Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 14-Ιουν-2018 00:55

    Γ. Προκοπάκης: Το "μαξιλαράκι" του Ευ. Τσακαλώτου είναι ένα κακό ασφαλιστήριο

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου
    Γ. Προκοπάκης: Το "μαξιλαράκι" του Ευ. Τσακαλώτου είναι ένα κακό ασφαλιστήριο

    Συνέντευξη στον Μανώλη Καψή

    "Τεράστιο ρίσκο" χαρακτηρίζει ο καθηγητής Γ. Προκοπάκης την έξοδο από τα μνημόνια, έτσι όπως την σχεδιάζει η κυβέρνηση Τσίπρα. Έξοδος από τα μνημόνια, ναι, γιατί η έξοδος στις αγορές μοιάζει όνειρο απατηλό... "Κυρίως το ζήτημα είναι η αξιοπιστία της Ελλάδας ως δανειζομένου από τις αγορές. Γιατί αυτό που βλέπουμε εμείς, το βλέπουν και οι άλλοι... Ότι δηλαδή, παρά τα πρωτογενή πλεονάσματα, το χρέος αντί να πέφτει, ανεβαίνει...". Ένα μυστήριο, που εξηγείται όμως από τα κρυφά φέσια του ελληνικού δημοσίου...

    Και το περίφημο "μαξιλαράκι" του Ευ. Τσακαλώτου; "Το 'μαξιλαράκι' είναι αρκετό, λέει ο Γ. Προκοπάκης, για να καλύψει τις ανάγκες αναχρηματοδότησης του χρέους, μέχρι το τέλος του 2021. Άλλα αυτό δεν πείθει κανέναν...". Ούτε καν την Κομισιόν. Το περίφημο μαξιλαράκι είναι καλό όσο δεν το χρησιμοποιείς. Όταν αρχίσεις να το χρησιμοποιείς χάνει την αξία του και θα πρέπει να το αναπληρώσεις από τις αγορές. "Αλλά το πιο πιθανό είναι ότι δεν θα έχεις βγει στις αγορές, όχι τουλάχιστον για να σηκώνεις 7-8 δισ. κάθε χρόνο... Άρα, το 'μαξιλαράκι' είναι ένα κακό ασφαλιστήριο". Θα τελειώσει πολύ σύντομα και η Ελλάδα θα αναγκαστεί να προστρέξει και πάλι σε βοήθεια από τους θεσμούς...

    Για τον καθηγητή Γ. Προκοπάκη είναι προφανές ότι η Ελλάδα θα έπρεπε να ζητήσει την προληπτική πιστωτική γραμμή. Τα οικονομικά οφέλη πολλά και ο μόνος λόγος που η Αθήνα την απορρίπτει, είναι γιατί τσαλακώνει το αφήγημα περί καθαρής εξόδου. Η Ελλάδα θα μπει σε νέο πρόγραμμα... "Έχω αρθρογραφήσει και παλαιότερα, συμπληρώνει ο Γ. Προκοπάκης, μιλώντας στο Capital.gr, ότι η μη προληπτική γραμμή, δηλαδή το "μαξιλάρι", είναι επιλογή όχι της ελληνικής κυβέρνησης, αλλά των δανειστών. Γιατί έτσι βολεύονται"... 

    Τώρα όμως; Τώρα που η πιθανή μετάσταση της ιταλικής κρίσης έχει στείλει στα ουράνια τις αποδόσεις των ομολόγων όλης της περιφέρειας; "Τώρα όλο και περισσότεροι συζητούν σοβαρά την προληπτική γραμμή. Κάποτε το υποστήριζε μόνο ο Ντράγκι και ο Στουρνάρας. Συνεπώς δεν αποκλείω "να μας κάτσει" και να την έχουμε" λέει γελώντας.

    - Κύριε Προκοπάκη, είναι σε θέση η χώρα να σταθεί στα πόδια της και να βγει στις αγορές;

    Oι αγορές λένε "όχι" από ό,τι βλέπουμε. Από τα επιτόκια, από τις αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων. Και δεν είναι μόνο από την ιταλική κρίση. Δηλαδή μετά από την έκδοση του 7ετούς ομολόγου στις 8 Φεβρουαρίου, η Ελλάδα ακολούθησε ανάποδη πορεία από τα άλλα ομόλογα, τόσο της "καρδιάς" όσο και της περιφέρειας της Ευρώπης. Ενώ έπεφταν οι αποδόσεις για τα άλλα ομόλογα, για τα ελληνικά ανέβαιναν.

    - Τι είναι αυτό που κάνει τις αγορές τόσο δύσπιστες;

    Πέρα από τα τεχνικά ζητήματα... κυρίως το ζήτημα είναι η αξιοπιστία της Ελλάδας ως δανειζόμενου από τις αγορές. Δηλαδή αυτά που βλέπουμε εμείς ως πρωτογενή πλεονάσματα, τα βλέπουν και οι άλλοι. Όμως αυτό που βλέπουν και οι άλλοι, είναι ότι το χρέος, παρά τα πρωτογενή πλεονάσματα, αντί να πέφτει, ανεβαίνει. Γιατί αυτό κάνει το πλεόνασμα. Συγκρατεί ή και ρίχνει το χρέος. Το δικό μας ανεβαίνει...

    - Πώς εξηγείται αυτό το παράδοξο;

    Καταρχάς δεν υπάρχει αμφιβολία ότι λογιστικά, τα πλεονάσματα είναι καταγεγραμμένα σωστά. Ή σχεδόν σωστά. Από την άλλη υπάρχουν ιδιαιτερότητες στους κανόνες. Όπως το ότι μια δαπάνη καταγράφεται τη στιγμή που εκδίδεται το παραστατικό και άρα αυτό που λέμε ληξιπρόθεσμα ή τα φέσια του δημοσίου έχουν καταγράφει κάποια στιγμή στο παρελθόν....

    Λοιπόν αυτά έχουν καταγράφει τότε, άρα εκείνη τη στιγμή υπήρχε πλεόνασμα. Γιατί δεν πληρώθηκαν τα λεφτά στους δικαιούχους, τους προμηθευτές, τους συνταξιούχους. Επομένως ο υπουργός Οικονομικών είχε λεφτά, έκανε άλλα πράγματα ή τα έριξε στο ταμείο. Και όταν έρχεται η στιγμή να πληρωθούν αυτά τα χρήματα, αυτά δεν επηρεάζουν το πλεόνασμα. Και αυτό έγινε...

    Για να καταλάβετε, ένας από τους όρους της εξόδου από τα μνημόνια, είναι ότι θα μηδενιστούν οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του δημοσίου. Μέχρι το καλοκαίρι. Και αυτή η συμφωνία έγινε την 1η Μαΐου του 2017. Στο διάστημα από τότε μέχρι τις 31/12/2017 έγιναν πληρωμές 10,4 δισ. σε ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις, από τις οποίες μόνο 4-4,5 δισ. ήταν γνωστές ως υποχρεώσεις. Δηλαδή όταν βρέθηκε υπό την πίεση ή τη μέγγενη της τρόικας ή των θεσμών η κυβέρνηση, έβγαλε άγνωστα ληξιπρόθεσμα. Πληρώθηκαν δηλαδή 10 δισ. που ήταν χρεωμένα σε παλαιότερο προϋπολογισμό, είχαν δημιουργήσει πλεόνασμα και τώρα δεν επηρέασαν το πλεόνασμα, όμως δεν άφησαν λεφτά....

    - Σε κάθε περίπτωση η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι δεν έχει ανάγκη τέτοια στηρίγματα, έχουμε το "μαξιλαράκι"...

    Το "μαξιλαράκι" αυτήν τη στιγμή έχει θεωρητικά 4,3 δισ. από τα δυο ομόλογα που εκδόθηκαν τον Ιούλιο και τον Φεβρουάριο και 1,9 δισ. που είναι η πρώτη δόση της συμμετοχής των θεσμών.

    - Συν τα υπόλοιπα...

    Απ. Τα υπόλοιπα δεν είναι χρεωμένα στο "μαξιλάρι". Είναι διαθέσιμα... Και αναμένουμε ακόμα 9 δισ. από τις 2 δόσεις που θα πάνε στο "μαξιλάρι". Επομένως το μαξιλάρι θα έχει ας πούμε γύρω στα 15 δισ. και ο,τιδήποτε άλλο. Το ο,τιδήποτε άλλο προέρχεται μόνο από τα διαθέσιμα των οργανισμών του δημοσίου. Τα περίφημα repos, ο εσωτερικός δανεισμός, ο οποίος έχει φθάσει σε ύψος ρεκόρ. Είναι 23 δισ. τον Απρίλιο, ενώ η πρόβλεψη του προϋπολογισμού ήταν ότι θα μειωνόταν από 15 δισ. στο τέλος του 2017, σε 9 δισ. στο τέλος του 2018.

    - Και αυτό μας κοστίζει και πολύ ακριβά...

    Κοιτάξτε, επειδή ο ιδιοκτήτης και των δυο -και του χρέους και των εταιρειών του δημοσίου- είναι ο ίδιος, δηλαδή το κράτος, θεωρητικά δεν κοστίζει. Είναι δημοσιονομικά ουδέτερο. Όμως δεν είναι αλήθεια. Γιατί repos παίρνει η κυβέρνηση και από οργανισμούς που δεν είναι δικοί της. Όπως η ΕΥΔΑΠ ή η ΕΥΑΘ. Άρα δηλαδή τα υψηλά επιτόκια που δίνονται, κάποια από αυτά, τα λιγότερα φαντάζομαι... πηγαίνουν σε ιδιώτες.

    - Το "μαξιλάρι" είναι αρκετό για να καθησυχάσει τις αγορές;

    Το "μαξιλάρι" είναι αρκετό, υποθέτω ότι θα φθάσει τα 20 δισ., για να καλύψει τις ανάγκες αναχρηματοδότησης του χρέους, δηλαδή χρεολύσια που λήγουν, από τις 20 Αυγούστου του 2018 μέχρι το τέλος του 2019. Άλλα αυτό δεν πείθει κανέναν. Τα 20 δισ., η ίδια η Κομισιόν που είναι η πιο φιλική από τους θεσμούς, θεωρεί ότι επαρκούν μέχρι το τέλος του 2019, όπου οι ανάγκες είναι γύρω στα 11,5 δισ.

    Δηλαδή δεν πιστεύουν στα πλεονάσματα, γιατί και αυτοί όπως κι εμείς, βλέπουν ότι το χρέος, αντί να μειώνεται αυξάνεται. Όποτε σου λένε πού πας; Και το δεύτερο και σημαντικότερο είναι ότι το "μαξιλάρι" είναι ένα ασφαλιστήριο, το οποίο είναι καλό, όσοι δεν το χρησιμοποιείς.

    - Όσο το χρησιμοποιείς μειώνεται και χάνει την αξία του...

    Αυτό είναι προφανές. Δηλαδή αν έχεις 20 δισ...

    -...Και στο τέλος του '19 ξοδέψεις τα 11,5 δισ., δεν θα είναι αρκετό...

    Και θα πρέπει να το αναπληρώσεις. Όμως το πιο πιθανό είναι ότι δεν θα έχεις βγει στις αγορές. Τουλάχιστον όχι για να σηκώνεις 7-8 δισ. τον χρόνο. Μπορεί να έχεις βγει μόνο δοκιμαστικά κτλ... Και δεύτερον δεν έχεις υποστήριξη πια από τους θεσμούς. Συνεπώς είναι κακό ασφαλιστήριο...

    - Άρα είναι απαραίτητη η προληπτική γραμμή στήριξης;

    Κατά μια έννοια ναι... Να ξεκαθαρίσουμε μερικά πράγματα. Το 2014 που είχε συμφωνηθεί η προληπτική γραμμή, δεν υπήρχε υπόλοιπο χρημάτων στο τότε μνημόνιο. Θα πληρώνονταν οι δόσεις που θα έτρωγαν όλα τα χρήματα, και αυτά τα 10-12 δισ. που θα ήταν η προληπτική γραμμή, θα ήταν μια έξτρα πίστωση. Εάν χρειαζόταν θα τα χρησιμοποιούσε η χώρα... Επομένως είναι λάθος να συγκρίνουμε "μαξιλάρι", με πιστοληπτική γραμμή. Γιατί το μεν "μαξιλάρι" είναι αυτό που θα πληρώσεις με χρήματα που θα μπορούσες να κάνεις κάτι άλλο, αυτά τα 27 δισ. που περισσεύουν...

    - Ενώ η πιστοληπτική γραμμή είναι, εφόσον χρειαστεί...

    Δυνητικά. Εφόσον χρειαστεί. Και πέραν του προϋπολογισμού γιατί είναι άλλο πρόγραμμα. Και γι' αυτό δεν το θέλει η κυβέρνηση, επειδή είναι άλλο πρόγραμμα...

    Το δεύτερο είναι ότι ως χρήμα δεν κοστίζει, μέχρι να το χρησιμοποιήσεις. Ενώ τώρα βλέπουμε, ότι από το "μαξιλάρι" δανείζεσαι διπλάσια χρήματα από τις ανάγκες που έχεις και πληρώνεις τον τόκο ένα χρόνο πριν αρχίσεις να τα χρειάζεσαι. Ενώ με την προληπτική γραμμή, εάν και εφόσον χρειαστείς τα χρήματα, τότε θα πάρεις μόνο όσα χρειαστείς και θα πληρώσεις τόκο γι' αυτά τα χρήματα και μόνο. Και θα είναι ο τόκος του 0,8% του ESM.

    Το τρίτο ζήτημα σε αυτήν την ιστορία είναι ότι, όπως ξέρουν όλοι οι επιχειρηματίες, όταν έχεις μια credit line όπως λένε στις Τράπεζες, μπορείς να κάνεις διάφορα πράγματα. Μπορείς να τα χρησιμοποιήσεις ως εγγύηση, letter of guarantee, για κάτι. Αυτό το κάτι μπορεί να είναι η έκδοση ομολόγου. Που σημαίνει ότι ο αγοραστής - επενδυτής, μπορεί να είναι βέβαιος ότι θα πληρωθεί, γιατί έχεις το letter of guarantee. Επομένως το επιτόκιο πέφτει και μπορεί να πέσει και παρά πολύ. Που σημαίνει ότι αν κάνεις καλά τη δουλειά σου, και έχεις για παράδειγμα ένα ομόλογο διετές και το εξοφλήσεις κιόλας, δείχνεις και την καλή σου εικόνα στις αγορές, έχεις πληρώσει πολύ χαμηλό επιτόκιο και δεν έχεις πρόβλημα να χρηματοδοτείσαι...

    - Συμπέρασμα, δεν υπάρχει οικονομική λογική να μην πάρουμε την προληπτική γραμμή παρά μόνο πολιτική...

    Ναι οι λόγοι είναι μόνο πολιτικοί..

    - Ταυτόχρονα είναι μεγάλο ρίσκο η έξοδος έτσι όπως γίνεται..

    Ναι, γιατί αν η συλλογιστική η δική μου που λέει ότι μέχρι τις ευρωεκλογές θα έχουν πληρωθεί περί τα 7,5 δισ. σε χρεολύσια, ίσως και παραπάνω, δεν θα σε πιστεύει κανείς ότι θα βγεις στις αγορές. Επομένως θα πρέπει να σπεύσεις να ζητήσεις και πάλι τη στήριξη των θεσμών, του Ντράγκι κλπ

    - Όταν θα έχει τελειώσει το "μαξιλάρι"...

    Πριν τελειώσει το "μαξιλάρι"... Δεν δουλεύει κανείς με άδεια ταμεία. Βλέπουν ποιες είναι οι προοπτικές. Δεν είναι ανάγκη να έχει τελειώσει το "μαξιλάρι". Το "μαξιλάρι" γίνεται ένα κακό ασφαλιστήριο, μόλις αρχίσει να χρησιμοποιείται...

    - Πόσω μάλλον αν έχουμε αναταραχή στις αγορές...

    Όχι μόνο αυτό. Έχουμε εκλογικό έτος το 2019, πιθανώς και το 2020. Δηλαδή αν φθάσουμε να έχουμε πρόβλημα με την Προεδρική εκλογή και εκλογές με την απλή αναλογική, πιάσε το αυγό και κούρευ' το. Δεν θα θέλει να μας πλησιάσει κανείς επενδυτής...

    - Γι' αυτό ορισμένοι πιστεύουν ότι το πεδίο για τη νέα κυβέρνηση είναι ναρκοθετημένο.

    Εγώ πιστεύω ότι το εθνικό συμφέρον είναι να γίνουν οι εκλογές το συντομότερο δυνατόν. Αυτό το φθινόπωρο και όχι του χρόνου ή τον Μάιο του 2019. Και αυτό το λέω όχι με βάση πολιτικές προτιμήσεις. Είναι γνωστό ότι δεν είμαι φίλος της σημερινής κυβέρνησης. Ξέρουν και οι γάτες ότι η δημοτικότητα της σημερινής κυβέρνησης θα πέφτει όσο έρχονται περισσότερα μέτρα... Θέλω να πω ότι δεν είναι πολιτικός ο λόγος που το λέω. Το λέω γιατί αν θέλεις να βρεθείς σε μια περίοδο που θα προσπαθείς να βγεις στις αγορές, να παίξεις με τα διεθνή περιβάλλοντα και τον διεθνή παράγοντα, θέλεις να έχεις αφαιρέσει...

    -... Το ζήτημα του πολιτικού κινδύνου...

    ...Το ζήτημα του πολιτικού κινδύνου. Που σημαίνει ότι θα πρέπει να υπάρχει μια σαφής πλειοψηφία, όχι κατ' ανάγκην κυβερνητική, για την προεδρική εκλογή και τον εκλογικό νόμο. Και άρα αυτός που θα βγει να κυβερνήσει, να έχει καθαρούς όρους- με ανειλημμένες υποχρεώσεις προφανώς, κανείς δεν μιλάει για αντάρτικο με την ευρωζώνη- άλλα με καθαρή 4ετία, ώστε να εφαρμόσει μια πολιτική που θα είναι καλύτερη από την προηγούμενη, μπορεί και όχι... Αλλά τέλος πάντων να είναι μια διαφορετική πολιτική. Πληρώσαμε ό,τι πληρώσαμε για δίδακτρα για τον αντιμνημονιασμό, μια χαρά είμαστε πια, μπορούμε να γίνουμε κανονικοί άνθρωποι ξανά...

    - Σε κάθε περίπτωση η έξοδος έτσι όπως σχεδιάζεται, έχει πολύ μεγάλα ρίσκα...

    Αυτή είναι η δική μου γνώμη. Έχω αρθρογραφήσει παλαιότερα, λέγοντας ότι η μη προληπτική γραμμή, δηλαδή το "μαξιλάρι", ήταν επιλογή όχι της ελληνικής κυβέρνησης, άλλα των εταίρων. Εντάξει τελείωσε η ιστορία με την Ελλάδα, το κλείνουμε τσάτρα πάτρα, πάτε καλιά σας... Που είναι κακό. Αλλά βέβαια από την άλλη έχεις 7-8 χρόνια αλληλεγγύης που δεν έχει οδηγήσει πουθενά, και σε ένα μεγάλο βαθμό φταίμε εμείς. Οι κυβερνήσεις μας...

    Το αξιοσημείωτο είναι ότι όλη αυτή την περίοδο, για την πιστωτική γραμμή μιλούσαν μόνο ο Ντράγκι και ο Στουρνάρας. Τον τελευταίο καιρό, πριν σκάσει η ιστορία με την Ιταλία, άρχισε να μιλάει και το Δ.Ν.Τ. Όλοι οι άλλοι είναι στο "ότι πει η ελληνική κυβέρνηση" γιατί βολεύονται. Τώρα μόλις άρχισε το πρόβλημα με την Ιταλία, που βλέπουν οι πάντες ότι γίνεται μετάσταση του ιταλικού προβλήματος παρά πολύ εύκολα... Δηλαδή πήγαν στα ουράνια όχι μόνο τα ελληνικά ομόλογα, αλλά και τα πορτογαλικά, τα ιταλικά προφανώς και έπεσαν παρά πολύ οι αποδόσεις των γερμανικών ομολόγων. Δηλαδή γίνεται και πάλι η Γερμανία ασφαλές λιμάνι και μεταφέρονται πόροι και κεφάλαια από την περιφέρεια στο κέντρο. Το οποίο είναι αυτοκτονικό. Μπορεί να βολεύει οπορτουνιστικά τη Γερμανία αυτήν την περίοδο, άλλα δεν είναι υγιές για την Ε.Ε. Και για την παγκόσμια οικονομία.. Και μόλις εμφανίστηκαν αυτά τα προβλήματα, άρχισε να συζητείται σοβαρά, από πολλούς παράγοντες, η προληπτική γραμμή.

    - Και τελικά μπορεί να μην το αποφύγουμε...

    Απ. Και τελικά μπορεί να "μας κάτσει" και να την έχουμε, για να το πούμε αλλιώς... 

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων