Κερδίζει πόντους το καταστροφικό σενάριο
Οι τελευταίες περιπέτειες με τα ομόλογα και τις ελληνικές μετοχές καταγράφουν ότι υπάρχει πρόβλημα κάπου στο βασίλειο της Δανιμαρκίας. Οι αγορές αρχίζουν να παίζουν το σενάριο: το κυβερνών κόμμα του κ. Παπανδρέου δεν είναι το ίδιο με το κυβερνών κόμμα του κ. Σημίτη.
Κατ’ αρχήν από την Αλογοσκούφια οικονομική τραγωδία που έχει φέρει τη χώρα στο χείλος της χρεοκοπίας, ο νέος υπουργός διάλεξε να αντιγράψει μόνο την δια της μεθόδου της «απογραφής» βελτίωση των μελλοντικών οικονομικών μεγεθών. Δηλαδή τη χειρότερη παρακαταθήκη του προηγούμενου...
Μετά ήρθε ο κ. Παπουτσής να εκφράσει το βαθύ πρόσωπο της ελληνικής κακοδαιμονίας που αποτελεί τη ραχοκοκαλιά όλων των κομμάτων της ελληνικής δημοκρατίας, και να ζητήσει να μην παγώσουν οι αυξήσεις για τους δημόσιους υπαλλήλους. Και ο κ. Παπακωνσταντίνου αναδιπλώθηκε.
Στον τύπο διαβάζω ότι στο κυβερνών κόμμα διαμορφώνεται ένα εκρηκτικό περιβάλλον γιατί ο κομματικός μηχανισμός δεν βρίσκει πόρτες ανοιχτές στην κυβέρνηση. Πόσο θα κρατήσει αυτή η αντίσταση.
Δεν χρειάζεται να είναι κάποιος δεινός πολιτικός και κοινωνικός αναλυτής για να καταλάβει ότι στην ελληνική κοινωνία διαμορφώνεται ένα εκρηκτικό κοινωνικό μείγμα. Από τη μια πλευρά η διεθνής οικονομική κρίση και από την άλλη η χρεοκοπία του ελληνικού μεταπολιτευτικού μοντέλου.
Θέλετε να μιλήσουμε για παιδεία, υγεία. Πληρώνουμε φόρους Δανίας και έχουμε υπηρεσίες Ζιμπάμπουε. Θέλετε να μιλήσουμε για τη διαφθορά; Σε εφορίες, πολεοδομίες οι άνθρωποι που έχουν τοποθετήσει οι κομματικοί μηχανισμοί εισπράττουν εννέα για τον εαυτό τους και ένα για το δημόσιο ταμείο...
Νέα δεδομένα
Πέρυσι το Χειμώνα η δολοφονία ενός νέου παιδιού έγινε αιτία να παραλύσει η πρωτεύουσα για ένα μήνα. Το φαινόμενο βρήκε ανταπόκριση σε πολλές ελληνικές πόλεις και ανησύχησε πολλούς ξένους πολιτικούς.
Υπάρχουν δυο Ελλάδες. Η μία των κομματικών στρατών που έχει βολευτεί στο δημόσιο και τα πέριξ και η άλλη που είτε δουλεύει για αγκομαχεί να πληρώνει φόρους και γρηγορόσημα πιο πολλά και από τους φόρους.
Υπάρχει όμως και ένα διογκούμενο κοινωνικό στρώμα κυρίως νέων που νιώθει ότι του έχουν κλέψει το μέλλον. Τα περσινά Δεκεμβριανά εξέφραζαν κατά τη γνώμη μου, μια μηδενιστική αντίδραση των νέων.
Κάποια κόμματα προσπάθησαν να καρπωθούν υπεραξίες από αυτή την οργή. Πήραν ψίχουλα, γιατί κατά βάση όλα τα κόμματα εκφράζουν μόνο βολεμένους επαγγελματίες πολιτικούς και υπαλλήλους του δημοσίου. Οι συνδικαλιστές της χώρας εκφράζουν σωματεία σφραγίδες για να απολαμβάνουν οι ηγεσίες μισθούς και μπόνους 100 και 150 χιλιάδων ευρώ.
Αναδύεται τον τελευταίο χρόνο μια πρακτική ένοπλης τρομοκρατίας, που η παλιά τρομοκρατία μπροστά της θυμίζει διαμαρτυρία επισκόπων. Λιγότερη πολιτική φλυαρία και φετιχισμός της τυφλής βίας.
Έχουμε μια διεθνή οικονομική κρίση που πέρασε μόνο το πρώτο κύμα και τη χώρα μας σε ένα ασφυκτικό οικονομικό περιβάλλον με ελλείμματα και δημόσιο χρέος σε επίπεδα που απαιτούν τεράστιο κόστος εξυπηρέτησης. Οι χειρισμοί είναι δύσκολοι σε αυτή τη συγκυρία.
Σήμερα οι μεταρρυθμίσεις θα έχουν μεγαλύτερο κόστος απ’ ό,τι δέκα χρόνια πριν... Οι ίδιοι που δεν τις άφησαν να γίνουν δέκα χρόνια πριν τις εμποδίζουν και τώρα...
Οι αγορές μπροστά σε όλα αυτά...
Συνήθως οι συγκεκριμένες ερωτήσεις κάνουν πιο συγκεκριμένες τις απαντήσεις.
«Φίλε Κώστα,
Επειδή κατά τη γνώμη μου η διαφοροποίηση της ελληνικής αγοράς έναντι των ξένων αγορών, οφείλεται πρωτίστως στην αντιμετώπιση των επιχειρήσεων από την νέα κυβέρνηση, (π.χ. έκτακτη φορολογία υψηλών κερδών κτλ), θα ήθελα να σε ρωτήσω πόσο πιθανή θεωρείς μια επανάληψη του 1981 για την πορεία του Ελληνικού χρηματιστηρίου.
Σε ευχαριστώ εκ των προτέρων, Ο “Καθηγητής Λυκείου”»
Το 1981 είχαμε μικρότερο χρέος, δραχμή και μια εσωστρεφή προστατευμένη από τους δασμούς επιχειρηματική κοινότητα. Το 1981 σαν διέξοδος διαχείρισης επελέγησαν οι υποτιμήσεις και κρατικοποιήσεις προβληματικών.
Τώρα το μεγαλύτερο μέρος του δημόσιου χρέους διαπραγματεύεται στις αγορές. Τις περισσότερες μετοχές τις έχουν ξένοι. Τότε «φάγαμε» μια δεκαετία μέχρι να φτάσει ο κόμπος στο χτένι. Τώρα αν η κατάσταση ξεφύγει από τον έλεγχο σε ένα τρίμηνο θα δρομολογηθούν τόσες αλλαγές που δεν έχουν γίνει στη χώρα μας από ιδρύσεως της νεοελληνικής οντότητας... Θάρθουν επίτροποι όμως και αυτό θα μας πληγώσει.
Κοινωνικά, αυτό θα έχει μεγάλο κόστος. Η βία θα ενταθεί... Ανθρώπινες ζωές θα χαθούν και από τους φύλακες και από τους ταραξίες ή εξεγερμένους (ο καθένας διαλέγει ότι του αρέσει...). Είναι θλιβερό για μια κοινωνία να χάνει νέους ανθρώπους. Είναι θλιβερό νέοι άνθρωποι να μην έχουν καλύτερο τρόπο να αξιοποιήσουν το δώρο της ζωής.
Φταίμε όλοι όμως για την κατάσταση στην οποία έχουμε περιέλθει και όπως συνήθως συμβαίνει πιο πολύ φταίνε από πού παριστάνουν τους αθώους και είναι είτε το σύστημα της επιχειρηματικής διαπλοκής, είτε το χάος της αναξιοκρατίας που έχει επιβάλλει η κομματοκρατία. Αφήνω για το τέλος το, περιουσίες θα καταστραφούν... όπως αρμόζει στον υλικό πλούτο όταν έχουμε να κάνουμε με ζωές και ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, κάποιοι θα γοητευτούν από τον πολιτικό λόγο των άκρων και της αριστεράς και της δεξιάς που θα υποσχεθούν μαγικές συνταγές. Τα αποτελέσματα αυτών των επιλογών μπορεί να τα δει κάποιος στη ναζιστική Γερμανία, τη σταλινική Ρωσία ή τη γειτονική Αλβανία... Αυτό το τελευταίο το βρίσκω απίθανο σενάριο καθώς απαιτεί κατάρρευση σε διεθνές επίπεδο. Κάτι που δεν φαίνεται...
Στις αγορές τα πράγματα είναι πιο απλά
Για τις αγορές τα πράγματα είναι πιο εύκολα. Οι περισσότερες από τις επιχειρήσεις που έχουν υπόσταση έχουν πολυεθνική υπόσταση. Μετά το πρώτο σοκ θα εμφανιστούν ευκαιρίες... Όπως γίνεται συνήθως... Το ρίσκο της χώρας επιβάλει σε κάθε χαρτοφυλάκιο που σέβεται τον εαυτό του να έχει και διεθνή διασπορά.
Φυσικά το ζητούμενο είναι να προχωρήσουν οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, να αποφευχθούν τα χειρότερα, να συμμαζέψουμε τα χρέη και να δώσουμε στους νέους κίνητρα και αξίες για να τα καταφέρουν καλύτερα από εμάς.
Εγώ είμαι από φύση και πεποίθηση αισιόδοξος...
Παραλειπόμενα
Αγορά: Οι αγορές του εξωτερικού δοκίμασαν τα υψηλά για άλλη μια φορά χθες. Πεποίθησή μου είναι ότι για αυτή τη φάση οι 1.100 μονάδες για τον S&P 500 αποτελούν σημείο που πρέπει να εγείρουν αμυντικά αντανακλαστικά.
Η χθεσινή ανοδική αντίδραση του ελληνικού χρηματιστηρίου εντάσσεται στο γενικότερο κλίμα που επικράτησε στις διεθνείς αγορές. Περιμένουμε στο ακουστικό μας...