Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 21-Νοε-2018 00:04

    Jason Channell: Τα πράσινα projects μπορούν να προσελκύσουν τεράστια κεφάλαια

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Το ακρωνύμιο ESG (Envrinmental, Social, Governance) έχει μπει για τα καλά στο γλωσσάρι των επιχειρήσεων καθώς όλο και μεγαλύτερη έμφαση δίνεται διεθνώς στις επιδόσεις των εταιρειών στους τομείς της βιωσιμότητας, της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης και της εταιρικής διακυβέρνησης. Ο παγκόσμιος επικεφαλής του τμήματος βιώσιμων και υπεύθυνων επενδύσεων της Citi Jason Channell εξηγεί γιατί υπάρχουν σημαντικές επενδυτικές ευκαιρίες στον τομέα της βιώσιμης ανάπτυξης και της πράσινης οικονομίας για την Ελλάδα, αλλά και ποια είναι τα σύγχρονα κριτήρια για τους επενδυτές. Παράλληλα, ο ίδιος προειδοποιεί ότι υπάρχει υψηλό ρίσκο στις επενδύσεις και τις εταιρείες που δεν ακολουθούν τους κανόνες βιωσιμότητας. 

    Συνέντευξη στον Χάρη Φλουδόπουλο

    - Εκθέσεις αναλυτών, μεταξύ άλλων και της Citi, προβλέπουν ότι οι υψηλές τιμές του πετρελαίου έχουν έρθει για να μείνουν. Πως επηρεάζει αυτό τις επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια και την κυκλική οικονομία;

    Στην πραγματικότητα η τιμή του πετρελαίου πλέον δεν έχει τόσο μεγάλη επίπτωση στις πράσινες επενδύσεις. Από άποψη κόστους η συζήτηση για το θέμα έχει εν πολλοίς λήξει κι αυτή τη στιγμή και οι ΑΠΕ θεωρούνται η φθηνότερη νέα μορφή παραγωγής ενέργειας σε πολλές αγορές ανά τον κόσμο. Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι κάθε επένδυση στον ενεργειακό τομέα είναι μακροχρόνια επένδυση έντασης κεφαλαίου. Για παράδειγμα ένας ανθρακικός σταθμός ηλεκτροπαραγωγής έχει εκτιμώμενη διάρκεια ζωής 40 ετών. Με τις ραγδαίες αλλαγές στα οικονομικά δεδομένα, όπως προκύπτουν από τις ΑΠΕ και την εγγενή αβεβαιότητα σε σχέση με το κόστος των δικαιωμάτων εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα, τους συντελεστές φορτίου και τις τιμές πώλησης της ενέργειας, τα κόστη παραγωγής κλπ οι βραχυπρόθεσμες μεταβολές στις ενεργειακές αγορές δεν επηρεάζουν τις μακροπρόθεσμες επενδυτικές αποφάσεις. 

    Το πετρέλαιο έχει πλέον ως σημείο αναφοράς τον χώρο των μεταφορών και οι αυξήσεις στις τιμές μπορεί καταρχάς να ενισχύσουν την ελκυστικότητα των εναλλακτικών λύσεων (πχ υδρογόνο, ηλεκτροκίνηση). Αλλά και πάλι η πραγματικότητα είναι ότι οι επενδυτικές αποφάσεις για την κατανομή των επενδυτικών κεφαλαίων πχ μιας αυτοκινητοβιομηχανίας είναι μακροπρόθεσμες και επικαιροποιούνται ανάλογα με τις γενικότερες κατευθύνσεις και στοχεύσεις και όχι με βάση τα βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα. 

    - Βλέπετε πιθανή απειλή για την πράσινη ενέργεια υπό την έννοια ότι ορισμένοι επενδυτές που στράφηκαν σε πράσινες επενδύσεις κατά την περίοδο των χαμηλών τιμών του πετρελαίου και τώρα που οι τιμές είναι υψηλές και οι αποδόσεις είναι καλύτερες μπορεί να "γυρίσουν την πλάτη τους” στην πράσινη ενέργεια;

    Όχι, για τους λόγους που προανέφερα. Έχουμε μια ισχυρή μακροπρόθεσμη τάση και για να επενδύσει κανείς στις συμβατικές μορφές ενέργειας θα πρέπει να είναι σίγουρος ότι το asset στο οποίο θα επενδύσουν θα παραμείνει οικονομικά αποδοτικό σε όλη τη μακρόχρονη διάρκεια της λειτουργίας του. Εάν οι συμβατικές μορφές ενέργειας είχαν χαμηλό κόστος και χαμηλότερη περίοδο απόσβεσης, τότε ίσως να δικαιολογείτο, αλλά όπως ανέφερα, τα περισσότερα ενεργειακά assets, και ιδίως στον ηλεκτρισμό, έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής που σημαίνει ότι υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα. Το επενδυτικό ρίσκο περιλαμβάνει τις τιμές των δικαιωμάτων εκπομπής ρύπων, ενώ πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι στον ηλεκτρικό τομέα, οι ανανεώσιμες πηγές με μηδενικό οριακό κόστος θα επιλέγονται πάντα πρώτες στην ανταγωνιστική αγορά, μειώνοντας σε βάθος χρόνου όλο και περισσότερο τη συμμετοχή των συμβατικών μονάδων στην αγορά. 

    - Σε χώρες που έχουν πληγεί από την οικονομική κρίση, εκφράζονται ανησυχίες σχετικά με το κόστος της μετάβασης στην πράσινη ενέργεια και την κυκλική οικονομία αλλά και τον ενδεχόμενο αντίκτυπο στην ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Τι θα συμβουλεύατε την Ελλάδα; Συνιστούν αναπτυξιακή ευκαιρία η πράσινη και η κυκλική οικονομία; 

    Αν και δεν μπορώ να αναφερθώ σε συγκεκριμένες χώρες, είναι σαφές ότι πρόκειται για ένα σημαντικό θέμα. Είναι ίσως πιο σημαντικό για τις πιο φτωχές χώρες που έχουν σημαντικούς ορυκτούς πόρους οι οποίοι ενδέχεται να μην αξιοποιηθούν. Ωστόσο, υπάρχει θέμα και για τις άλλες χώρες που δεν διαθέτουν τέτοιους πόρους. 

    Καταρχάς σε πολλές περιπτώσεις η πράσινη μετάβαση δεν είναι πιο ακριβή, πχ σε αρκετές χώρες οι ΑΠΕ είναι αυτή τη στιγμή η επιλογή με το χαμηλότερο κόστος. Μπορεί οι ΑΠΕ να προϋποθέτουν υψηλότερα κεφάλαια αρχικής επένδυσης, ωστόσο εμφανίζουν χαμηλότερο κόστος σε όλη τη διάρκεια της λειτουργίας τους. Και ενώ μπορεί οι συμβατικές επενδύσεις να εμφανίζονται ελκυστικές βραχυπρόθεσμα, εντούτοις παραμένει το υψηλό ρίσκο απαξίωσης όπως το περιέγραψα νωρίτερα και επομένως το να επιλέξει κανείς συμβατικές επενδύσεις με μικρότερο αρχικό κεφάλαιο, μακροπρόθεσμα μπορεί να αποδειχθεί ένα "ακριβό” λάθος.

    Το ίδιο ισχύει και για την κυκλική οικονομία - η πραγματικότητα είναι ότι ο κόσμος αλλάζει. Και μπορεί να αποδειχθεί πολύ δαπανηρό το να μην προσαρμοστεί κανείς στις αλλαγές που υπαγορεύει η ίδια η στάση των καταναλωτών. Δείτε τι συνέβη με τα πλαστικά για παράδειγμα. Ενώ μπορεί να είναι "φθηνότερο" να συνεχίσει να χρησιμοποιεί κανείς πλαστικά, οι ίδιοι οι καταναλωτές απομακρύνονται από τη χρήση τους και είναι πολύ πιθανό να ακολουθήσουν οι κανονισμοί και οι ρυθμίσεις όπως ήδη συμβαίνει σε κάποιες αγορές. Επομένως υπάρχει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για τους όσους κινηθούν πρώτοι ενώ για όσους καθυστερήσουν υπάρχει κόστος. 

    Η πράσινη και η κυκλική οικονομία μπορεί να αποτελέσουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για τις επιχειρήσεις και τις οικονομίες, και αν υιοθετηθούν με αποτελεσματικό τρόπο μπορεί να εξοικονομήσουν χρήματα (π.χ. λιγότερα απόβλητα). Στον αντίποδα το να μην υιοθετηθούν, θα μπορούσε να αποδειχθεί μακροπρόθεσμα ένα δαπανηρό λάθος, ειδικά αν απομακρύνει τους καταναλωτές από συγκεκριμένα προϊόντα καθώς αλλάζει η νοοτροπία της κοινωνίας. Ως εκ τούτου, θα πρέπει η μετάβαση στην πράσινη και κυκλική οικονομία να αντιμετωπίζεται ως μια αναπόφευκτη αλλαγή και να αγκαλιάζεται ως ευκαιρία, όχι ως απειλή ή επιπλέον κόστος.

    - Μπορεί μια χώρα όπως η Ελλάδα να κινητοποιήσει διεθνείς επενδυτές να επενδύσουν στην πράσινη ενέργεια και στην κυκλική οικονομία; Ποια χρηματοοικονομικά εργαλεία υπάρχουν;

    Απολύτως. Η πραγματικότητα είναι ότι υπάρχουν τεράστια κεφάλαια που αναζητούν βιώσιμες επενδύσεις. Αυτή τη στιγμή τα πάγια που βρίσκονται υπό διαχείριση και συμμορφώνονται με τις αρχές του ΟΗΕ για τις υπεύθυνες επενδύσεις, ξεπερνούν τα 83 τρισ. δολάρια, που είναι τεράστιο ποσό. Παρόλο που στο σύνολό τους αυτές οι επενδύσεις δεν συμμορφώνονται με τις αρχές της περιβαλλοντικής, της κοινωνικής και της εταιρικής διακυβέρνησης (ESG), εντούτοις το ύψος των επενδύσεων που καθορίζεται ευθέως από τις αρχές ESG υπολογίζεται στα 30 δισ., με ανάλογο ύψος και για τις πιστώσεις. Με συγκεκριμένα εργαλεία όπως τα πράσινα ομόλογα, τα κοινωνικά ή τα βιώσιμα ομόλογα, μπορούν να προσελκυστούν επενδύσεις. Η επενδυτική ευκαιρία μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερη. Με βελτίωση των "επιδόσεων" στους δείκτες ESG και με συμμόρφωση στα κριτήρια βιωσιμότητας, οι εταιρείες αλλά και συγκεκριμένες επενδύσεις μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση σε αυτήν την τεράστια πηγή κεφαλαίων που αναζητούν ευκαιρίες επένδυσης.  

    Το κλειδί είναι η συμμόρφωση του επιχειρηματικού μοντέλου με τις αρχές της βιωσιμότητας, ενίσχυση της διαφάνειας και της εταιρικής διακυβέρνησης και η ενημέρωση των επενδυτών για τους μακροπρόθεσμους στρατηγικούς στόχους αειφορίας. Επίσης τα εθνικά στρατηγικά σχέδια για τους στόχους της αειφορίας μπορούν να βοηθήσουν σε αυτήν την κατεύθυνση.

    - Πώς επηρεάζουν οι δείκτες ESG τις αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας των επιχειρήσεων και την πρόσβασή τους στη χρηματοδότηση;

    Δεν μπορώ να μιλήσω για συγκεκριμένες εταιρείες, αλλά είναι σαφές με όσα ανέφερα ότι οι δεξαμενές της χρηματοδότησης που θέλουν να επενδύσουν σε εταιρείες με καλή αξιολόγηση στους δείκτες ESG, σημαίνει ότι οι εταιρείες με καλές επιδόσεις είναι πιο ελκυστικές σε περισσότερους επενδυτές ή αντίστροφα ότι οι εταιρείες με φτωχές επιδόσεις αποθαρρύνουν συγκεκριμένους επενδυτές. Οι δείκτες ESG αποκτούν όλο και μεγαλύτερη σημασία στις αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας, κάτι που πρέπει πραγματικά να ληφθεί υπόψη υπό το πρίσμα του επενδυτικού κινδύνου. Εάν μια εταιρεία έχει χαμηλή βαθμολογία στους δείκτες ESG, οι επενδυτές πρέπει να καταλάβουν γιατί συμβαίνει αυτό - και αν για παράδειγμα αυτό σχετίζεται με τα πάγια της που αντιμετωπίζουν υψηλό κίνδυνο απαξίωσης ή επηρεάζονται από παράγοντες όπως η τιμή των δικαιωμάτων εκπομπής άνθρακα. Εάν συμβαίνει κάτι τέτοιο τότε είναι σαφές ότι αυξάνεται το ρίσκο της επένδυσης και θεωρητικά αυξάνεται και το κόστος κεφαλαίου για την εταιρεία. 

    - Οι βιώσιμες επενδύσεις αποτελούν την προφανή επιλογή για τις αναπτυγμένες χώρες, ωστόσο δημιουργούν θέματα όπως η διαρροή άνθρακα, ένα πρόβλημα που βλέπουμε κυρίως στην Ευρώπη. Μπορούν οι κλιματικοί στόχοι να επιτευχθούν χωρίς τη συμμετοχή του αναπτυσσόμενου κόσμου;

    Η απάντηση είναι όχι.  Η πραγματικότητα είναι ότι από την ενεργειακή σκοπιά στις περισσότερες ανεπτυγμένες αγορές, η ζήτηση ενέργειας είναι σταθερή ή μειώνεται λόγω ενεργειακής απόδοσης και οι ανανεώσιμες πηγές κερδίζουν όλο και μεγαλύτερο μερίδιο, επομένως οι εκπομπές από τον ηλεκτρισμό μειώνονται με την πάροδο του χρόνου. 

    Η συντριπτική αύξηση της ζήτησης ενέργειας προέρχεται από τις αναδυόμενες αγορές: η ταχεία οικονομική ανάπτυξη, σε συνδυασμό με τη μεγαλύτερη ένταση ενέργειας (λόγω της έμφασης στη μεταποίηση) οδηγούν σε αύξηση της ζήτησης ενέργειας. Συχνά οι ανάγκες αυτές καλύπτονται με λιγότερο πράσινα καύσιμα, όπως ο άνθρακας, λόγω του χαμηλότερου επενδυτικού κόστους, όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, αλλά και λόγω της δυνατότητας κατασκευής μονάδων μεγάλης κλίμακας σε μικρό χρονικό διάστημα. Ωστόσο, βλέπουμε τεράστια πρόοδο στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στις αναπτυσσόμενες αγορές, κυρίως λόγω των πιο ανταγωνιστικών οικονομικών δεδομένων των ΑΠΕ. Επιπλέον αρκετές αγορές δίνουν μεγαλύτερη σημασία στα άμεσα κόστη που προκαλεί η ρύπανση. Επίσης οι κίνδυνοι απαξίωσης των παγίων καθίστανται ευρύτερα γνωστοί και οι επενδυτικές αποφάσεις που βασίζονται σε βραχυπρόθεσμα κριτήρια αμφισβητούνται όλο και πιο συχνά. Πάντως, τα ανεπτυγμένα κράτη πρέπει να αναγνωρίσουν ότι βραχυπρόθεσμα στις αναδυόμενες αγορές υπάρχει βραχυπρόθεσμα υψηλότερο κόστος και οφείλουν να κάνουν ό, τι μπορούν για να ανακουφίσουν τις επιπτώσεις από αυτό το βραχυπρόθεσμα υψηλό κόστος στην οικονομική ανάπτυξη, να απομακρύνουν τους πληθυσμούς από τη φτώχεια κλπ. Μηχανισμοί όπως το κλιματικό ταμείο ύψους 100 δισ. από τη συμφωνία COP21 του ΟΗΕ θα μπορούσαν να βοηθήσουν σε αυτήν την κατεύθυνση αλλά πάντα υπάρχουν περισσότερα που μπορούν να γίνουν. 
     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων