όψει και της αντικατάστασής του από τη Λαγκάρντ.

    Σχεδόν το ένα τρίτο των μελών του Συμβουλίου της ΕΚΤ (συμβαίνει για πρώτη φορά από τη σύστασή του) ήταν αντίθετο στην πρωτοβουλία Ντράγκι, "συνιστώντας" να αφεθεί η απόφαση για τον Νοέμβριο, όταν θα είχε εγκατασταθεί η Λαγκάρντ. Τελικά το νέο QE δρομολογήθηκε και ο Ντράγκι έσπευσε να ξοδέψει ό,τι διαθέσιμο είχε (για τον μήνα Νοέμβριο) για την αγορά εταιρικών ομολόγων μέσα στην πρώτη εβδομάδα λειτουργίας του.

    Οι δύο τράπεζες

    Fed και ΕΚΤ άρχισαν για πρώτη φορά σε τόσο συντονισμένο χρόνο να "τυπώνουν χρήμα" και να το ρίχνουν στη διατραπεζική αγορά σε ΗΠΑ και Ευρώπη, παρά τη διαπιστωμένη ύπαρξη πλεονάζουσας ρευστότητας. Και το έκαναν σαν να μην υπάρχει... αύριο.

    Τι είχε συμβεί; Κανείς από τους κεντρικούς τραπεζίτες δεν έχει δώσει κάποια εξήγηση για την εσπευσμένη και ταυτόχρονη κίνηση των δύο κεντρικών τραπεζών. Αλλά και κανείς δεν διαμαρτύρεται, τουλάχιστον "φωναχτά", γι' αυτό. Όλοι ή σχεδόν όλοι δείχνουν ευχαριστημένοι που θα κάνουν ήσυχες και... κερδοφόρες γιορτές.

    Μόνο η Λαγκάρντ επιχείρησε να πει δημόσια, αλλά διακριτικά και με σαφή τρόπο, ότι η οικονομία της Ευρωζώνης θα πρέπει να υποστηριχθεί δημοσιονομικά από τις ισχυρές πλεονασματικές οικονομίες. Διαφορετικά, τα αρνητικά επιτόκια θα εξακολουθήσουν να είναι η μοναδική επιλογή της ΕΚΤ...

    Καμία μέχρι στιγμής επαρκής εξήγηση δεν έχει δοθεί από τις κεντρικές τράπεζες, πέρα από καθησυχαστικές διαβεβαιώσεις ότι όλα είναι υπό έλεγχο...

    Όμως είναι; Γιατί οι δύο κεντρικές τράπεζες αποφάσισαν εσπευσμένα και ταυτόχρονα να "ρίξουν" σε δύο διατραπεζικές αγορές –οι οποίες έχουν ανοιχτούς διαδρόμους μεταξύ τους–, την αμερικανική και την ευρωπαϊκή, νέα ρευστότητα εκατοντάδων δισ. δολ., παρότι και οι δύο διαπιστωμένα "πνίγονται" σε πλεονάζοντα κεφάλαια;

    Να σημειωθεί ότι το σημάδι προειδοποίησης για το 2008 και την κατάρρευση της Lehman Brothers ήταν και τότε το "πάγωμα" της διατραπεζικής αγοράς. Δηλαδή της άρνησης των τραπεζών να δανείσουν η μία την άλλη, καθώς είχε καταρρεύσει η "εμπιστοσύνη" στο σύστημα και μαζί του κάθε "πίστη".

    Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο μόνος που απομένει για να κλείσει τη "μαύρη τρύπα" είναι αυτός που μπορεί να "δημιουργήσει" χρήμα από το πουθενά, ήτοι οι κεντρικές τράπεζες.

    Ο γιαπωνέζικος ήλιος δεν... λάμπει

    Κάποια στοιχεία που έχουν διαρρεύσει δείχνουν ότι το "πρόβλημα" αυτήν τη φορά ίσως έρχεται από... την Ιαπωνία. Εκεί, τα χαμηλά έως μηδενικά επιτόκια εδώ και δεκαετίες έχουν υποχρεώσει κάποιες τράπεζες, ειδικά αυτές που συνδέονται με συνταξιοδοτικά ταμεία, να αναζητήσουν "κέρδη" στο εξωτερικό και σε επενδύσεις χαρτοφυλακίου με υψηλότερες αποδόσεις, αλλά και κίνδυνο.

    Μία από αυτές, η μεγαλύτερη συνεταιριστική τράπεζα (αγροτών και ψαράδων), η Νοριντσούκιν Μπανκ, έχει αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια στον μεγαλύτερο επενδυτή τιτλοποιημένου χρέους. Κάτι σαν τους τίτλους (ομόλογα) που θα πουλάνε τα funds το 2020 με εγγύηση τα "κόκκινα" δάνεια, που αγοράζουν "μπιρ παρά" από τις ελληνικές τράπεζες...

    Η επιλογή των επενδύσεων αυτών έχει προκύψει από την αδυναμία της να βρει σημαντικές αποδόσεις σε άλλους τίτλους, καθώς στο εσωτερικό της Ιαπωνίας οι αποδόσεις είναι εδώ και δεκαετίες μηδενικές έως και αρνητικές...

    H τράπεζα αυτή δανείζεται στο εξωτερικό δολάρια με γεν, μέσω ενός σύνθετου μηχανισμού, για να κάνει τις αγορές των τίτλων αυτών στο εξωτερικό.

    Και οι τράπεζες που την... εξυπηρετούν είναι κυρίως γαλλικές και κατά δεύτερο λόγο γερμανικές και αμερικανικές.

    Όμως, λόγω του τέλους του τριμήνου και του έτους, οι τράπεζες ζήτησαν πίσω –ήταν προγραμματισμένο– τα "δολάρια" που είχαν δανείσει στη Νοριντσούκιν Μπανκ, η οποία ωστόσο δεν είχε να τα δώσει, γιατί είχε πέσει έξω στους στόχους της λόγω της οικονομικής συγκυρίας. Και ο "σεισμός" εκατοντάδων δισ. δολ ήταν προ των πυλών.

    Η νέα... Lehman

    Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής "διαρροές", ο κίνδυνος μιας κατάρρευσης μεγαλύτερης εκείνης της Lehman Brothers του 2008καθώς θα οδηγούσε σε ένα διεθνές τραπεζικό ντόμινο– προς το παρόν αποφεύχθηκε με την παρέμβαση των κεντρικών τραπεζών, που προσπαθούν να κλείσουν τις "τρύπες" με περίπου μισό τρισ. δολ. σε λιγότερο από έναν μήνα λειτουργίας των QE...

    Όμως ένα άλλο "όνομα" σε κρίση κάνει επίσης την εμφάνισή του τα τελευταία 24ωρα, με λίγο διαφορετική ιστορία από εκείνη της Νοριντσούκιν Μπανκ. Πρόκειται για τη Soft Bank, η οποία έχει επενδύσει όλες τις προσδοκίες της στην εφηρμοσμένη στις υπηρεσίες νέα τεχνολογία. Γιαπωνέζικη κι αυτή και βασικός μέτοχος της Uber και της WeWork, που πρόσφατα κατέρρευσαν στα χρηματιστήρια. Και υποχρέωσαν τη Soft Bank σε μια αναγκαστική διάσωση των βασικών της επενδύσεων στις ΗΠΑ. Γεγονός που οδήγησε σε κατάρρευση τον επενδυτικό της βραχίονα (Vision Fund) με την αποχώρηση των βασικών του επενδυτών (κρατικό fund της Σ. Αραβίας).

    Απέναντι σε αυτό τον... ορυμαγδό απειλών ορισμένοι αναλυτές έχουν προσθέσει ακόμα μία –ίσως περισσότερο συστημική και, έτσι, σοβαρότερη αιτία– στο παζλ των εξηγήσεων που επιχειρείται να δοθούν στην απρόσμενα συντονισμένη παρέμβαση των δύο κεντρικών τραπεζών.

    Αφορά τη "δυσκολία" που έχει εντοπιστεί στο να καλυφθεί (αναχρηματοδοτηθεί) έγκαιρα το σταθερά αυξανόμενο έλλειμμα στο αμερικανικό ομοσπονδιακό ισοζύγιο...

    Ό,τι όμως και να έχει συμβεί, φαίνεται να είναι τόσο σοβαρό που να χρειάζεται την από κοινού κινητοποίηση δυνάμεων των δύο μεγαλύτερων κεντρικών τραπεζών.

    Και το ερώτημα είναι για πόσο αυτό θα μπορεί να λειτουργεί ως ανάχωμα ενός νέου "ατυχήματος" τύπου 2008, ακόμα και αν προσωρινά οδηγεί σε ένα ρεκόρ τούς δείκτες της Wall Street.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων