Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 02-Οκτ-2018 00:09

    Φρ. Κουτεντάκης: Η συζήτηση για τις συντάξεις ανεβάζει τα επιτόκια δανεισμού

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Η συζήτηση για την περικοπή ή όχι των συντάξεων είναι ένας βασικός λόγος για τη δυσπιστία των αγορών απέναντι στην Ελλάδα, σημειώνει με συνέντευξή του στο Capital.gr και τον Μανόλη Καψή ο Φραγκίσκος Κουτεντάκης, επικεφαλής του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή. Γι' αυτό, με δεδομένη μάλιστα την αναστάτωση που προκαλεί η προεκλογική περίοδος, είναι απαραίτητη μια συμφωνία με τους δανειστές. "Τονίζω τη λέξη συμφωνία", λέει. Και φυσικά όχι μονομερείς ενέργειες από την πλευρά της κυβέρνησης, αφού είναι αυτονόητο ότι θα λειτουργήσει αποσταθεροποιητικά. "Οι αγορές είναι σε στάση αναμονής, σημειώνει ο Φρ. Κουτεντάκης. Περιμένουν να δουν πού θα καταλήξει η συζήτηση." 

    Παραδόξως όμως είναι αισιόδοξος. "Οτιδήποτε γίνει με συμφωνία και δεν διαταράξει τη σχέση της ελληνικής κυβέρνησης με τους εταίρους, θα μειώσει την αβεβαιότητα που αφορά την ελληνική κατάσταση". Ακόμα και μια συμφωνία για αναστολή του μέτρου που επιδιώκει η κυβέρνηση, πιστεύει ο Φρ. Κουτεντάκης, πρώην γγ δημοσιονομικής πολιτικής και σήμερα πλέον επικεφαλής του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, θα οδηγήσει σε αποκλιμάκωση των επιτοκίων δανεισμού.

    Σημαίνει αυτό, ότι η Ελλάδα θα μπορέσει να βγει στις αγορές; "Αυτό τώρα είναι ένα βήμα παραπάνω..." απαντάει επιφυλακτικός. Γιατί κανείς δεν ξέρει πως θα εξελιχθεί η ιταλική κρίση που δημιουργεί άλλου είδους αβεβαιότητες στις αγορές. Άλλος ένας λόγος να επιδιωχθεί πάση θυσία μια συμφωνία με τους δανειστές... Αλλά φυσικά, τονίζει, το καλό νέο είναι "ότι το ελληνικό δημόσιο  δεν έχει επείγουσα ανάγκη να δανειστεί. Υπάρχει το μαξιλάρι ασφαλείας, τα ταμειακά διαθέσιμα, που επαρκούν για να καλύψουν τις χρηματοδοτικές ανάγκες γύρω στα 2 χρόνια".

    Παρά τις αβεβαιότητες, παρά το γεγονός ότι αναγνωρίζει πως όσο χρησιμοποιείται  το μαξιλάρι ασφαλείας χάνει την αξία του ως "ασφάλιστρο κινδύνου", ο Φρ. Κουτεντάκης δεν θεωρεί λάθος την επιλογή να μην ζητηθεί μια προληπτική γραμμή στήριξης από την ελληνική κυβέρνηση. Θεωρεί το μαξιλάρι πιο αποτελεσματικό...

    Επίσης δεν τον φοβίζει η συζήτηση για την αύξηση του κατώτατου μισθού ούτε θεωρεί ότι είναι ένα θέμα που τρομάζει τις αγορές. Το θεωρεί "εύλογο κοινωνικά αίτημα". Ανταποκρίνεται όμως στην αύξηση της παραγωγικότητας; "Αυτό τώρα πρέπει να μετρηθεί"... απαντά ο Φρ. Κουτεντάκης, που επισημαίνει όμως ότι η διαρκής μείωση των μισθών για να διατηρηθεί  η ανταγωνιστικότητα, δεν είναι βιώσιμη πολιτική. "Πρέπει να αναληφθούν δράσεις για την αύξηση της παραγωγικότητας και να εξασφαλίζεται ότι οι μισθοί θα ανεβαίνουν, αλλά όχι πιο γρήγορα από την παραγωγικότητα" σημειώνει.

    Συνέντευξη στον Μανόλη Καψή

    - Κύριε Κουτεντάκη, η έξοδος στις αγορές αυτή τη στιγμή μοιάζει με "όνειρο θερινής νυχτός". Παρά το τέλος του προγράμματος, παρά το μαξιλάρι, τα επιτόκια είναι απαγορευτικά. Έχετε εξήγηση;

    Κοιτάξτε, τα επιτόκια πράγματι, ιδιαίτερα σήμερα που μιλάμε, έχουν αυξηθεί γύρω στις 15 μονάδες βάσης, σε σχέση με τις τελευταίες ημέρες, είναι λίγο παραπάνω από το 4% και πράγματι δεν θα το συνιστούσε κανείς, σαν καλή συγκυρία, για να βγει στις αγορές.

    Εικάζω ότι οι 2 βασικοί λόγοι που συντηρούν ψηλά τα επιτόκια είναι αφενός η κατάσταση στην Ιταλία, που έχει δημιουργήσει ανησυχία σε όλη την ευρωζώνη, αφετέρου είναι και οι αβεβαιότητες που υπάρχουν αυτήν τη στιγμή, σε σχέση με την Ελλάδα, και ειδικά με το πώς θα καταλήξει η συζήτηση για την περικοπή ή όχι της προσωπικής διαφοράς στις συντάξεις. Αυτό νομίζω ότι ανησυχεί τους...

    - Υπάρχει περίπτωση να βελτιωθούν οι συνθήκες όσο θα πλησιάζει η ημερομηνία των εκλογών; Όσο θα είναι πιο προεκλογικό το κλίμα;

    Η ημερομηνία των εκλογών καθ' αυτή, δεν νομίζω ότι θα μειώσει τις αβεβαιότητες. Αντιθέτως θα τις αυξήσει. Ωστόσο το γεγονός ότι σε αυτές τις εκλογές, δεν υπάρχει κανένα κόμμα που να διεκδικεί την κυβέρνηση και να έχει εκφράσει, να έχει δημοσιοποιήσει μια πολιτική ατζέντα που να λειτουργεί κατά παρέκκλιση των δεσμεύσεων της χώρας, δεν νομίζω ότι προκαλεί επί της ουσίας, σοβαρές αβεβαιότητες.

    Είμαι λίγο αισιόδοξος, με την έννοια ότι εφόσον λυθεί, με τον όποιο τρόπο λυθεί το θέμα των συντάξεων, στον βαθμό που θα υπάρχει ένας καθαρός διάδρομος, από κει και πέρα δηλαδή για την εξέλιξη της ελληνικής οικονομίας, ανεξάρτητα από το ποιος θα κερδίσει τις εκλογές...

    - Νομίζετε ότι το μήνυμα που εκπέμπει η Αθήνα, ότι θα ανατρέψει τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί, όσον αφορά τις συντάξεις και το αφορολόγητο, είναι ένα θετικό μήνυμα για τις αγορές;

    Θα έλεγα ότι οι αγορές περιμένουν αυτήν τη στιγμή να δουν, τι είδους συμφωνία θα επιτευχθεί μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και των εταίρων, της Κομισιόν και των λοιπών κρατών μελών της ευρωζώνης. Οποιαδήποτε κι αν είναι αυτή η συμφωνία, νομίζω ότι θα καθησυχάσει τις αγορές. Εφόσον όμως, τονίζω τη λέξη, υπάρξει συμφωνία. Δηλαδή οτιδήποτε γίνει, θα πρέπει να γίνει με μια κάποιου είδους συμφωνία και αποδοχή όλων των μερών ότι τα πράγματα κινούνται ομαλά. Αυτό νομίζω ότι περιμένουν να ακούσουν οι αγορές.

    - Το κρίσιμο λέτε είναι να υπάρξει συμφωνία. Σε περίπτωση που δεν υπάρξει συμφωνία και υπάρξει μια μονομερής ενέργεια από την Αθήνα, πως θα εκληφθεί από τις αγορές;

    Είναι σαφές ότι οποιουδήποτε τύπου διαταραχή του κλίματος που υπάρχει μεταξύ της κυβέρνησης και των εταίρων, θα λειτουργήσει αρνητικά. Αυτό είναι νομίζω αυτονόητο.

    - Σας θυμίζω τη δήλωση που έκανε μέσω του Capital.gr πριν από λίγο καιρό ο Κλάους Ρέγκλινγκ ότι η συζήτηση για τις συντάξεις ανεβάζει τα επιτόκια.

    Κάθε είδους αβεβαιότητα, δηλαδή οποιαδήποτε συζήτηση που αφήνει ανοιχτά ενδεχόμενα για το τι θα γίνει το επόμενο διάστημα, σίγουρα δημιουργεί αβεβαιότητες που ανεβάζει τα επιτόκια. Αυτό νομίζω είναι λίγο αυτόματη διαδικασία.

    - Η Moody’s επίσης όχι μόνο δεν μας αναβάθμισε, αλλά απειλεί με νέα υποβάθμιση αν δεν τηρηθούν τα συμφωνηθέντα. Θα αρκεί μια οποιαδήποτε συμφωνία για να εκληφθεί ως μήνυμα σταθερότητας από τις αγορές;

    Πιστεύω πως ναι, και αυτο που είπατε για την Moody’s είναι νομίζω ενδεικτικό. Οι αγορές αυτήν τη στιγμή είναι σε στάση αναμονής. Περιμένουν να δουν που θα καταλήξει αυτή η συζήτηση. Αυτό το θέμα που έχει τεθεί από πλευράς ελληνικής κυβέρνησης, ότι οι συγκεκριμένες μειώσεις δεν είναι απαραίτητες για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων και από εκεί και πέρα είναι ένα θέμα διαπραγμάτευσης, συζήτησης η άλλων διαβουλεύσεων...

    - Εκτιμάτε δηλαδή ότι εφόσον υπάρξει μια οποιαδήποτε συμφωνία, είτε συμφωνηθεί να περικοπούν οι συντάξεις είτε συμφωνηθεί το μέτρο να ανασταλεί, θα υπάρξει αποκλιμάκωση;

    Ναι το πιστεύω. Οτιδήποτε γίνει με συμφωνία και δεν διαταράξει τη σχέση της ελληνικής κυβέρνησης με τους εταίρους, θα μειώσει την αβεβαιότητα που αφορά όμως την ελληνική κατάσταση. Γιατί σας είπα ότι τα επιτόκια δεν εξαρτώνται μόνο από τις αβεβαιότητες που αφορούν την Ελλάδα άλλα και από τους γείτονες. Αυτό το κομμάτι όμως της αβεβαιότητας, ναι πιστεύω ότι θα εξαλειφθεί με οποιαδήποτε συμφωνία.

    - Θα μπορέσουμε να βγούμε στις αγορές εφόσον υπάρξει μια οποιαδήποτε συμφωνία;

    Αυτό είναι ένα βήμα παραπάνω. Θα μπορέσουμε να βγούμε στις αγορές εφόσον τα επιτόκια είναι συμφέροντα. Το κομμάτι της αβεβαιότητας που αφορά την Ελλάδα καθεαυτή θα αρθεί. Το κομμάτι όμως που προκύπτει από την Ιταλία, δεν ξέρουμε πως θα εξελιχθεί.

    - Αν τέτοιου είδους αβεβαιότητες δεν μας επιτρέψουν να βγούμε στις αγορές και αρχίσει και μειώνεται το "μαξιλαράκι", τι θα συμβεί;

    Σίγουρα δεν μπορεί  κανείς να πει με βεβαιότητα, ποια θα είναι τα επιτόκια σε 3 ή σε 6 μήνες. Η δική μου η αίσθηση είναι, ότι αν η μια πηγή αβεβαιότητας εξαλειφθεί, το πιθανότερο είναι να δούμε στη συνέχεια μια αποκλιμάκωση των επιτοκίων. Αφήνω βέβαια ανοιχτό, τι επιπτώσεις θα έχει η Ιταλία. Αυτό είναι το ένα. Το δεύτερο είναι το εξής. Και αυτά είναι τα καλά νέα όσον αφορά τις αγορές. Ότι το ελληνικό δημόσιο αυτήν τη στιγμή δεν έχει επείγουσα ανάγκη να δανειστεί. Υπάρχει το μαξιλάρι ασφαλείας, τα ταμειακά διαθέσιμα ασφαλείας, τα οποία επαρκούν για να καλύψουν τις. χρηματοδοτικές ανάγκες, γύρω στα 2 χρόνια.

    - Τα οποία όμως όπως επισημαίνουν πολλοί, όσο μειώνονται, τόσο χάνουν και την αξία τους σαν "ασφάλιστρα κινδύνου".

    Ναι αυτό είναι δεδομένο. Όμως δεν νομίζω ότι η μεγάλη ανησυχία είναι αυτή. Όταν υπάρχουν ταμειακά διαθέσιμα, δεν υπάρχουν για να παραμένουν εκεί για πάντα. Είναι για να χρησιμοποιηθούν. Και αυτό είναι και το σκεπτικό της χορήγησης.

    - Για να χρησιμοποιηθούν ή για να επιτρέπουν την έξοδο στις αγορές;

    Θα σας πω. Το καλό σενάριο όσον αφορά τη χρηματοδότηση του δημοσίου είναι ότι ένα κομμάτι των αναγκών θα το καλύψει με δανεισμό από τις αγορές, και ένα άλλο κομμάτι από τα ταμειακά διαθέσιμα που έχει. Δεν νομίζω ότι έχει κανείς σκοπό να κρατήσει τα ταμειακά διαθέσιμα στο ίδιο ύψος για πολλά χρόνια. Άλλωστε αυτό δεν είναι και συμφέρον. Το να δανείζεται κάποιος χρήματα και να τα κρατά άτοκα, δεν είναι συμφέρον οικονομικά. Είναι δηλαδή στο κανονικό σενάριο η δυνατότητα να μειωθούν αυτά, να χρησιμοποιηθούν αυτά τα ταμειακά διαθέσιμα για αποπληρωμές. Δεν θα είναι κάτι που θα εκπλήξει κανέναν ή θα δημιουργήσει ανησυχίες. Σίγουρα ωστόσο ο βασικός λόγος που θα πρέπει να βγει η χώρα στις αγορές, σχετικά σύντομα, είναι για να τιμολογήσει τους τίτλους της, ειδικά στη διάρκεια της δεκαετίας που δεν έχει καθαρή τιμολόγηση και να εξασφαλίσει ότι θα υπάρχει ένα επιτόκιο που είναι πλέον πραγματικό, δεν προκύπτει από έμμεσους υπολογισμούς, και αυτό θα την βοηθήσει να φτιάξει μια καμπύλη αποδόσεων ώστε να μπορεί μετά, στη συνέχεια, να επιλέγει σε ποια διάρκεια είναι πιο συμφέρον να δανειστεί, ανάλογα με την περίσταση. Αυτό που θα ήθελα να προσθέσω είναι ότι ένα θετικό στοιχείο που βλέπω, είναι πως η απόφαση εξόδου στις αγορές φαίνεται να εξετάζεται αρκετά προσεκτικά. Δηλαδή δεν βλέπω να γίνεται καμία προσπάθεια επικοινωνιακής διαχείρισης του πράγματος. Δεν φαίνεται να υπάρχει δηλαδή καμία βιασύνη εξόδου στις αγορές, μόνο και μόνο για να πει κάποιος "βγήκα στις αγορές". Και αυτό το θεωρώ θετικό.

    - Με δεδομένο το κλίμα και τις αβεβαιότητες στις διεθνείς αγορές, μήπως ήταν λάθος να μην επιλέξουμε την προληπτική γραμμή;

    Δεν νομίζω ότι μια πιστωτική γραμμή θα είχε μια επίπτωση αυτήν τη στιγμή στην τιμολόγηση των ομολόγων της ελληνικής οικονομίας. Ίσα ίσα, η πιστωτική γραμμή ήταν σαν σχεδιασμός κάτι που λέει ότι θα υπάρχει ένα ποσό  διαθέσιμο, όχι στα ταμεία του ελληνικού κράτους, αλλά στον ESM. Το οποίο εφόσον χρειαστεί θα εκταμιευόταν με κάποιο τρόπο.

    - Λέτε ότι τον ίδιο ρόλο παίζει το μαξιλάρι;

    Ναι, και θα έλεγα πιο αποτελεσματικά. Δηλαδή αυτά τα χρήματα είναι στο ελληνικό κράτος. Φυσικά υπό όρους, δεν μπορεί να τα χρησιμοποιήσει κατά βούληση, αλλά είναι εδώ.

    - Η συζήτηση για την αύξηση του κατώτατου μισθού, είναι ένα θέμα που εκλαμβάνεται θετικά ή προκαλεί ανησυχία στις αγορές;

    Δεν νομίζω ότι προκαλεί ανησυχία. Οι περισσότερες χώρες της ευρωζώνης έχουν κάποιο κατώτατο μισθό προσδιορισμένο με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Θα έλεγα ότι είναι ένα, αν το δει κανείς από κοινωνική άποψη, εύλογο αίτημα. Δηλαδή είχαμε τα τελευταία χρόνια μεγάλη μείωση μισθών...

    - Κοινωνικά εύλογο μπορεί να είναι. Ανταποκρίνεται όμως στην αύξηση της παραγωγικότητας;

    Αυτό τώρα πρέπει να το μετρήσει κανείς. Να δει την εξέλιξη της παραγωγικότητας σε συγκεκριμένους κλάδους και την απασχόληση με τον κατώτατο μισθό παλι σε συγκεκριμένους κλάδους, και να κάνει μια εκτίμηση. Ποια είναι τα περιθώρια αύξησης του κατώτατου μισθού και ενδεχομένως και του μέσου μισθού στην οικονομία ή σε επιμέρους κλάδους, που να είναι συμβατά με την αύξηση της παραγωγικότητας.

    - Δεν έχετε τέτοια νούμερα;

    Πρόβλεψη δεν έχουμε αλλά έχουμε ένα δεδομένο. Που είναι δημοσιοποιημένο από τον Ο.Ο.Σ.Α. Που εκτιμάει ότι τα τελευταία 8 χρόνια, στη διάρκεια της κρίσης, είχαμε μια μείωση της παραγωγικότητας κατά 5% και μια μείωση των μισθών κατά 15-16% το οποίο οδήγησε σε μια βελτίωση του μοναδιαίου κόστους εργασίας. Βελτιώθηκε η ανταγωνιστικότητα δηλαδή. Αλλά πως βελτιώθηκε; Με έναν τρόπο που δεν είναι βιώσιμος. Δηλαδή δεν μπορεί μια οικονομία να μειώνει την παραγωγικότητα αλλά να μειώνει ακόμα πιο γρήγορα τους μισθούς για να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητα. Μακροχρόνια δεν μπορεί να λειτουργήσει. Αντίθετα θα πρέπει αφενός να ληφθούν δράσεις που αυξάνουν την παραγωγικότητα και αφετέρου να εξασφαλίζεται ότι οι μισθοί θα ανεβαίνουν, αλλά όχι πιο γρήγορα από την παραγωγικότητα. Σε μακροχρόνιο ορίζοντα φυσικά.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων