Του Βασίλη Γεωργα

Η αυριανή μέρα προδιαγράφεται ως μια από τις σημαντικότερες για τα χρηματιστήρια του πλανήτη που εδώ και δύο εβδομάδες καταρρέουν υπό το βάρος ρευστοποιήσεων πανικού έχοντας ήδη χάσει το 10-15% της αξίας τους από την αρχή του έτους.

Ξημερώματα Τρίτης η Κίνα θα ανακοινώσει τα στοιχεία για το ΑΕΠ της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας του κόσμου για το τέταρτο τρίμηνο του 2015, και η "πληροφορία" αυτή μπορεί να προκαλέσει ισχυρές ανατροπές βραχυπρόθεσμα. Αν ένα μεγάλο μέρος της φετινής απότομης πτώσης των 3,5 τρισ. δολαρίων στις διεθνείς χρηματιστηριακές αγορές είναι όντως απότοκος των ανησυχιών ότι η εκτιμώμενη επιβράδυνση της Κίνας θα συμπαρασύρει φέτος στην ύφεση και τον  υπόλοιπο κόσμο, οποιαδήποτε καλύτερη επίδοση από το +6,9% που περιμένουν οι αναλυτές, θα μπορούσε να αποτελέσει το σημείο καμπής για τα Χρηματιστήρια και τις αγορές εμπορευμάτων, και να φρενάρει για λίγο το ξεπούλημα που βρίσκεται σε εξέλιξη. Αντιθέτως, αν τα στοιχεία είναι χειρότερα, το κουμπί του πανικού θα παραμείνει πατημένο με πολύ χειρότερες συνέπειες από τις σημερινές καθώς θα επιβεβαιωθεί ότι ο κινεζικός Δράκος είναι βαριά λαβωμένος για να στηριχθούν πάνω του οι μεγάλες οικονομίες του πλανήτη.

Την εκτίμηση αυτή για νέο κύκλο ύφεσης που τείνει να καταστεί κυρίαρχη τους τελευταίους μήνες, αποτυπώνει εύγλωττα η κατάρρευση του δείκτη παρακολούθησης ξηρού Baltic Dry Index ο οποίος αποτιμά τις τιμές των ναύλων στις θαλάσσιες μεταφορές για τις κυριότερες πρώτες ύλες. Ο συγκεκριμένος δείκτης βρίσκονταν πάνω από τις 1200 μονάδες μέχρι τον Αύγουστο ενώ την περασμένη Παρασκευή υποχώρησε στα χαμηλότερα επίπεδα της ιστορίας του (373 μονάδες) αντικατοπτρίζοντας την πεποίθηση των αγορών ότι η παγκόσμια οικονομία έχει εισέλθει πλέον σε ένα νέο επώδυνο καθοδικό κύκλο, χειρότερο από εκείνον του 2008. Η έντονη  υποχώρηση των μετοχών μεγάλων βιομηχανικών ομίλων τόσο στο εξωτερικό όσο και στην Ελλάδα (π.χ Μυτιληναίος, Βιοχάλκο, κ.α) είναι εν πολλοίς αποτέλεσμα της κατάρρευσης του συγκεκριμένου δείκτη που προεξοφλεί επιστροφή στην ύφεση.  

Τόσο στις ΗΠΑ (σ.σ σήμερα οι αγορές θα είναι κλειστές λόγω αργίας) όσο και στη Γερμανία  οι χρηματιστηριακές αγορές έχουν δειχθεί ισχυρότατο πλήγμα από την βαθιά διόρθωση των δέκα πρώτων συνεδριάσεων της χρονιάς με τον DAX να καταγράφει μέχρι σήμερα απώλειες 11,15% και τις αμερικάνικες αγορές 8,2%. Η μεγάλη αυτή υποχώρηση των κύριων αγορών δεν είναι άμοιρη των πιέσεων που ασκούνται παρασκηνιακά αυτή την περίοδο αφενός προς την FED να επιβραδύνει την στρατηγική αύξησης των αμερικανικών επιτοκίων για το 2016, και αφετέρου προς την ΕΚΤ να βάλει βαθύτερα το χέρι στην τσέπη (των φορολογουμένων) για να αυξήσει τα ποσά που διατίθενται μέσω του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης. 

Το δεύτερο μεγάλο νέο που θα κληθούν να αξιολογήσουν οι αγορές από τη  νέα εβδομάδα, προέρχεται από τη Μέση Ανατολή και δεν είναι άλλο από την επιστροφή του Ιράν στις διεθνείς αγορές που επικυρώθηκε το Σάββατο.  Εδώ η προσοχή των αναλυτών είναι εστιασμένη στις τιμές του πετρελαίου που έχουν ήδη προεξοφλήσει με την πτώση τους κάτω από τα 30 δολάρια, σημαντικό μέρος από τις επιπτώσεις της επιστροφής του τέταρτου μεγαλύτερου παραγωγού παγκοσμίως σε μια αγορά η οποία χαρακτηρίζεται από υπερπροσφορά και μειωμένη ζήτηση. Η κατάρρευση των πετρελαϊκών τιμών είναι μεν ένα πολύ θετικό νέο για τις αδύναμες οικονομίες της Ευρώπης, αλλά πολλαπλασιάζει τα προβλήματα για τις χώρες – παραγωγούς από τη Βενεζουέλα, τη Ρωσία και τις χώρες του Κόλπου μέχρι τις ΗΠΑ, τη Νορβηγία κ.α 

Για την μικρή ελληνική αγορά που ταλανίζεται από επιπρόσθετα οικονομικά και πολιτικά προβλήματα και βρίσκεται σε εντελώς διαφορετική τάση από τα ξένα χρηματιστήρια, οι εξελίξεις στη μακρινή Κίνα μπορούν να επηρεάσουν καθοριστικά στην εξέλιξη των τιμών και ειδικότερα τα αισιόδοξα σενάρια για την αντιστροφή της μακροχρόνια καθοδικής τάσης εντός του 2016. Είναι όμως γεγονός πως η συσχέτιση του Γενικού Δείκτη με τις ξένες αγορές, παραμένει υψηλή ιδίως στις πτωτικές συνεδριάσεις και κανείς δεν περιμένει αισθητή διαφοροποίηση αν δεν αλλάξει το κλίμα στα μεγάλα ξένα χρηματιστήρια. 

Ζητούμενο η αντίδραση στο ΧΑ 
Η τρίτη χρηματιστηριακή εβδομάδα του Ιανουαρίου ξεκινά από νέα ιστορικά χαμηλά στις 157,98 μονάδες για τον δείκτη της υψηλής κεφαλαιοποίησης FTSE Large Cap 25, και από χαμηλή βάση εκκίνησης για τον Γενικό Δείκτη ο οποίος σε τιμές κλεισίματος βρίσκεται στα επίπεδα της 16ης Ιουνίου 2012. Με τις απώλειες σε επίπεδο Γενικού Δείκτη να φτάνουν το 11,55%, αλλά την πτώση για πολλά blue chips να είναι ως και υπερδιπλάσια (Πειραιώς 23,38%, Folli Follie 22,54%, Εθνική 21,57%, ΟΠΑΠ 21%, Μυτιληναίος 18,3%, Alpha 17,3%, Ελλάκτωρ 15,86%, ΟΤΕ 15,04% κ.α), οι μετοχές προσεγγίζουν πλέον επίπεδα τιμών τα οποία θεωρούνται αρκετά δελεαστικά τόσο για τους βραχυπρόθεσμους παίκτες, όσο και για τους μακροπρόθεσμους επενδυτές. 

Δεν είναι μόνο ο διεθνής περίγυρος που επηρεάζει αρνητικά το Χ.Α χαμηλώνοντας τον πήχη των αποτιμήσεων, αλλά στη φάση αυτή την κατάσταση επιβαρύνουν και άλλοι εσωτερικοί παράγοντες. Οι σημαντικότεροι από αυτούς είναι το κλίμα χρονοτριβής που διαμορφώνεται από διάφορες πλευρές των δανειστών με άξονα τον χρόνο έναρξης και ολοκλήρωσης της αξιολόγησης και των συζητήσεων για το χρέος, καθώς και η αβεβαιότητα που δημιουργείται από τις ραγδαίες ανακατατάξεις στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό μετά την εκλογή του Κ. Μητσοτάκη στη Ν.Δ και τη δημοσκοπική αποδυνάμωση της κυβέρνησης.  

Και τα δύο θέματα που έχουν άμεση επίπτωση στις δύο βασικές αδυναμίες του ελληνικού προβλήματος: δηλαδή στο πολιτικό και στο οικονομικό ρίσκο. Ενδεικτικό είναι ότι μετά από δύο εκλογικές αναμετρήσεις τον τελευταίο χρόνο, η χώρα έχει αρχίσει και πάλι να μιλά για κάλπες τη στιγμή ακριβώς που έρχονται κρίσιμα νομοσχέδια στη Βουλή (ασφαλιστικό, φορολογικό αγροτών, Ταμείο Αποκρατικοποιήσεων κλπ) και υποτίθεται ξεκινά η διαπραγμάτευση της 1ης αξιολόγησης με τους δανειστές. Και την ίδια στιγμή αυτή η ίδια αξιολόγηση επιδιώκεται από μερίδα των δανειστών να μετατεθεί για το μέλλον, απειλώντας να συμπαρασύρει όλο το χρονοδιάγραμμα πάνω στο οποίο έχει βασιστεί το "καλό σενάριο" για την Ελλάδα, ήτοι την επαναφορά του waiver από την ΕΚΤ για τις τράπεζες τον Μάρτιο, την έναρξη της συζήτησης για το χρέος τον Απρίλιο και την ένταξη των ελληνικών ομολόγων στο πρόγραμμα επαναγοράς ομολόγων της ΕΚΤ στις αρχές του καλοκαιριού. 

Στο βαρύ αυτό κλίμα, το μέγιστο που μπορεί κανείς να περιμένει βραχυπρόθεσμα είναι πρωτίστως οι τεχνικές αντιδράσεις των τιμών με την ελπίδα ότι εδώ που έχει φτάσει η αγορά, να εξελιχθούν σε κάτι μεγαλύτερο. Μια τέτοια κίνηση θεωρείται εφικτή σύμφωνα με αναλυτές, με αφετηρία τη ζώνη των 530-540 μονάδων για τον Γενικό Δείκτη και κοντά στις 150 μονάδες για τον FTSE Large Cap, επίπεδα τα οποία πλέον δεν απέχουν σημαντικά μεν, τίποτα, όμως, δεν διαβεβαιώνει ότι θα λειτουργήσουν ως στηρίγματα για την αγορά η οποία δείχνει πως μετά τα νέα χαμηλά τετραετίας την Παρασκευή, έχει βάλει πλώρη για τις 470-500 μονάδες.

Το ημερολόγιο της εβδομάδας που ξεκινά θα είναι αρκετά γεμάτο και παρουσιάζει ειδικό ενδιαφέρον όπως σημειώνει η ΒΕΤΑ AEΠΕΥ. Σήμερα η Εθνική Τράπεζα πραγματοποιεί έκτακτη γενική συνέλευση για την έγκριση πώλησης της Finansbank ενώ παράλληλα εισάγονται προς διαπραγμάτευση οι μετοχές της τράπεζας. Παράλληλα εντός της εβδομάδας εβδομάδας αναμένονται εξελίξεις σχετικά με την Αποκρατικοποίηση του ΟΛΠ, καθώς το ΤΑΙΠΕΔ αναμένει βελτίωση του τιμήματος από την πλευρά της Cosco, προκειμένου να κλείσει το εγχείρημα της πώλησης του 67%.

Κρίσιμη θεωρείται και η αυριανή συνάντηση του ΠτΔ Προκόπη Παυλόπουλου με τον επικεφαλής της ΕΚΤ Mario Draghi, παρόντος του διοικητή της ΤτΕ Γιάννη Στουρνάρα, ωστόσο τα σημαντικότερα "ραντεβού"  θα γίνουν στο Νταβός, όπου στο περιθώριο της συνόδου την ερχόμενη Τετάρτη, θα πραγματοποιηθεί η συνάντηση Τσίπρα – Lagarde με θέμα το ελληνικό χρέος. Την Παρασκευή 22 Ιανουαρίου είναι προγραμματισμένη η πρώτη αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας για το 2016 από την S&P.